II SA/Wr 538/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Edyta Forysiak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. wniosku L. K., J. B. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o wydanie orzeczenia o wykonaniu aktu nadania dla gospodarstwa rolnego postanawia: oddalić wniosek. | | Uzasadnienie Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. wpłynęły wnioski L. K. i J. B., działającego przez pełnomocnika T. B. o dopuszczenie go do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r., utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania (z wniosku A. S.) o wydanie orzeczenia o wykonaniu aktu nadania dla gospodarstwa rolnego, którego właścicielem był P. B., na podstawie art. 61a par. 1 kpa. W swoim wniosku pełnomocnik J. B. napisała, że złożono doniesienie do prokuratury w sprawie złożenia fałszywych zeznań przez babkę skarżącego – E. B., wniosła o "nierozbijanie akt sprawy". Na posiedzeniu jawnym dnia 19 listopada 2013 r. poparła złożony na piśmie wniosek i dodała, ze najważniejszym aktem w sprawie jest akt nadania gospodarstwa rolnego. Z kolei L. K. we wniosku z dnia 17 września 2013 r. napisała, że wnosi o dopuszczenie jej do udziału w sprawie, ponieważ ona "jest w tej sprawie najważniejsza, najstarsza i ma danej sprawy". Na posiedzeniu poparła wniosek i dodała, że to jej ojciec był repatriantem, jest najstarsza w rodzinie, wszystko pamięta, a A. S. nie jest z rodziny". Skarżący i organ oświadczyli w pismach procesowych, ze udział wnioskujących w sprawie nie jest ani wymagany, ani konieczny, nie wniesie także niczego do sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył: Wnioski nie zasługują na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej p.p.s.a. - osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności (art. 33 § 2 p.p.s.a.). Osoby, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczył ich interesu prawnego, mogą zgłosić udział w postępowaniu sądowo administracyjnym i wnioskować o dopuszczenie do tego postępowania w charakterze uczestnika (zob. Małgorzata Nezgódka-Medek, Komentarz do art. 33 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, opublikowano LEX 2011). Rozstrzygnięcie w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu osoby, która złożyła wniosek na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., następuje na posiedzeniu jawnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II GZ 176/12, LEX nr 1164469). W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a. - uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego może stać się podmiot, któremu przysługiwała legitymacja materialnoprawna w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego aktu, ale który w tym postępowaniu nie brał udziału, albowiem tylko wtedy wynik postępowania sądowoadministracyjnego może dotyczyć jego interesu prawnego (zob. M. Romańska w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 204). Interes prawny, to taki, który jest chroniony przez prawo a ochrona ta polega na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcia zaistniałego zagrożenia. Aby interes prawny mógł być zaspokojony, musi być on interesem osobistym, własnym, indywidualnym, znajdującym swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (por. J. Borkowski w. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 224 i n.). Interes prawny ma charakter materialnoprawny, oparty więc jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 k.p.a.). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny. W takim przypadku określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie można jednak wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie podstawę wydania skarżonego postanowienia stanowi art. 61a kodeksu postępowania administracyjnego, a odmowa wszczęcia postępowania nastąpiła z tej przyczyny, ze organy administracji uznały, iż skarżący nie ma interesu prawnego, aby domagać się wydania decyzji o wykonaniu aktu nadania. Przedmiotem badania organów była zatem wyłącznie kwestia statusu prawnego wnioskodawcy w żądaniu, które zgłosił. Reasumując, na tym etapie postępowania trudno przyjąć, aby taki interes miały w postepowaniu administracyjnym osoby trzecie, w tym osoby wnioskujące o dopuszczenie do udziału w sprawie. Ponadto, wnioskodawcy nie powołali się na konkretną normę prawa materialnego, z której wynikałby ich interes prawny. Argumentacja wskazana w pismach wskazuje na określony interes faktyczny, a tylko wykazany interes prawny pozwala na dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. Mając dotychczasowe wywody na uwadze, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., Sąd odmówił dopuszczenia wnioskujących do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania.