II SA/Wr 55/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA - Olga Białek, , , po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. F. na działanie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. w przedmiocie naruszenia prawa własności nieruchomości przez postawienie mostu p o s t a n a w i a : odrzucić skargę W dniu 25 stycznia 2008 r. wpłynęło bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pismo K. F. datowane na dzień [...] w którym zawarł on skargę na działanie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. w związku z "postawieniem w 1998 r. do nr [...] mostu" bez jego pisemnej zgody. Skarżący podniósł, że wybudował na swojej nieruchomości i dla swoich potrzeb mur, który został wykorzystany do budowy mostu przez RZGW działający w porozumieniu z Urzędem Miejskim w M., co spowodowało, że po jego gruncie płynie rzeka. Stwierdził, że RZGW powierzył eksploatację rzeki pod jego murem sąsiadom dlatego uważa, że powinien otrzymywać opłatę za oddanie w użytkowanie jego gruntów. Poinformował, że wykonał na swoim terenie melioracje szczegółowe, za które również powinien otrzymać zapłatę, dlatego wystąpił do Sądu Rejonowego w K. Jego zdaniem RZGW "zatwierdził i wykonał projekt regulacyjny rzeki" bez jego udziału i w sposób, który doprowadził do uszkodzenia jego odwodnień oraz zniszczył jego drzewa owocowe i kwietniki. Obecnie organ akceptuje budowanie przez sąsiadów murów z kamieni i "chorobliwe rozkładanie kiji". Skarżący uważa, że za zniszczenia i użytkowanie gruntu należy mu się zapłata. Poinformował również, że wnosi powyższą skargę, gdyż "wystąpiłem do Sądu o swobodny stan posiadania którego nie mam. Sąd każe mi zapłacić a ja nie mam środków pieniężnych". Zarządzeniem z dnia 22 lutego 2008 r. skarżący został wezwany do sprecyzowania treści skargi i jednocześnie pouczony o zakresie przedmiotowym spraw w jakich orzekają sądy administracyjne. W odpowiedzi – w piśmie z dnia 6 marca 2008 r. - skarżący podał, że jego skarga dotyczy "decyzji administracyjnej postawienia mostu do nr [...] w G. przez co naruszona została moja własność". W dalszej części pisma przedstawił swoje zastrzeżenia co do postępowania prowadzonego w jego sprawie przez Sąd Rejonowy w K. Wobec takiego ujęcia skargi, zarządzeniem z dnia 4 kwietnia 2008 r. skarżący został wezwany do usunięcia – w terminie 7 dni - braków formalnych skargi przez podanie daty wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej, jej sygnatury, organu który ją wydał i precyzyjnego określenia, czego dotyczy jej rozstrzygnięcie. W piśmie zawarto również pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania Sądu. Powyższe wezwanie zainteresowany odebrał w dniu 10 kwietnia 2008 r. W odpowiedzi – w piśmie nadanym w dniu 14 kwietnia 2008 r. – K.F.oświadczył, że "skarga dotyczy bezprawia w stosunku do mojej własności i osoby, którą akceptuje Sąd w K.". Dalej wyjaśnił, że "do bezprawia doprowadzili urzędnicy Urzędu Miejskiego, Starostwa i Urzędu Wojewódzkiego oraz RZGW. Postawienie mostu jest decyzją administracyjną". Dodał, że dom oznaczony nr [...] jest przeznaczony do rozbiórki i tam powinna płynąć rzeka, bez zajmowania jego własności. Poinformował również, że "decyzja postawienia mostu do nr [...] dotyczy mojej własności. Organem zabezpieczającym był Urząd Miejski w M., decyzję podjął RZGW W. i Urząd Wojewódzki bez mojej pisemnej zgody a przytaknął Sąd". Z treści powyższego pisma wynika również, że skarżący uważa, że sąsiedzi naruszają jego stan posiadania i że nie zgadza się wyrokiem Sądu Rejonowego w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. - skarga podlega odrzuceniu, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. W niniejszej sprawie skarżący jako przedmiot zaskarżenia wskazał "decyzję administracyjną postawienia mostu" nie precyzując bliżej o jaką decyzję chodzi przez podane daty jej wydania, numeru lub sygnatury oraz nie oznaczając organu który decyzję tę podjął, a wreszcie nie określając bliżej czego przedmiotowa decyzja dotyczy. Przepis art. 57 § 1 p.p.s.a. stanowi tymczasem, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma procesowego w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1/ wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2/ oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy; 3/ określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Pomimo wezwania Sądu, skarżący nie usunął braków formalnych skargi, mając świadomość skutków niezastosowania się do tego wezwania. W piśmie procesowym, które zostało złożone w terminie zakreślonym do uzupełnienia braków formalnych, skarżący nie udzielił w istocie odpowiedzi na wezwanie Sądu. Takie stwierdzenia jak "postawienie mostu jest decyzją administracyjną" lub "decyzję podjął RZGW W. i Urząd Wojewódzki" w żaden sposób nie eliminują wskazanych braków. Na podstawie przesłanych przez skarżącego pism nie można bowiem ustalić w jakiej sprawie, w postępowaniu przed jakim organem i kiedy zapadła decyzja administracyjna na którą wskazuje skarżący. Zauważyć w tym miejscu należy, że decyzja administracyjna jako jednostronny akt podejmowany przez organ administracji publicznej przybrać musi określoną w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego formę procesową. Wydawana jest zwykle w formie pisemnej, winna zawierać oznaczenia organu, datę wydania, oznaczenie stron, podstawę prawną, rozstrzygnięcie, uzasadnienie. "Postawienie mostu" to nie decyzja ale czynność faktyczna, która może być efektem wykonania konkretnej decyzji administracyjnej. Odpowiedź udzielona przez skarżącego nie uzupełnia braków formalnych skargi w sposób umożliwiający nadanie jej dalszego biegu. Jeżeli zaś chodzi o pozostałe argumenty zawarte w pismach skarżącego to Sąd zauważa, że odnoszą się one do materii, która nie mieści się w zakresie działania sądów administracyjnych. Po myśli art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a skarga wniesiona w sprawie, która nie należy do właściwości sądu administracyjnego również podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Przepis art. 2 tego aktu stanowi natomiast, że sądami administracyjnymi są Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne. Zakres kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, o której mowa w art. 1 § 1 wskazanej wcześniej ustawy ustrojowej określony został w przepisie art. 3 § 2 powołanej poprzednio ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z jego treści wynika, że zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w sprawach indywidualnych; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt. 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Skarżący podnosi w skardze zarzuty wskazujące na naruszenie przez sąsiadów i wskazane instytucje publiczne prawa własności jego nieruchomości i "swobodnego stanu posiadania" gruntów, żąda ustalenia odszkodowania za poniesione straty z tytułu uszkodzenia melioracji i nasadzeń oraz opłaty za "oddanie (zabranie) w użytkowanie" jego gruntu pokrytego wodami. Podniesione przez skarżącego kwestie należą zatem do sfery prawa cywilnego i nie mieszczą się w przedstawionym wyżej katalogu spraw podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Roszczenie o usunięcie naruszenia stanu posiadania czy też o odszkodowanie, regulowane jest przepisami prawa cywilnego, do którego stosowania uprawnione są sądy powszechne. Dodać wypada, że sądy powszechne są również właściwe do ustalenia odszkodowania (po wcześniejszym wyczerpaniu drogi administracyjnej) na gruncie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 z późn. zm). Treść skargi wskazuje, że skarżący uruchomił już tę drogę postępowania przed sądem powszechnym, jednak nie jest zadowolony z zapadłych w tym postępowaniu orzeczeń. W takiej sytuacji przysługują mu więc środki zaskarżenia przewidziane w przepisach postępowania cywilnego a nie skarga do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu rozpoznawana sprawa nie należy też do spraw, o których mowa w art. 3 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiącymi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Wobec przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych i prawnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.