II SA/Wr 541/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka (sprawozdawca) Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Izabela Krajewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 01 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazania Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. pisma dotyczącego nieprawidłowości w ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 29 kwietnia 2005r. nr [...]; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata T.N. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu łączną kwotę 292,80zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) – na którą składają się: wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 240,00 (dwieście czterdzieści) i podatek VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) Pismem z dnia 4 kwietnia 2005 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., D. W. wskazując, że pismo dotyczy wszystkich zawisłych przed tym organem spraw, poinformowała o przesłaniu jako dowodu w sprawie - wyciągu ze zmian gruntowych, i który to dowód w ocenie skarżącej powinien być podstawą do wszczęcia z urzędu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowań nadzwyczajnych. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. nr [...] przekazało pismo wnioskodawczyni Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W.. W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia 27 czerwca 2005 r. organ utrzymał swoje rozstrzygnięcie, wskazując w jego uzasadnieniu, że z treści wniosku skarżącej wynika ewidentnie, że dotyczy ono materii, w jakiej właściwym do orzekania organem jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Dodatkowo podkreślono, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie podniesione zostały żadne argumenty przeciwko treści podjętego rozstrzygnięcia, zawiera on bowiem jedynie ogólną polemikę z wcześniejszymi orzeczeniami Kolegium, wydanymi z udziałem strony. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, D. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniosła, że narusza ono jej prawo materialne. Podniosła, że żąda wydania nieruchomości o powierzchni takiej, jaka widnieje w aktach notarialnych, a nadto doprowadzenia do rozgraniczenia działek nr [...] i [...] z działką nr [...] w N. D.. Dodatkowo zarzuciła nadużycia gospodarcze przy rozpisywaniu zasobów gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 4 czerwca 2008r. sygn. akt. III SA/Wr 393/05 - uchylił postanowienie Kolegium z dnia 27 czerwca 2005 r. wskazując, że zgodnie z dyspozycją art. 24 § 1 pkt 5, w związku z art. 27 § 1 zd. 2 k.p.a. - członek samorządowego kolegium odwoławczego orzekający w składzie tego organu, rozpatrującego sprawę w pierwszej instancji nie może uczestniczyć w składzie Kolegium, który rozpatruje sprawę na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie tejże sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. po wyeliminowaniu wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nieprawidłowości, postanowieniem z dnia 1 września 2008 r. nr [...] postanowiło utrzymać w mocy postanowienie z dnia 29 kwietnia 2005 r. podnosząc, że biorąc pod uwagę treść pisma skarżącej z dnia 4 kwietnia 2005 r., w którym strona wskazuje na nieprawidłowości w ewidencji gruntów i budynków w prowadzonym przez Starostę T. zasobie geodezyjno-kartograficznym -zasadnie Kolegium przekazało sprawę do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. - jako organowi posiadającemu kompetencje orzecznicze w tego rodzaju sprawach. Natomiast odnosząc się do argumentów wniosku Kolegium stwierdziło, że nie dotyczą one bezpośrednio rozpatrywanej sprawy. Strona skarżąca zawarła w nich bowiem zarzuty, jakie ma w stosunku do rozstrzygnięć Kolegium w innych sprawach rozpatrywanych przez ten organ. Na to postanowienie skarżąca wniosła ponownie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, żądając jego uchylenia i wydania skarżącej (cytat): "zaświadczenia oraz wypisu i wyrysu z działki nr [...][...] oraz działek nr [...][...] zlokalizowanych w N.D., bowiem ma w tym interes prawny, zaś SKO narusza jej prawa materialne i prawa własności". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej; ustawą p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Wzruszenie postanowienia następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że konkretny akt narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a.). Sąd dokonując kontroli skarżonego postanowienia we wskazanym zakresie stwierdził, że skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) jeżeli organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie skarżąca skierowała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy pismo, w którym wskazując, że pismo dotyczy wszystkich zawisłych przed tym organem spraw, poinformowała organ o przesłaniu jako dowodu w sprawie - wyciągu ze zmian gruntowych, i który to dowód w ocenie skarżącej powinien być podstawą do wszczęcia z urzędu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowań nadzwyczajnych (cytat): ,,W związku z powyższym wszystkie postanowienia wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinny być wszczęte z urzędu podstawie art. 145 kpa i stwierdzona nieważność postępowania wszystkich wydanych orzeczeniach, bowiem strona nie brała udziału z winy urzędu w postępowaniu i wydano wszystkie decyzje Burmistrza i Starosty w wyniku przestępstwa". W ocenie Sądu przede wszystkim należy stwierdzić, że niezbyt precyzyjne sformułowanie żądania zawartego w piśmie skarżącej z dnia 4 kwietnia 2005 r. nie dawało organowi administracyjnemu podstaw do potraktowania a priori pisma jako wniosku dotyczącego nieprawidłowości w ewidencji gruntów i budynków w prowadzonym przez Starostę zasobie geodezyjno-kartograficznym i w konsekwencji powyższej kwalifikacji – powołując się na art. 6a ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1089 z późn. zm.) - jego przekazania Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990 r. sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990/2-3/47, wyrok NSA z dnia 5 stycznia 1998 r. sygn. akt II SA 1396/97, niepublikowany, wyrok NSA z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt IV SA 1632/96, niepublikowany, wyrok NSA z dnia 24 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 1091/99, niepublikowany) wynika, że obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, które wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ jest bowiem związany tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma podstawowe znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania administracyjnego. Wobec tego w przypadku, gdy podanie - żądanie strony nie zawiera jednoznacznych wniosków, bądź też nie precyzujące w sposób oczywisty przedmiotu żądania organ administracji publicznej nie może dokonywać wyboru tych wniosków według własnego uznania, lecz zobowiązany jest do wezwania wnoszącego podanie, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., do usunięcia braków formalnych podania w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Do braków formalnych, które rodzą obowiązek organu administracji publicznej wezwania strony do usunięcia w ustawowym terminie, należą braki podania wskazane w art. 63 § 2 k.p.a. - między innymi sprecyzowanie skierowanego do organu administracyjnego żądania. Zważyć także należy, że to na organie administracji ciąży obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Dlatego też organ administracji publicznej, do którego zostało skierowane podanie, winien najpierw wyjaśnić treść żądania strony, a dopiero potem poczynić ustalenia co do organu właściwego do załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej może zatem przekazać sprawę do załatwienia innemu organowi tylko w takim przypadku, gdy nie istnieją żadne wątpliwości co do zakresu żądania strony i oczywistym jest fakt, iż organ do którego zwróciła się strona nie jest właściwy do załatwienia żadnego ze zgłoszonych wniosków. Jak wyżej wskazano obowiązek przestrzegania powyższych reguł ciąży na organie już od momentu wszczęcia postępowania, gdyż już na tle treści wniosku strony mogą pojawić się wątpliwości co do rzeczywistych jej żądań skierowanych pod adresem organu. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ciążący na organie administracyjnym obejmuje ustalenie przez ten organ treści rzeczywistego żądania strony, wyjaśnienia rzeczywistej woli strony, jeżeli charakter pisma wnoszonego przez nią budzi wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 1999 r. sygn. I SA/Łd 1592/97, niepublikowany). Na podstawie zgromadzonych w toku postępowania akt administracyjnych Sąd stwierdził, że organ administracyjny co najmniej przedwcześnie przyjął, że skarżąca wystąpiła do niewłaściwego rzeczowo organu z wnioskiem o uruchomienie postępowania nadzorczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając w tej sprawie postanowienie z dnia 29 kwietnia 2005 r. załatwił sprawę w sposób formalistyczny, nie dążąc do dokładnego ustalenia żądania skarżącej zawartego w piśmie z dnia 4 kwietnia 2005 r. Pozostaje bowiem nadal niewyjaśniona kwestia, czy zawarte w tym piśmie żądanie jest wnioskiem dającym podstawę do uruchomienia jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania w zawisłych przed Samorządowym Kolegium odwoławczym spawach administracyjnych, w których skarżącej przysługuje status strony postępowania. Reasumując stwierdzić należy, że bez wyjaśnienia czego w rzeczywistości domaga się skarżąca od Samorządowego Kolegium Odwoławczego i jakich konkretnie spraw dotyczy skierowane do organu pismo z dnia 4 kwietnia 2005 r., przedwczesnym jest wydanie postanowienia o przekazaniu tego podania do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji uwzględnią ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie jak również utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia 29 kwietnia 2005 r. O przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu adwokatowi orzeczono na podstawie art. 205 powołanej ustawy oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).