II SA/Wr 556/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 21 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia G.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 października 2016 r. o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi G.W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: I. uwzględnić zażalenie i uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 października 2016 r. sygn. akt II SA/Wr 556/16; II. odrzucić skargę; III. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz G.W. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi; IV. odrzucić wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 5 października 2016 r. odrzucił skargę G.W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, z uwagi na złożenie skargi po terminie. Na powyższe postanowienie skarżąca strona wniosła w terminie zażalenie. W uzasadnieniu pełnomocnik Gminy wskazał na brak przesłanek faktycznych oraz prawnych do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została doręczona w dniu 7 czerwca 2016 r. Pełnomocnik podniósł, że potwierdzenie odbioru zaskarżonej decyzji w dniu 7 czerwca 2016 r. przez osobę zatrudnioną w Regionalnym Ośrodku Polityki Społecznej w P., nie świadczy o prawidłowości jej doręczenia pełnomocnikowi strony skarżącej w sposób przewidziany w art. 39, art. 42 § 1 i art. 46 § 1 k.p.a. Wraz z zażaleniem pełnomocnik strony skarżącej, wskazując na daleko posuniętą ostrożność procesową, złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W przypadku, gdy – jak stanowi art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a.") – zażalenie jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Przepis ten, stanowiąc wyjątek od zasady dewolutywności i eliminując mnożenie instancji sądowych, służy racjonalizacji postępowania i realizacji nakazu rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki stosownie do art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Według wskazanego przepisu art. 195 § 2 p.p.s.a., uchylenie zaskarżonego postanowienia przez sąd, który je wydał, jest możliwe wtedy, gdy zażalenie jest "oczywiście uzasadnione". Tak określona podstawa uchylenia wskazuje, że mogą być nią objęte zarówno przyczyny formalne, które zadecydowały o wydaniu zaskarżonego postanowienia, jak i względy merytoryczne. W każdym jednak przypadku istotne jest to, by zasadność zażalenia była "oczywista", to znaczy nie wzbudzająca wątpliwości i zauważalna bez konieczności dokonywania głębszej analizy zaskarżonego postanowienia. Z takim zażaleniem, które jest oczywiście uzasadnione, mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ponieważ na skutek treści zażalenia oraz przedłożonych dowodów, w tym kopii dziennika korespondencji przychodzącej do kancelarii, należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja Wojewody D. z dnia [...] r. nie została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi G.W.. Radcy prawnemu wykonującemu zawód w kancelarii radcy prawnego należy doręczać pisma w postępowaniu administracyjnym tak jak osobie fizycznej, tj. w jego miejscu zamieszkania lub miejscu pracy (art. 42 § 1 k.p.a.) (zob. wyroki NSA z dnia 4 listopada 2010 r., I OSK 911/10; z dnia 20 lutego 2014 r., II OSK 2159/12). Dla uznania zatem, że zaskarżona decyzja Wojewody D. została pełnomocnikowi strony skarżącej skutecznie doręczona w trybie art. art. 40 § w związku z art. 42 § 1 k.p.a., konieczne było wykazanie przez organ w sposób nie budzący wątpliwości, że pełnomocnik odebrał adresowaną do niego przesyłkę. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że decyzja organu odwoławczego została skierowana na znany organowi adres pełnomocnika, będącego radcą prawnym (ul. [...], [...] P.). Organ nadał przesyłkę zawierającą przedmiotową decyzję w dniu 1 czerwca 2016 r. Powyższa przesyłka dotarła pod wskazany adres w dniu 7 czerwca 2016 r. Jednakże na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (ZPO) dla tej przesyłki figuruje jedynie pieczęć sekretariatu Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w P., opatrzona nieczytelnym podpisem. O nieprawidłowości dokonanego doręczenia świadczy również okoliczność, że na ZPO doręczyciel zaznaczył pole, które jest wypełniane w przypadku doręczenia przesyłki osobiście jej adresatowi. Z odmiennym zapatrywaniem Wojewody, przyjętym w odpowiedzi na skargę, nie można się zgodzić, bowiem, zdaniem sądu, nie znajduje ono ani faktycznego, ani prawnego uzasadnienia. Zgodnie bowiem z przepisem art. 42 § 1 k.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem ich zamieszkania lub miejsca pracy. Pisma mogą być także doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 k.p.a.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 3 k.p.a.). Z kolei w myśl art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Przywołana regulacja wyklucza zatem możliwość skutecznego doręczenia pisma do rąk osoby trzeciej, niebędącej osobą wymienioną w tym przepisie, która zobowiązała się do oddania jej adresatowi. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, skoro zwrotne potwierdzenie odbioru nie spełnia wymogów prawidłowego doręczenia przewidzianych w art. 40 § 2 k.p.a., koniecznych dla skutecznego doręczenia pisma, tym samym zachodzi podstawa do uznania, że zaskarżona decyzja nie została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej strony. W konsekwencji tego uznać należy, że nie rozpoczął się jeszcze bieg terminu przewidzianego do zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego. Złożona skarga jest zatem przedwczesna, gdyż zaskarżona nią decyzja nie weszła dotąd do obrotu prawnego. Zatem, w świetle prawa przed organem odwoławczym nadal toczy się postępowanie odwoławcze w kontrolowanej sprawie, gdyż kończąca je decyzja nie została doręczona pełnomocnikowi skarżącej strony. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja, nie weszła do obiegu prawnego, uznać należało, że ww. decyzja nie wywołuje skutków prawnych, a tym samym skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W tym stanie sprawy, Wojewoda D. zobowiązany jest ponownie dokonać doręczenia decyzji pełnomocnikowi G.W. w sposób określony przepisami K.p.a. Dopiero bowiem skuteczne doręczenie decyzji otworzy bieg terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i umożliwi skarżącemu skorzystanie z tego prawa. Z tych względów zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi. Na podstawie zaś art. 232 § 1 pkt 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi. Doręczenie korespondencji w sposób nieprawidłowy powoduje, że termin do dokonania danej czynność procesowej w ogóle nie rozpoczyna biegu, a tym samym nie można przyjąć, by doszło do uchybienia terminu, co powoduje, że wniosek o przywrócenie terminu jest bezprzedmiotowy. Dlatego też i na zasadzie art. 88 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny z mocy ustawy, o czym orzeczono w pkt 4 sentencji postanowienia.