II SA/Wr 558/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Wojewody D. z dnia 14 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Pismem z dnia 27 lipca 2007 r. Gmina W. reprezentowana przez radcę prawnego M. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję na decyzję Wojewody D. z dnia 14 sierpnia 2009 r. sygn. [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Pełnomocnik wymagany w sprawie wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł, ustalony w oparciu o § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 21, poz. 2193 ze zm.) opłacił w formie znaczków opłaty sądowej. W odpowiedzi na skargę wojewoda wniósł o jej odrzucenie z uwagi na nieprawidłowe uiszczenie wpisu. W dniu 17 października 2007 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik strony skarżącej złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy i gdy uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu oraz gdy wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i wraz z tym wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony. Podstawowym kryterium przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu są okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu. Zarówno w nauce prawa, jak i orzecznictwie sądowym przyjęte jest, że wskazane kryterium jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej oraz, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Ponadto, przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności, czyli również winę pełnomocnika (por. wyr. NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r., l SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). Wniosek strony o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik musi wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu ze strony tego pełnomocnika (por. post. SN z dnia 9 maja 1960 r., IV CR 559/59, OSPiKA 1960, z. 4, poz. 120). W ocenie Sądu we wniosku pełnomocnika nie podniesiono okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia w prawidłowy sposób wpisu sądowego od skargi. Pełnomocnik jako główny argument przemawiający za uwzględnieniem wniosku wskazała, że czynności dokonywane przez stronę w związku z wniesieniem skargi wskazywały jednoznacznie na zamiar należytego i terminowego uiszczenia opłaty sądowej. Waga sprawy oceniana jest przez stronę jako bardzo istotna, albowiem rozstrzygniecie dotyczy nieruchomości pozostających w związku z realizacją przedsięwzięć EURO 2012 regulowanych ustawą z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu turnieju finałowego Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Dalej pełnomocnik argumentował, że dokonanie czynności związanej z uiszczeniem w/w opłaty, w sposób przyjęty przez pełnomocnika, nie wynika z winy strony, albowiem treść przepisów zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie rozstrzyga jednoznacznie, czy w przedmiotowej sprawie należałoby stosować wpis stosunkowy - wobec zawarcia w orzeczeniu elementów dotyczących należności pieniężnej, czy też w przedmiotowej sprawie przyjąć należałoby, iż należny jest wpis stały. Wątpliwość powyższa istnieje na tle uregulowań zawartych w § 1 oraz w § 2 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Zdaniem pełnomocnika przepisy powyższe nie zawierają jasnej wskazówki, co do określenia rodzaju wpisu w przypadkach analogicznych, jak istniejący w niniejszym postępowaniu. Pełnomocnik argumentował, że brak wystarczającej jasności regulacji wydanych na podstawie przepisów ustawowych, dotyczących rodzaju wpisu sądowego, nie powinien być traktowany na niekorzyść strony. Lektura wniosku pełnomocnika rodzi istotne zastrzeżenia. Z jednej strony pełnomocnik usprawiedliwia opłacenie skargi znaczkami opłaty sadowej faktem istnienia wątpliwości w zakresie określenia rodzaju wpisu w tej sprawie. Z drugiej zaś strony podnosi wątpliwości dotyczące tego czy w przedmiotowej sprawie należałoby stosować wpis stosunkowy - wobec zawarcia w orzeczeniu elementów dotyczących należności pieniężnej, czy też w przedmiotowej sprawie przyjąć należałoby, że należny jest wpis stały. Tymi też wątpliwościami tłumaczy niewłaściwy sposób uiszczania opłat sądowych - ,,Wątpliwości powstałe na tle stosowania regulacji dotyczących sposobu uiszczania opłat sądowych nie mogą prowadzić do pozbawienia Strony prawa do sądu" . W ocenie Sądu, przedstawione stanowisko pełnomocnika świadczyć może o tym że nie dostrzega on różnicy pomiędzy uiszczeniem wpisu we wskazanej w rozporządzeniu wysokości od technicznego sposobu jego uiszczenia. W sprawie bowiem problem nie dotyczy samej wysokości wpisu i wątpliwości interpretacyjnych pełnomocnika pojawiających się po lekturze tekstu rozporządzenia. Uchybienie procesowe, którego pełnomocnik dopuścił się w sprawie, co też zostało słusznie podniesione w odpowiedzi na skargę, dotyczy niewłaściwego uiszczenia należnego wpisu od skargi. Stosownie bowiem do treści art. 219 § 2 zdanie pierwsze opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. W tym też kontekście pełnomocnik nie przedstawił żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do prawidłowego opłacenia skargi. Bezwątpienia taka okolicznością nie jest charakter sprawy związany z realizacja inwestycji EURO 2012. Wręcz przeciwnie waga sprawy powinna być tą okolicznością, ze względu na którą reprezentujący Gminę W. prawidłowo ustanowiony profesjonalny pełnomocnik winien dołożyć najwyższej staranności w reprezentowaniu interesów strony skarżącej. W niniejszej sprawie mamy niewątpliwie do czynienia z deficytem takiego podejścia do sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, co stanowi warunek niezbędny dla przywrócenia terminu. Z powyższych względów Sąd nie znalazł podstaw do przywrócenia terminu i na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.