II SA/Wr 550/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-10-05
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nauczyciel, który spełniał warunki do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, ale nie posiadał wymaganych kwalifikacji w dniu ponownego zatrudnienia, może uzyskać ten stopień po uzyskaniu kwalifikacji w późniejszym terminie?Ratio decidendi
Nauczyciel może uzyskać stopień nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. tylko wtedy, gdy w dniu ponownego zatrudnienia spełniał wszystkie wymagane kwalifikacje. Uzyskanie kwalifikacji w późniejszym terminie nie uprawnia do wstecznego nadania stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie tego przepisu.Stan faktyczny
Skarżąca, D. K., ubiegała się o nadanie stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. Po odmowie nadania stopnia przez organ I instancji i utrzymaniu tej decyzji w mocy przez organ II instancji, wniosła skargę do sądu administracyjnego. Zarzuciła, że organ błędnie ocenił jej kwalifikacje i zastosował przepisy rozporządzenia, które weszło w życie po dacie jej ponownego zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję D. Kuratora Oświaty we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela mianowanego oddala skargę
Decyzją D. Kuratora Oświaty z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 9b ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz.U. z 1997 r. Nr 56, poz.357 z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 19, poz.239 z późn. zm.) § 5 ust.l pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. nr 155, poz. 1288) oraz art. 138 § 1 pkt.l k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania D. K. od decyzji nr [...] o odmowie nadania stopnia nauczyciela mianowanego wydanej przez Starostę B., dnia [...] r., utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach uzasadnienia stwierdzono, że w dniu [...] r. D.K., za pośrednictwem dyrektora szkoły, zwróciła się do Starosty z wnioskiem o nadanie jej stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 19, poz.239 z późn. zm.). Dnia [...] r. otrzymała decyzję o odmowie nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Organ I instancji wskazał w decyzji, że zainteresowana nie posiada kwalifikacji do nauczania w szkole specjalnej i w związku z tym nie spełnia warunków do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa.
Od w/w decyzji zainteresowana odwołała się do D. Kuratora Oświaty będącego w tej sprawie organem wyższego stopnia na podstawie art. 9b ust. 7 Karty Nauczyciela.
Organ II instancji stwierdził, że D. K. została zatrudniona w Zespole Szkół Specjalnych w B. w dniu [...] r. po przerwie trwającej od [...] r. Jednocześnie ustalono, że w dniu zatrudnienia nauczycielka legitymowała się dyplomem ukończenia Studium Nauczycielskiego w B. o kierunku wychowanie przedszkolne ( nr dyplomu [...], z dnia [...] r.); dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na kierunku pedagogika w zakresie nauczania początkowego, na Wydziale Pedagogicznym Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Z. G. (nr dyplomu [...], z dnia [...] r.) oraz świadectwem ukończenia studiów podyplomowych na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu W. w zakresie geografii dla nauczycieli ( z dnia [...] r.) a także świadectwem ukończenia kursu kwalifikacyjnego z zakresu oligofrenopedagogiki (nr [...], z dnia [...] r.). Ponadto D. K. posiada akt mianowania nauczycielem w przedszkolu zakładowym PGR Z., nr [...], z dnia [...] r.
Zgodnie z art. 10 ust. 3 pkt.l ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 19, poz.239 z późn. zm.) nauczyciele spełniający wymagania kwalifikacyjne, zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego z dniem ponownego zatrudnienia w przedszkolu, szkole lub placówce, jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat.
D. K. była zatrudniona na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie cytowanej ustawy - w roku [...], przerwa w jej zatrudnieniu nie przekroczyła 5 lat - trwała od [...] r. do [...] r. Natomiast w dniu ponownego, po przerwie, zatrudnienia nauczycielka nie posiadała wymaganych kwalifikacji do zajmowanego stanowiska. Zainteresowana została zatrudniona w Zespole Szkół Specjalnych w B.. Na podstawie § 5 ust.l pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. nr 155, poz. 1288) kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach specjalnych posiada osoba, która ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole danego typu lub rodzaju placówki a ponadto ukończyła studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny w zakresie oligofrenopedagogiki. W dniu zatrudnienia [...] r. nauczycielka nie posiadała kwalifikacji w zakresie oligofrenopedagogiki, ponieważ kurs kwalifikacyjny z tego zakresu ukończyła dopiero w [...] r.
W związku z powyższym D. K. nie spełniła wszystkich wymogów powołanego artykułu a decyzja organu I instancji jest prawidłowa i należało utrzymać ją w mocy.
W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego D. K. zakwestionowała jej rozstrzygnięcie i podniosła, że w dniu [...] r. uzyskała kwalifikacje do pracy na stanowisku nauczyciela przedszkola, co potwierdza dyplom nr [...] ukończenia Studium Nauczycielskiego w B. o kierunku wychowanie przedszkolne. W dniu [...] r. uzyskała tytuł magistra w zakresie nauczania początkowego i wychowania przedszkolnego w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Z. G., co potwierdza dyplom tej uczelni nr [...].
Pracę zawodową podjęła w dniu [...] r. w Przedszkolu Zakładowym Państwowego Gospodarstwa Rolnego w Z., gdzie zatrudniona była do dnia [...] r. Z dniem [...] r. została zatrudniona w tym przedszkolu na podstawie mianowania. Od dnia [...]. do [...] r. zatrudniona była w Przedszkolu w Z.. Po rozwiązaniu stosunku pracy z tym przedszkolem, kolejne zatrudnienie podjęła po upływie ponad czterech lat, w Miejskim Przedszkolu Publicznym nr [...] w B.. Po kolejnej przerwie trwającej ponad [...] lata podjęła zatrudnienie w Szkole Podstawowej w K. G.. W okresie pracy w tej szkole uzyskała dodatkowe kwalifikacje – do nauczania geografii, potwierdzone świadectwem ukończenia Studiów Podyplomowych. Po następnej przerwie w zatrudnieniu trwającej ponad rok, ponowne zatrudnienie podjęła z dniem [...] r.
Mimo wielokrotnych przerw w zatrudnieniu, związanych głównie z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad trójką jej dzieci, żadna z przerw nie przekraczała okresu pięciu lat, co nie spowodowało utraty prawa do ponownego zatrudnienia na podstawie mianowania, o czym była mowa m. in. w art. 10 ust. 2a ww. ustawy - Karta Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym do dnia 6 kwietnia 2000 r. tj. do dnia wejścia w życie zmian w tej ustawie, zawartych w ustawie z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239, ze zm.). W związku z tym, iż nie była w stosunku pracy w dniu [...] r., tj. w dniu wejścia w życie ww. ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. wprowadzającej stopnie awansu zawodowego nauczyciela, nie mogła z tym dniem uzyskać z mocy prawa stopnia awansu nauczyciela mianowanego.
Kolejne zatrudnienie, już po wejściu w życie ww. ustawy z dnia 18 lutego 2000r., podjęła na czas określony, na stanowisku nauczyciela w szkole specjalnej, do pracy w której nie miała kwalifikacji. Zatem, z dniem zatrudnienia, nie mogła uzyskać żadnego stopnia awansu zawodowego, jedynie do celów płacowych wykazywana była jako stażystka.
Z dniem [...] r. uzyskała kwalifikacje w zakresie oligofrenopedagogiki, potwierdzone świadectwem ukończenia kursu kwalifikacyjnego, zorganizowanego przez D. Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli we W. - Filia w L..
Z dniem [...] r., podjęła ponownie zatrudnienie, zgodnie z uzyskanymi kwalifikacjami, w Zespole Szkół Specjalnych w B.. Uważa zatem, iż z dniem zatrudnienia w tej szkole powinna uzyskać stopień awansu nauczyciela mianowanego, zgodnie z treścią art. 10 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy z dnia 18 lutego 2000 r.
Zatem z dniem [...] r. tj. z dniem ponownego zatrudnienia, powinna uzyskać stopień nauczyciela mianowanego oraz zostać zatrudnioną na podstawie mianowania, gdyż spełniała również pozostałe warunki zawarte w art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. – Karta Nauczyciela. D. Kurator Oświaty, w swojej decyzji powołuje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. Nr 155, poz. 1288), które weszło w życie w dniu 8 października 2002r., natomiast przedmiot sprawy dotyczy stanu prawnego na dzień [...] r., kiedy ponownie podjęła zatrudnienie w Zespole Szkół Specjalnych w B., legitymując się pełnymi kwalifikacjami do pracy w szkołach specjalnych.
Uważa, iż byłoby nielogiczne oraz niezgodne z przepisem przejściowym, zawartym w art. 10 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy z dnia 18 lutego 2000r., gdyby miała, po [...] latach od dnia pierwszego zatrudnienia w szkole, pracować w zawodzie nauczyciela na zasadach dotyczących absolwentów szkół wyższych dopiero rozpoczynających swoją pracę zawodową.
W odpowiedzi na skargę D. Kurator Oświaty we W. wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdził, ze wadliwość rozumowania D. K. wywodzi się z interpretacji treści cytowanego wyżej art. 10. Rozumuje ona, że zatrudnienie [...] r. jest "ponownym" zatrudnieniem w rozumieniu cytowanego przepisu, podczas gdy tym zatrudnieniem jest podjęcie pracy [...] r. w Zespole Szkół Specjalnych w B.. Nie można więc dublować czynności ponownego zatrudnienia jak tego chce skarżąca.
Nadto odpowiadając na zarzut, iż Kuratorium wydając decyzję wskazał jako podstawę prawną przepis rozporządzenia, które weszło w życie 8 października 2002r., stwierdzić należy, iż przywołanie przepisu jest prawidłowe. Niesporne jest, że w omawianej sprawie doszło do zmiany stanu prawnego przed wydaniem decyzji przez organ II instancji, stąd też wykonał on obowiązek zastosowania stanu prawnego w dacie wydania tej decyzji. Z chwilą wydania decyzji przez organ II instancji decyzja staje się dopiero ostateczna i postępowanie zwykłe zostaje zakończone w konkretnej sprawie – art. 61 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarżąca ubiegała się o nadanie jej stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, powołanej wyżej. Zgodnie z treścią tego przepisu, nauczyciele spełniający wymagania kwalifikacyjne, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela zatrudnieniu na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy, uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego: z dniem ponownego zatrudnienia w przedszkolu, szkole placówce oraz innej jednostce organizacyjnej wymienionej w art. 1 ust. 1 i w ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o systemie oświaty, jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat.
Z treści przytoczonego unormowania wynika, że odnosi się ono do osób spełniających jednocześnie następujące warunki:
1) zatrudnionych na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej, tzn. przed 6 kwietnia 2000r.,
2) nie pozostających w dniu 6 kwietnia 2000r., tzn. w dniu wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej w stosunku zatrudnienia,
3) podejmujących ponowne zatrudnienie w placówce oświatowej po przerwie w zatrudnieniu nie przekraczającej 5 lat,
4) spełniających wymagania kwalifikacyjne, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela.
W akt sprawy wynika, że D. K. była zatrudniona na podstawie mianowania w [...] r. tzn. przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej. W dniu wejścia w życie tej ustawy, tzn. 6 kwietnia 2000r. nie pozostawała w zatrudnieniu. Ponowne zatrudnienie podjęła w dniu [...] r. w Zespole Szkół Specjalnych w B. po przerwie trwającej od [...] r. do [...] r. tzn. nie przekraczającej 5 lat. Organ prawidłowo, zdaniem Sądu, przyjął, że mimo spełnienia wskazanych trzech przesłanek, skarżąca nie spełniła w dniu 1 września 2001r. czwartego koniecznego warunku gwarantującego uzyskanie z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego, mianowicie wymagań kwalifikacyjnych określonych w art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela. (brak formalnie potwierdzonych kwalifikacji w zakresie oligofrenopedagogiki). Kwalifikacje te, potwierdzone świadectwem ukończenia kursu kwalifikacyjnego uzyskała dopiero z dniem [...] r. Tymczasem, z treści art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy nowelizacyjnej będącego przepisem przejściowym normującym wpływ nowego prawa na stosunki powstałe pod rządami prawa dotychczasowego wynika niesporna reguła interpretacyjna, że zawarte w nim przesłanki dotyczą wyłącznie osób poddanych dotychczasowemu porządkowi prawnemu, wznawiających zatrudnienie (podejmujących je po raz pierwszy) pod rządami nowego prawa. Pierwsze takie zatrudnienie skarżącej nastąpiło z dniem [...] r. i w tej dacie należało oceniać, czy skarżąca spełniła przesłanki uzyskania z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego. Spełnienie warunków uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego po dalszym, kolejnym zatrudnieniu już pod rządami nowego stanu prawnego powinno być natomiast ocenione według tego stanu prawnego.
Z przytoczonych względów Sąd nie podzielił argumentacji skarżącej dotyczącej interpretacji art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy nowelizacyjnej, zawartych w odpowiedzi na skargę. Uznał również, że organ odwoławczy prawidłowo w treści decyzji powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli ..., które weszło w życie z dniem 8 października 2002r. Organ odwoławczy powinien ocenić sprawę według przepisów obowiązujących w dniu wydawania decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeżeli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji I instancji, a rozpoznaniem odwołania, organ odwoławczy zachowując tożsamość sprawy – obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika co innego.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło