II SA/Wr 549/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. i M.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. i M.W., M.W. i J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości postanawia: odmówić przyznania D. i M.W. prawa pomocy. D., M., M. i J.W. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu w dniu 9 października 2012 r., skarżący D. i M.W. wnieśli o zwolnienie ich od kosztów sądowych, podając w uzasadnieniu, że łączny ich miesięczny dochód brutto wynosi 1849 zł i są współwłaścicielami działek gruntu o łącznej powierzchni 2.500 m². Postanowieniem z dnia 21 listopada 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym odmówił przyznania D. i M.W. prawa pomocy. Pismem z dnia 14 grudnia 2012 r. D. i M.W. złożyli sprzeciw od wyżej wymienionego postanowienia. Zdaniem D. i M.W., do "wszystkich niemal spraw" Sąd żąda od nich zawyżonych opłat. Od dziesięciu lat są poniżani, dyskryminowani i pozbawiani prawa do dokumentów z map geodezyjnych. "Za wnioski dowodowe strona skarżąca jest karna grzywnami", by ich "sędziowie niesprawiedliwi i Sąd mógł doprowadzić do bankructwa". Sąd zmusza ich, aby przy dochodzie 1800 zł przedstawiali rachunki za leki, prowadzili księgowość "za wysyłanie ksera, listy polecone dojazdy do Sądu". Referendarz sądowy i Sąd zmuszają ich, by sprzedali współwłasność w działkach "i tym samym sprzedali własne dzieci i własną rodzinę, by Sąd zabrać mógł wszystko na łapówki mafii". Sąd nie pomógł im przez 10 lat "tylko dlatego że mafia szwagrów sędziów handlowała i handluje nieruchomościami bo byłych PGR za łapówki i jest bezkarna w Sądzie". Powołując się na mapę geodezyjną otrzymaną z Archiwum Państwowego skarżący podali, że "Z. dopisano grunty ponad 3 ha w działkach budowlanych". Wskazując na powyższe D. i M.W. oświadczyli, że są "gnębieni i dyskryminowani" przez referendarza sądowego i Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej u.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek D. i M.W. o przyznanie prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 u.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – w myśl § 2 art. 245 u.p.s.a. – zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – na podstawie § 3 tego samego artykułu – zwolnienie tylko od odpłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać – zgodnie z przepisem art. 245 § 4 u.p.s.a., na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Natomiast z uregulowania sformułowanego w art. 246 § 1 pkt 1) i 2) u.p.s.a. wynika, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Z oświadczenia D. i M.W. wynika, że łączny ich dochód brutto wynosi 1849 zł i nie uzyskują oni, poza emeryturą, żadnego innego dochodu z żadnego tytułu, nie korzystają z pomocy społecznej ani z pomocy rodziny i osób trzecich, nie mają oszczędności ani konta bankowego. Z emerytury opłacają: wodę zimną 50 zł, energię elektryczną 200-300 zł, na leki wydają po 300-400 zł miesięcznie "dla każdej osoby", przy czym obecnie nie mogą kupić leków ani obuwia zimowego, "na ksera do tylu spraw" wydają około 1000 zł. Skarżący są współwłaścicielami działek gruntu o łącznej powierzchni 2.500 m². Z informacji, jakie posiada Sąd z innych spraw, w których D. i M.W. są skarżącymi, wynika, że pomimo przyznawania im prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym również ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, D. i M.W. w wielu sprawach ustanowili adwokata z wyboru (np. w sprawach II SA/Wr 465/08, II SA/Wr 57/09, II SA/Wr 892/11). Powyższe świadczy, że w rzeczywistości ich sytuacja materialna jest inna – lepsza niż deklarowana we wnioskach o przyznanie prawa pomocy. Lakoniczność zaś wniosków i pism strony dotyczących prawa pomocy uniemożliwia dokonanie obiektywnej oceny jej sytuacji majątkowej, a tym samym odbiera jej możliwość ewentualnego uzyskania prawa pomocy. Podkreślić przy tym wypada, że pomimo wezwań Sądu skarżący nie udokumentowali ponoszonych przez siebie wydatków, a argumentację mającą na celu przedstawienie ich sytuacji materialnej często zastępowali inwektywami kierowanymi pod adresem Sądu, sędziów i referendarza sądowego. Zauważyć też trzeba, że – wbrew twierdzeniom skarżących – nigdy nie byli oni karani "za wnioski dowodowe" lecz za ubliżanie Sądowi i referendarzowi sądowemu oraz za składanie w złej wierze wniosku o wyłączenie sędziów. Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 245, art. 246 § 1 i art. 260 u.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.