II SA/Wr 552/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych w sprawie ze skargi D.W. na postanowienie D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie udostępnienia wglądu do wyciągu zmian gruntowych działki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. D.W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z dnia [...] r. (Nr[...]) w przedmiocie udostępnienia wglądu do wyciągu zmian gruntowych działki. Wyznaczoną na dzień [...] r. w niniejszej sprawie rozprawę Sąd postanowił odroczyć na nowy termin wyznaczony z urzędu, z uwagi na wniosek skarżącej o odroczenie rozprawy i wyłączenie składu orzekającego oraz możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2010 r. tutejszy Sąd oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie: sędziego WSA Alicji Palus, sędziego WSA Olgi Białek, sędziego NSA Andrzeja Wawrzyniaka od rozpoznawania niniejszej sprawy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła D. W., która zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od tegoż zażalenia w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. D.W. wyjaśniła nadto, że łączny dochód jej i jej męża (z którym prowadzi gospodarstwo domowe) wynosi 2.453 zł., a wśród posiadanych składników majątkowych wymieniła udziały we własności działek gruntu o łącznej pow. 2.500 m². Pismem referendarza tutejszego Sądu z dnia [...] r. wezwano stronę skarżącą do sprecyzowania i udokumentowania danych dotyczących jej dochodów i innych osób prowadzących wraz z nią gospodarstwo domowe, a także zobowiązań i miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu. W piśmie z dnia [...] r., stanowiącym odpowiedź na powyższe wezwanie, D. W. wskazała, że nie pobiera żadnych dodatków mieszkaniowych, kombatanckich czy alimentacyjnych, a emerytura jej i jej męża stanowi minimum socjalne. Wyjaśniła nadto, że nie korzysta ani z pomocy społecznej, ani pomocy osób trzecich. Do powyższego pisma wnioskodawczyni dołączyła odcinek emerytury swój i męża z kwietnia 2010 r. Postanowieniem z dnia 14 maja 2010 r., doręczonym skarżącej w dniu 5 czerwca 2010 r., referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem D. W. w dniu [...]r. wniosła skutecznie sprzeciw, w wyniku czego postanowienie referendarza utraciło moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z postanowieniami art. 245 § 1 u.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 u.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 u.p.s.a.). Przepis z art. 245 § 4 u.p.s.a. normuje zaś częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków, które to może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do postanowień art. 246 § 1 u.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania normatywne, należy zauważyć, że w sytuacji gdy osoba fizyczna spełnia przesłanki określone w powyższym przepisie obowiązkiem Sądu jest przyznanie prawa pomocy. Na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy, spoczywa z kolei ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Zadaniem więc strony, jest niejako przekonanie Sądu, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala uczynić zadość wymogom opłaty kosztów sądowych. W tym celu powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W gestii Sądu znajduje się już ocena czy strona w sposób należyty uargumentowała zasadność przyznania niniejszej pomocy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). Zadaniem Sądu jest zatem dokonanie wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie niniejszego prawa, z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy. Prawidłowe rozpatrzenie słuszności przyznania prawa pomocy wymaga uwzględnienia z jednej strony obciążeń finansowych wnioskodawcy, a z drugiej strony - jego możliwości finansowych. Przy ustalaniu możliwości finansowych wnioskodawcy należy mieć na uwadze jego realną sytuację materialną, biorąc pod uwagę dochód w przeliczeniu na członków rodziny oraz obciążenia finansowe w zakresie faktycznie ponoszonych wydatków. Podstawę przyznania prawa pomocy stanowi informacja, zawarta we wniosku składanym na urzędowym formularzu przez stronę. Jeżeli oświadczenia tam zawarte nie będą wystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości partycypacji w kosztach sądowych, stosownie do postanowień art. 255 u.p.s.a wnioskodawca może zostać wezwany do złożenia w zakreślonym terminie stosownych oświadczeń lub dokumentów. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie lub rodziny. Sąd przede wszystkim zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu złożonego wniosku strona nie wskazała, udokumentowanych okoliczności motywujących niemożność poniesienia kosztów postępowania. Nie przedłożono także stosownych dokumentów na skutek wezwania w tym przedmiocie. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni przede wszystkim zaniechała sprecyzowania i udokumentowania wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu. D. W. nie wykazała także wskazanego we wniosku faktu swojego zadłużenia (kredyt) i jego wysokości. A to właśnie na wnioskodawcy ciąży obowiązek nie tylko rzetelnego i wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, ale także poparcia powoływanych okoliczności środkami dowodowymi. Z uwagi na powyższe uznać należy, iż wskazany przez D. W. łączny, miesięczny dochód jej i jej męża w wysokości 2.453 zł., pozwala na uiszczenie przez skarżącą wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Mając powyższe na względzie, stosownie do postanowień art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji postanowienia.