II SA/Wr 54/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. [...] we W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. [...] we W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie poddasza nieużytkowego i mieszkania w celu ich połączenia postanawia oddalić wniosek. Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [...] we W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. (Nr [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie poddasza nieużytkowego i mieszkania w celu ich połączenia. W powyższej skardze wniesiono m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wywodząc, iż uprawnia ona inwestorkę do prowadzenia robót budowlanych, których przeprowadzenie spowoduje połączenie poddasza nieużytkowego z lokalem stanowiącym jej własność. Stanowić to będzie istotną ingerencję w stan techniczny nieruchomości, która w razie odmiennego rozstrzygnięcia przez tut. Sąd spowoduje po stronie skarżącej powstanie trudnych do odwrócenia skutków, a samo przywrócenie stanu technicznego poddasza sprzed połączeniem go z lokalem inwestora będzie wymagało poniesienia dużych nakładów finansowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Postanowienie, o którym mowa powyżej sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 ustawy). Stosownie do powyższych uregulowań normatywnych zaistnienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek w art. 61 § 3 "uzasadnia wstrzymanie skarżonego aktu, jednakże to wnioskodawca zobowiązany jest do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008r., I FSK 983/08). Przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są z kolei pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Użycie spójnika "lub" oznacza, iż przesłanki te mogą zachodzić alternatywnie. Sąd, rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania skarżonego aktu, powinien natomiast mieć na uwadze interes nie tylko wnioskodawcy, ale i innych uczestników postępowania oraz uwzględnić wszystkie okoliczności, nawet te niepodniesione we wniosku, o ile są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy (postanowienie NSA z 13.09.2005r., sygn. akt II OZ 750/05, nieopubli.). Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (postanowienie NSA z 20.12.2004 r., sygn. akt GZ 138/04, nieopubl.). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt IISA/Bk 352/06, LEX nr 192964). Aby Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skarżący kwestionujący decyzję udzielającą pozwolenia na budowę, musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne oraz wskazać dlaczego uznał, że osoba uprawniona do prowadzenia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej ma ponosić ujemne skutki związane ze wstrzymaniem jej wykonania, skoro to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1335/10). Powyższe nie oznacza jednak, że negatywnymi konsekwencjami wstrzymania bądź odmowy wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogą być dotknięci także inni uczestnicy postępowania. Rozstrzygając więc wniosek dotyczący wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę, Sąd winien ocenić go zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora jak i pozostałe strony tego postępowania. Rozpoznając zatem wniosek skarżącej strony w zakresie tak rozumianych przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznać należy, że nie może on zostać uwzględniony. Przede wszystkim zważyć należy, że w złożonym wniosku o wstrzymanie wykonania jedynie ogólnikowo wskazano, że rozpoczęcie prac budowlanych spowoduje połączenie poddasza nieużytkowego z lokalem inwestorki, co stanowić będzie ingerencję w stan techniczny nieruchomości, a ewentualne przywrócenie do stanu poprzedniego będzie wymagało poniesienia dużych nakładów finansowych. Tymczasem, aby stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wnioskodawca musi powołać się na konkretne okoliczności pozwalające wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne. Tak jak podkreślono wyżej, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Nadto zauważyć należy, że zawarte we wniosku wywody powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych oraz skonkretyzowanych wystarczająco okoliczności obrazujących sytuację faktyczną wnioskodawców. Oczywiście uzasadnienie wniosku nie stanowi wymogu formalnego, lecz jego materialno – prawną argumentację. Z tego też względu jego treść nie podlega badaniu pod względem formalnym i ewentualnemu wezwaniu do jego uzupełnienia. Podlega natomiast ocenie z punktu widzenia zasadności wniosku. W ocenie Sądu strona skarżąca nie wykazała możliwości zajścia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. W niniejszej sprawie brak jest konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość spełnienia subiektywnych obaw wnioskodawcy. Nie wskazał on bowiem jakichkolwiek dokumentów źródłowych odzwierciedlających, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie poparte z kolei żadnym dowodem twierdzenia nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do udzielenia ochrony tymczasowej. Niezależnie jednak od powyższego, czyniąc zadość obowiązkowi uwzględnienia z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujących o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, Sąd rozpoznający tę kwestię nie dopatrzył się w niniejszej sprawie przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając bowiem na uwadze charakter kwestionowanej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenie na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie poddasza nieużytkowego i mieszkania w celu ich połączenia, Sąd wziął pod uwagę również skutki, jakie rozstrzygnięcie Sądu spowoduje po stronie innych uczestników postępowania, a zatem inwestora. Skutki wstrzymania wykonania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dotyczą bowiem przede wszystkim interesów inwestora, który ponosi ryzyko prowadzenia robót budowlanych przed rozpoznaniem skargi przez sąd i winien liczyć się z możliwością ewentualnego uchylenia decyzji udzielającej pozwolenie na budowę. Na marginesie wskazać można jeszcze, że w razie ewentualnego uchylenia w postępowaniu sądowym zaskarżonej decyzji zawsze potencjalnie możliwa jest rozbiórka wykonanych prac i przywrócenie do stanu poprzedniego. Nie można zatem przyjąć, że zrealizowanie inwestycji doprowadzi do nieodwracalnych skutków. Wyjaśnić również należy, że brak uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie oznacza przesądzenia niezasadności wniesionej skargi. Mając na względzie zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego i kierując się dyspozycją art. 61 § 3 i § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia.