II SA/Wr 549/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.), Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędzia WSA Alicja Palus, , po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 19 kwietnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziego NSA Haliny Kremis, sędziego NSA Andrzeja Wawrzyniaka i sędziego WSA Olgi Białek. Na rozprawie w dniu 23 lutego 2016 r. skarżąca D. W. wniosła o wyłączenie od orzekania składu orzekającego, tj. s. NSA Haliny Kremis, s. NSA Andrzeja Wawrzyniaka i s. WSA Olgi Białek z powodu niesprawiedliwości Sędzi NSA Haliny Kremis, nieudostępniania dokumentów przez Sąd i pozbawiania skarżącej prawa do obrony, do dokumentów oraz z takiego powodu, że Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych złożonych przez skarżących. W piśmie procesowym z dnia 27 lutego 2016 r. skarżący D. W. oraz M. W. podtrzymali wniosek o wyłączenie od orzekania całego składu orzekającego, bowiem to Sąd z rażącym naruszeniem prawa pozbawił skarżących dojścia do prawdy materialnej i pozbawił prawa do wydania postanowienia o rozgraniczeniu. Sąd nie honorował wyjaśnień skarżącej i nie przyjmował ich do wiadomości i nie dopuszczał jej pism jako dowodów w sprawie. Ponadto Sąd nie chciał przeprowadzić dowodu uzupełniającego z art. 106 § 3 p.p.s.a., co było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowodowałoby przedłużenia postępowania w sprawie. Według skarżących również orzekające w sprawie organy nie chciały włączyć do akt sprawy wymienionych przez nich dokumentów. Wskazani we wniosku sędziowie złożyli pisemne oświadczenia, że w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 549/12, w stosunku do nich nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a. ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), przewiduje ściśle sytuacje, gdy sędzia może został wyłączony od rozpoznania konkretnej sprawy. Wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy- stosownie do treści art. 18 p.p.s.a. - następuje w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Niezależnie od ww. przyczyn zgodnie z art. 19 p.p.s.a. Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Obowiązkiem strony zgłaszającej wniosek jest uprawdopodobnienie przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a).Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Ponieważ instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, rozpatrując wniosek sąd obowiązany jest nie tylko zbadać, czy ów szczególny stosunek osobisty rzeczywiście istnieje i czy występują podstawy wyłączenia, ale także, czy przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Istotnym jest, że nie wszystkie stosunki osobiste ze stroną mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które na podstawie obiektywnych okoliczności mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w przypadku, gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, LEX nr 41089). Zaznaczyć również należy, że w celu wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 p.p.s.a. ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Z treści oświadczeń złożonych przez sędziów będących w składzie orzekającym w dniu 23 lutego 2016 r. tj. s. NSA Haliny Kremis, s. NSA Andrzeja Wawrzyniaka oraz s. WSA Olgi Białek wynika, że w sprawie II SA/Wr 549/12 nie występują okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, nie zachodzą również ustawowe przesłanki wynikające z art. 18 p.p.s.a. Autorytet moralny sędziego przemawia przy tym za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 212/71, OSNC 1972/3/55). Zdaniem Sądu, podnoszone przez skarżących zarzuty nie wywołują uzasadnionych wątpliwości, co do bezstronności sędziów i w konsekwencji nie uzasadniają ich wyłączenia. Samo przeświadczenie strony, że skład orzekający jest niesprawiedliwy, ponieważ nie przeprowadza dowodów ze wskazanych przez skarżących dokumentów oraz nie uwzględnia ich wniosków dowodowych, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziów na podstawie art. 18 i art. 19 p.p.s.a., tym bardziej, że skarżący mogą kwestionować orzeczenia wydawane przez Sąd za pomocą środków odwoławczych. W ocenie Sądu, skoro skarżący nie wskazali wystarczających przyczyn, które uzasadniałyby zastosowanie określonych w ustawie środków prawnych, wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 22 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.