II SA/Wr 538/08
WyrokWSA we Wrocławiu2009-03-25
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Mieczysław Górkiewicz, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., może zawierać wiążące wskazania co do sposobu załatwienia sprawy przez organ pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., nie może formułować wiążących ocen prawnych ani wskazań co do dalszego postępowania organu pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji zachowuje pełną samodzielność orzeczniczą. Sąd administracyjny bada jedynie legalność decyzji organu odwoławczego, a nie merytoryczne rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący J. i J. J. oraz K. i K. D. wnieśli skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., która uchyliła decyzję Burmistrza S. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej. SKO uchyliło decyzję pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko oraz niewyjaśnienia potrzeby przeprowadzenia postępowania w tym zakresie, a także z powodu wadliwego pełnomocnictwa udzielonego przez wnioskodawcę. Skarżący kwestionowali uzasadnienie decyzji SKO, domagając się nakazania organom konkretnych zmian w projekcie kanalizacji i uwzględnienia ich zarzutów dotyczących naruszenia prawa własności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz /sprawozdawca/ Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant Kinga Kręc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 marca 2009r. sprawy ze skarg J. i J. J. oraz K. i K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji I instancji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargi
Zaskarżoną decyzją z dnia 21 października 2003r. organ na podstawie art. 138§2 k.p.a. oraz art. 40 ust. 1 i 3, art. 42 ust. 1 i 2, art. 46 ust. 2 i 3 i art. 67 ust. 1 a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) w związku z art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr.80, poz. 717), po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez skarżących J. i J. J. oraz K. i K. D. uchylił decyzję Burmistrza S. nr [...] z dnia [...] . o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej dla wsi J. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Według uzasadnienia postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek gminy Strzegom reprezentowanej przez pełnomocnika bez właściwego pełnomocnictwa. Po uwzględnieniu wniosku skarżący złożyli odwołania, w których kwestionowali przebieg projektowanej kanalizacji przez ich posesję bądź błędne wytyczenie granic działek. W ocenie SKO zgłoszone zarzuty okazały się bezzasadne , tym niemniej decyzja podlegała uchyleniu z powodu naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 4 cyt. ustawy wobec niewyjaśnienia potrzeby przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko (art. 51 ust. 3 Prawa ochrony środowiska i §3 ust. 1 pkt 12 f rozporządzenia Rady Ministrów z 24.09.2002r. Dz. U. Nr 179, poz. 1490). Ponadto będzie wymagało uzupełnienia pełnomocnictwo udzielone przez wnioskodawcę. Organ zalecił w szczególności uzyskanie opinii Starostwa Powiatowego w Ś. i PiS w Ś., czy w sprawie projektowanej inwestycji wymagane jest opracowanie raportu jej oddziaływania na środowisko, jak też udzielenie stronom informacji o zasadach ustalania warunków zabudowy.
W skargach do sądu administracyjnego skarżący J.J. J. zarzucili nadal podejmowanie przez Gminę działań niszczących i zmniejszających ich działkę. W ocenie skarżących rozstrzygnięcie było korzystne dla nich, natomiast wadliwe było uzasadnienie zaskarżonej decyzji, gdyż organ nie zalecił ustalenia granic ich posesji oraz zbadania wadliwego wpływu projektowanej inwestycji na ich działkę. Skarżący K.K. D. zarzucili również brak zalecenia przez SKO jak konkretnie powinna zostać sformułowana nowa decyzja, podkreślili wadliwość dotychczasowego projektowanego przebiegu kanalizacji przez ich działkę. Sąd również powinien nakazać organom odpowiednie zmiany projektu kanalizacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o ich oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Zarzuty J.J. J. nie odnoszą się do zaskarżonej decyzji, zaś w sprawach poruszanych w skardze toczą się odrębne postępowania. Część zarzutów będzie rozpatrzona w sprawie pozwolenia na budowę. Zarzuty K.K. D. są nieuzasadnione, gdyż organ nie może nakazać określonego rozstrzygnięcia sprawy.
W uzupełnieniu skargi (Tom V s. 936) J.J. J. zarzucili, że Gmina wytyczyła ciąg ściekowy z naruszeniem prawa własności ich działek. Zaskarżona decyzja akceptowała rażące błędy w sporządzonych planach. W piśmie skarżący opisali szereg naruszeń prawa przez Gminę w toku innych postępowań. Skarżący wytknęli uchybienie procesowe Sądu, polegające na prowadzeniu sprawy z udziałem mieszkańców J. Skarżący opisali szereg potrzeb inwestycyjnych wsi, ważniejszych i pilniejszych niż budowa kanalizacji ściekowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie legalności (zgodności z prawem) zaskarżonej decyzji i jedynie w tym zakresie podejmuje przy orzekaniu czynności kontrolne. Przy kontroli legalności decyzji odwoławczej przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia podlega w szczególności badaniu zgodność decyzji z art. 138§2 k.p.a. . Przepis ten ogranicza możność uchylenia decyzji i przekazania sprawy od ponownego rozpatrzenia, uzależniając ją od konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przynajmniej w znacznej części, czyli wówczas, gdy nie będzie wystarczające dowodowe postępowanie uzupełniające (art. 136 k.p.a). Realizując zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) przepis ten ustanawia zakaz wyrażania przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wiążących ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania organu I instancji, a jedynie uprawnia do wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji zachowuje bowiem pełną samodzielność orzeczniczą i nie jest skrępowany żadnymi wiążącymi wskazaniami co do sposobu załatwienia sprawy. Z powyższych uwag, dotyczących zakresu sądowej kontroli decyzji oraz kompetencji organu odwoławczego, wynika bezprzedmiotowość bądź oczywista bezzasadność zarzutów skarg dotyczących treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W tym uzasadnieniu nie mogły się znaleźć jakiekolwiek wiążące wskazania bądź oceny prawne, przesądzające o kierunku dalszego rozpoznania i rozstrzygania sprawy przez organ I instancji. Pozostając w granicach sprawy o ustalenie warunków zabudowy nie mógł organ rozpoznać licznych zarzutów nie związanych z przedmiotem tej sprawy, jak też Sąd nie mógł uznać za uchybienie procesowe organu pominięcie tych zagadnień. Decyzja o warunkach zabudowy zgodnie z ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym pełniła funkcję informacyjną, bowiem informowała potencjalnego inwestora o zgodności określonego dosyć ogólnie zamiaru inwestycyjnego z planem miejscowym oraz przepisami z zakresu ochrony środowiska. Decyzja ta nie rozstrzygała jakiejkolwiek kwestii prawnej z zakresu prawa budowlanego, nie uprawniała inwestora do rozpoczęcia budowy i nie ustanawiała na jego rzecz jakiegokolwiek uprawnienia w stosunku do działki objętej zamiarem (art. 43, art. 46 ust. 2 z.p.). Odnośnie pewnych szczegółowych zarzutów skarżących wystarczające było zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zalecenie szerszego wyjaśnienia z ich udziałem znaczenia decyzji lokalizacyjnej, z czym z pewnością związany był wymóg wnikliwego rozważenia części tych zarzutów mogących mieć związek z przedmiotem sprawy (por. art. 42 ust. 2 i 46 ust. 1 a z .p.). Przy uwzględnieniu, że przedmiotem kontroli sądowej była decyzja kasacyjna, również Sąd nie mógł zamieścić w uzasadnieniu wiążących ocen prawnych lub wskazań, bowiem do samodzielnego rozstrzygania sprawy administracyjnej powołane są organy. Pozostając w granicach tej kontroli Sąd uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem procesowym i materialnym. Organ trafnie zwrócił uwagę na niewyjaśnienie potrzeby przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko ( art. 41 ust. 2 pkt 4 z.p., art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 POŚ, §3 pkt 12 f powołanego rozporządzenia RM w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko...). Uchybienie to nie mogło zostać naprawione przez stosowanie art. 136 k.p.a. Szkoda, że organ nie wyjaśnił treści swoich zastrzeżeń do pełnomocnictwa udzielonego osobie fizycznej przez burmistrza. Oczywiście, gdyby okazało się, że wniosek został złożony przez osobę nienależycie umocowaną, byłoby to niewątpliwie okolicznością uzasadniającą przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący J.J. J. przedstawili własną, niezgodną z powołanymi ustawami, interpretację zakresu kompetencji organu i Sądu oraz znaczenia decyzji lokalizacyjnej, a w końcu zwrócili uwagę na uchybienie procesowe sądu, polegające na prowadzeniu postępowania z udziałem wszystkich stron. O nietrafności tej uwagi przekonuje treść art. 33§1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
J.T. 27.04.09r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło