II SA/Wr 562/07
WyrokWSA we Wrocławiu2008-01-17
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Julia Szczygielska, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy najemca nieruchomości, który nie jest jej właścicielem ani użytkownikiem wieczystym, może być stroną w postępowaniu o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości, a tym samym czy może skutecznie żądać wznowienia postępowania zakończonego decyzją o podziale?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stroną w postępowaniu o podział nieruchomości, zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami, jest wyłącznie właściciel lub użytkownik wieczysty. Najemca, nawet jeśli posiada interes faktyczny, nie posiada legitymacji procesowej do udziału w takim postępowaniu ani do żądania jego wznowienia. W związku z tym, brak zapewnienia czynnego udziału najemcy w postępowaniu podziałowym nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący J. i J.K. nabyli w drodze umowy sprzedaży od Skarbu Państwa działkę gruntu nr [...] wraz z budynkiem mieszkalnym, będąc wcześniej jej najemcami. Wcześniej Burmistrz Gminy i Miasta zatwierdził projekt podziału tej nieruchomości na dwie działki. Skarżący zażądali wznowienia postępowania podziałowego, twierdząc, że nie brali w nim udziału, a podział naruszył ich interes prawny, pozbawiając ich zaplecza gospodarczego i sanitarnego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o podziale, uznając, że skarżący nie byli stronami postępowania podziałowego. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. i J.K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca), Sędzia WSA Alicja Palus,, Protokolant Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. i J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Burmistrza Gminy i Miasta w Ś.Ś. z dnia [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oddala skargę.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] Nr [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Ś.Ś. z dnia [...], Nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Burmistrza Gminy i Miasta w Ś.Ś. z dnia [...], Nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w R., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], AM-2, o pow. 1673 m2.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż decyzją z dnia [...], Nr [...] Burmistrz Gminy i Miasta w Ś.Ś. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w R., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], AM-2, o pow. 1673 m2, stanowiącej własność Skarbu Państwa i pozostającej w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego – Lasy Państwowe Nadleśnictwo M., na działki oznaczone nr [...] o pow. 843 m2 oraz nr [...] o pow. 830 m2.
Umową sprzedaży z dnia 12 grudnia 2001r. J. i J.K. nabyli od Skarbu Państwa własność nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr [...], zabudowaną budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, którego najemcą był J.K. (akt notarialny z dnia [...], Rep. A. Nr [...] oraz akt notarialny z dnia [...] Rep. A nr [...]). Sprzedaży dokonano w trybie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach nabywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 24 ze zm.), z zastosowaniem 95% bonifikaty.
Wnioskiem z dnia 10 marca 2003r. J. i J.K. zażądali wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego opisaną wyżej decyzją Burmistrza Gminy i Miasta w Ś.Ś. z dnia [...], Nr [...] podnosząc, że nie brali udziału w toczącym się postępowaniu. Wskazali, iż na podstawie w/w ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r., zakupili od Skarbu Państwa jedynie działkę nr [...] zabudowaną domem jednorodzinnym, natomiast działka nr [...], zabudowana budynkiem gospodarczym, pozostała nadal własnością Skarbu Państwa. Powoływali okoliczności przedstawione w piśmie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we W. z dnia 22 października 2001 r., które dotyczyły kwestii związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem sprzedaży przedmiotowej nieruchomości.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, Burmistrz Ś.Ś. decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 145 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 t.j.) odmówił uchylenia decyzji Burmistrza Gminy i Miasta w Ś.Ś. z dnia [...] Nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w R., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], AM-2, o pow. 1673 m2.
W motywach uzasadnienia organ I instancji wskazał, że brak jest przesłanek do zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, na podstawie której dokonano podziału nieruchomości. Przede wszystkim z uwagi na to, że przedłożone przez wnioskodawców pismo Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z dnia 22 października 2001 r. nie stanowi istotnego dowodu w sprawie, który mógłby mieć wpływ na okoliczności wydania decyzji z dnia 4 stycznia 2001 r. Ponadto strony w żaden sposób nie udokumentowały, że pozbawienie ich możliwości czynnego udziału w postępowaniu podziałowym mogło wpłynąć na treść kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji zaskarżyli J. i J.K. W uzasadnieniu wnoszący odwołanie, podtrzymując swoje dotychczasowe twierdzenia i argumenty, opisali okoliczności dokonanego podziału oraz nabycia wydzielonej części nieruchomości wraz z budynkiem jednorodzinnym. Zdaniem skarżących, podstawę prawną dokonanego podziału stanowiła ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach nabywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa.
Po rozpatrzeniu odwołania, organ II instancji zważył, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Kodeks postępowania administracyjnego uzależnia ową możliwość od wystąpienia w sprawie dwóch przesłanek pozytywnych: rozstrzygnięcia sprawy decyzją ostateczną oraz wystąpienia jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 oraz art. 145a k.p.a. podstaw prawnych wznowienia. W przepisach k.p.a. przyjęto rozwiązanie wyczerpującego wyliczenia podstaw wznowienia postępowania. Oznacza to niedopuszczalność wznowienia postępowania w sytuacji kiedy nie zaszła żadna z podstaw wznowienia wyliczona w art. 145 § 1 oraz art. 145a k.p.a.
W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z podstaw określonych w w/w art. 145 § 1 oraz art. 145a k.p.a., które warunkowałyby uchylenie kwestionowanej decyzji Burmistrza Gminy Ś.Ś. z dnia [...], Nr [...] w trybie wznowienia postępowania.
Wnioskodawcy przede wszystkim wskazywali na podstawę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wywodząc, że postępowanie zakończone kwestionowaną decyzją zostało przeprowadzone bez zapewnienia im czynnego udziału, mimo iż byli oni stronami tego postępowania. Swój interes prawny wywodzili z faktu bycia najemcami przedmiotowej nieruchomości.
Kolegium wskazało przy tym, że według ugruntowanego stanowiska doktryny i orzecznictwa, stroną (stronami) postępowania o podział nieruchomości normowanego przepisami art. 92-100 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) są jedynie jej właściciel, a także użytkownik wieczysty tej nieruchomości oraz osoby, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe, jeżeli wykażą swój interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Podobnie NSA w wyroku z dnia 3 września 1999 r. (sygn. akt II SA/Wr 933/98, niepubl.) jednoznacznie stwierdził, że z przyjętych w art. 97 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami rozwiązań prawnych wynika, że interes prawny w postępowaniu w sprawie o zatwierdzenie projektu podziału ma właściciel nieruchomości oraz użytkownik wieczysty. Interesu prawnego nie można zatem wyprowadzać ani z tytułu prawa własności czy użytkowania wieczystego sąsiednich działek, jak również z innych tytułów do nieruchomości (np. dzierżawy). Interesu prawnego nie można też wyprowadzić z zamiaru kupna nieruchomości objętej podziałem. Z kolei w wyroku z dnia 21 października 1999 r. (sygn. akt I SA 285/99, niepubl.) NSA wskazał, że osoba nie będąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nie może być stroną postępowania podziałowego, a zatem nie może skutecznie ani uczestniczyć w tym postępowaniu ani przeciwdziałać zatwierdzeniu projektu podziału.
Tym samym, w ocenie Kolegium, należało uznać, że wnioskodawcy nie posiadali atrybutu strony postępowania podziałowego, które zostało zakończone wydaniem opisanej wyżej decyzji Burmistrza Gminy Ś.Ś. z dnia [...] Nr [...]. Wnioskodawcy nie byli bowiem wówczas właścicielami nieruchomości będącej przedmiotem postępowania podziałowego. Jedynym jej właścicielem był Skarb Państwa, zaś nieruchomość pozostawała w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego – Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. J.K. był w tym czasie jedynie najemcą lokalu w budynku posadowionym na przedmiotowej nieruchomości. Dopiero po dokonanym podziale, umową sprzedaży z dnia 12 grudnia 2001 r. wnioskodawcy nabyli własność nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Skoro więc J. i J.K. w świetle obowiązujących regulacji prawnych nie byli stronami postępowania podziałowego zakończonego decyzją z dnia [...], Nr [...], to organ administracji publicznej nie miał obowiązku zapewnić im czynnego udziału w tym postępowaniu. A tym samym całkowicie bezzasadny okazał się zarzut wnioskodawców, który dotyczył wystąpienia podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Ponadto wnioskodawcy powoływali również podstawę prawną przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Kolegium stwierdziło, że brzmienie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. prowadzi do konkluzji, że opisana podstawa wznowienia powoduje uchylenie kwestionowanej decyzji tylko wtedy, gdy łącznie spełnione są trzy przesłanki. Po pierwsze ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są "nowe" (okoliczności nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę) oraz "istotne" (muszą dotyczyć przedmiotu sprawy w sposób wpływający na treść rozstrzygnięcia). Po drugie nowe okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej. Wreszcie po trzecie nowe okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy nie były znane organowi, który wydał decyzję.
W świetle przytoczonych dyrektyw Kolegium stwierdziło, że powołane przez wnioskodawców dokumenty, a zwłaszcza pismo Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we W. z dnia 22 października 2001 r. nie może zostać uznane za dowód "istotny" dla sprawy, albowiem w ogóle nie dotyczy okoliczności związanych z przedmiotem kwestionowanego postępowania podziałowego. Dotyczy ono bowiem kwestii sprzedaży wnioskodawcom przedmiotowej nieruchomości.
Organ podkreślił, że postępowanie dotyczące wznowienia ostatecznej decyzji oparte jest na zamkniętym katalogu podstaw określonych w art. 145 i art. 145a k.p.a. Żadna natomiast okoliczność przedstawiona przez wnioskodawców nie wskazywała na wystąpienie jakiejkolwiek podstawy wznowieniowej przewidzianej w przepisach procedury administracyjnej. Ponadto organ zauważył, odnosząc się do stanowiska J. i J.K., że podstawą prawną kwestionowanej decyzji nie mogły być przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o zasadach nabywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa, albowiem powołany akt prawny wszedł w życie dopiero dnia 7 lutego 2001 r., a zatem już po dacie wydania w/w decyzji Burmistrza Gminy i Miasta w Ś.Ś. z dnia [...], Nr [...].
W skardze na powyższą decyzję J. i J.K. podnieśli, iż J.K. nabył działkę nr [...] łącznie z budynkiem mieszkalnym i gospodarczym (mury) aktem notarialnym z dnia [...], jednakże kupno budynku gospodarczego notariusz unieważnił aktem z dnia [...], uznając je za pomyłkę. Drugim aktem z dnia [...] unieważnił numer działki [...], również uznając za pomyłkę. Obydwa akty sporządzono bez wiedzy i zgody skarżących, doręczając je pocztą. Skoro zaś nie są przez strony podpisane, to ich nie zobowiązują. Zatem Kolegium błędnie podaje, że K. nabył nieruchomość na podstawie dwóch aktów notarialnych.
Ponadto skarżący wskazali, iż wniosek o wznowienie postępowania złożyli, bowiem dotychczasowy podział dokonany decyzją Burmistrza z dnia [...] naruszył ich interes prawny z art. 28 k.p.a. Zapis tego przepisu przekłada się na pozbawienie skarżących podstawowych warunków egzystencji, odcinając zaplecze gospodarcze i sanitarne. Zdaniem skarżących podziału nieruchomości dokonano w utajnieniu przed najemcą, co narusza jego interes prawny, ponieważ był stroną na podstawie umowy najmu z 1980 r., 1995 r. i płacił czynsz.
Nadto skarżący stwierdzili, ze roszczenie swe wywodzą się z ustawy uwłaszczeniowej z dnia 4 czerwca 1997 r. Art. 40a pkt 3 stanowi bowiem, iż łącznie z lokalami sprzedaje się grunty wraz z przynależnościami, niezbędne do korzystania z lokali. Budynek gospodarczy stanowi przynależność i jest niezbędny do składowania węgla, drzewa, ziemniaków, jarzyn, bo w budynku mieszkalnym brak jest podpiwniczenia, zapleczem zaś są też sanitariaty, bo w budynku brak jest łazienki, a lokal przeznaczony na łazienkę jest mocno zagrzybiony i zniszczony w wyniku 7-letniego składowania w nim opału po odebraniu skarżącym połowy budynku gospodarczego przez Nadleśnictwo. W latach 90-tych Nadleśnictwo "odebrało" skarżącym połowę budynku gospodarczego, a w 2001 r. cały budynek gospodarczy.
Zdaniem skarżących pismo Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we W. z dnia 22 października 2001 r. włączone do sprawy, ma zasadnicze znaczenie, gdyż jednoznacznie określa, że budynek mieszkalny był i jest budynkiem jednorodzinnym, gdy zaś Nadleśnictwo twierdziło, że jest to budynek 2-rodzinny, stąd aby najemca mógł go nabyć w drodze uwłaszczenia Nadleśnictwo zmuszone było wpierw dokonać podziału działki nr [...], a to dawało podstawę do "przemianowania" budynku rzekomo 2-rodzinnego na budynek jednorodzinny. Zatem, jak wywodzili skarżący, obecność ich przy podziale działki była niezbędna, bo w wypadku krzywdzącego dla nich podziału, strony nie dopuściłyby do uprawomocnienia takiego podziału. Skarżący tej możliwości nie mieli, co narusza prawa najemcy.
Skarżący zarzucili, iż Kolegium interpretuje brzmienie art. 28 k.p.a. w sposób niezgodny z ustawą uwłaszczeniową, opierając się na ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r., w myśl której stroną postępowania o podział nieruchomości może być jedynie właściciel a także użytkownik wieczysty. Ustawa ta nie może – zdaniem skarżących – mieć zastosowania do pracowników lasów państwowych, którzy nigdy nie byli właścicielami ani użytkownikami wieczystymi, byli tylko najemcami majątku Skarbu Państwa i ta grupa społeczna została objęta ustawą z dnia 15 grudnia 2000 r., stąd bezzasadne jest stwierdzenie Kolegium, iż wnioskodawcy nie posiadali atrybutu strony postępowania podziałowego w odniesieniu do decyzji z dnia [...].
Skarżący powołali się przy tym na pisma Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 18 kwietnia 2002 r., cyt.: "Podział działki siedliskowej użytkowanej od 1980 r. przez J.K. był całkowicie nieuzasadniony i należy uznać jego racje, że budynek gospodarczy stanowi przynależność do zamieszkanego przez niego budynku mieszkalnego" oraz z 29 maja 1998 r. cyt.: "W przypadku osad proponowanych do sprzedaży jedną nieruchomością powinna być działka siedliskowa z jednej budynkiem mieszkalnym i przynależnymi do niego budynkami gospodarczymi.", a także pismo Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z 6 czerwca 2002r., cyt.: "Dotychczasowe koncepcje podziału działki celem wyodrębnienia gruntu przynależnego do budynku były nieuzasadnione i budziły szereg wątpliwości.".
W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej oceniając prawidłowość zastosowania przepisów i ich wykładnię, a więc zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa na tle stanu faktycznego ustalonego w chwili wydania decyzji.
Biorąc pod uwagę tak ograniczony zakres kognicji, Sąd rozpatrując niniejszą skargę uprawniony jest jedynie w tym postępowaniu do zbadania, czy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], Nr [...] odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 § 1 lub art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm./.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga J. i J.K. nie może być uwzględniona, jako że uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności, przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.
Takie zaś wady i uchybienia nie występują w niniejszej sprawie.
Podkreślić należy, że skarżący wnosząc skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] w istocie wnoszą o uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] Nr [...] Burmistrza Gminy i Miasta w Ś.Ś., którą zatwierdzono projekt podziału nieruchomości położonej w R., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], AM-2, o pow. 1673 m2, stanowiącej własność Skarbu Państwa i pozostającej w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego – Lasy Państwowe Nadleśnictwo M., na działki oznaczone geodezyjnie nr [...] o pow. 843 m2 oraz nr [...] o pow. 830 m2.
Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że wnioskiem z dnia 10 marca 2003 r. J. i J.K. zażądali wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania administracyjnego zakończonego w/w decyzją Burmistrza Gminy i Miasta w Ś.Ś. z dnia [...], podnosząc, że nie brali udziału w toczącym się postępowaniu. Zarzucili, iż dokonany podział nieruchomości doprowadził do odcięcia im dostępu do powierzchni gospodarczych (w budynku mieszkalnym brak jest podpiwniczenia i jakiejkolwiek komórki gospodarczej) oraz do sanitariatów (w budynku mieszkalnym brak jest łazienki oraz szamba).
Niesporne jest w sprawie, że działka nr [...], będąca przedmiotem zatwierdzonego podziału decyzją Burmistrza Gminy i Miasta w Ś.Ś. z dnia [...], stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego – Lasy Państwowe Nadleśnictwo M.
Z akt sprawy nie wynika natomiast, by skarżący byli użytkownikami wieczystymi dzielonej działki, jak i nie wynika również by posiadali inne ograniczone prawo rzeczowe.
Z akt sprawy wynika natomiast i co nie jest w sprawie sporne, że skarżący J.K. był na mocy umowy najmu z 1 lutego 1980 r. najemcą lokalu mieszkalnego składającego się z trzech pokoi i kuchni, a od 1 marca 1995 r. najemcą lokalu mieszkalnego składającego się z czterech pokoi i kuchni w budynku mieszkalnym położonym na działce nr [...] /po podziale nr [...]/, który na mocy umowy sprzedaży z 12 grudnia 2001 r. J. i J.K. nabyli od Skarbu Państwa na własność.
Niewątpliwe jest także w sprawie, że podstawę materialno-prawną opisanej wyżej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta w Ś.Ś. z dnia [...], Nr [...] o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości położonej w R., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], AM-2, o pow. 1673 m2, stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm./.
Zasadniczą zatem kwestią w niniejszej sprawie było ustalenie kręgu podmiotów mających przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o podział przedmiotowej nieruchomości, mając na względzie przepisy w/w ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nie zaś powoływane przez skarżących przepisy ustawy z 15 grudnia 2000r. o zasadach nabywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa /Dz. U. z 2001r., Nr 4, poz.24 ze zm./, z tej to przede wszystkim przyczyny, że to jedynie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowiły podstawę do wydania opisanej wyżej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta w Ś.Ś. z dnia [...], Nr [...] o podziale przedmiotowej nieruchomości.
I tak w myśl postanowień art. 97 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wnioskodawcami i stronami w postępowaniu działowym nieruchomości są właściciele i współwłaściciele nieruchomości, a także użytkownicy i współużytkownicy nieruchomości.
Powyższe znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, według którego, uprawnienie do wszczęcia postępowania o podział nieruchomości przysługuje tylko podmiotom dysponującym tytułem prawnym własności lub użytkowania wieczystego tej nieruchomości, co oznacza, że legitymację strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. mają jedynie właściciel lub użytkownik wieczysty /wyrok z dnia 25 maja 1995 r., sygn. akt III ARN 16/95, publ. OSNAP 1995, Nr 21, poz. 258/.
Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 1998 r. /sygn. akt I SA 500/98, publ. LEX Nr 44571/ wywiedziono, iż w przypadku podziału nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, czy też ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stronami postępowania są właściciele /współwłaściciele/ oraz użytkownicy wieczyści /współużytkownicy wieczyści/.
Skoro jednolite jest stanowisko w judykaturze, że z wnioskiem o podział nieruchomości może wystąpić tylko osoba dysponująca tytułem własności lub użytkownik wieczysty /współwłaściciele, współużytkownicy wieczyści/, to konsekwencją tegoż jest to, iż osoba nie będąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym danej nieruchomości, nie może być stroną postępowania podziałowego, czyli nie może skutecznie ani uczestniczyć w tym postępowaniu, a tym samym nie może przeciwdziałać zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości.
Ponieważ skarżący nie dysponowali tytułem własności, jak również nie dysponowali prawem użytkowania wieczystego do nieruchomości będącej przedmiotem podziału decyzją Burmistrza Gminy i Miasta w Ś.Ś. z dnia [...], Nr [...], to nie mogli być stroną w zwykłym postępowaniu zatwierdzającym podział tej nieruchomości.
Również w nadzwyczajnym postępowaniu zmierzającym do weryfikacji opisanej wyżej ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta w Ś.Ś. z dnia [...], Nr [...] w trybie wznowieniowym, status materialnoprawny i procesowy skarżących nie uległ zmianie, jako że nadal nie posiadają przymiotu strony.
Podkreślić przy tym należy, że status strony nie wynika z uznania jakiegokolwiek podmiotu za stronę, lecz wynika z przepisów prawa materialnego. Interes faktyczny, który skarżący posiadał w tej sprawie, będąc najemcą lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym położonym na działce nr [...], powstałej z dzielonej nieruchomości, nie skutkował dla skarżących spełnienia przesłanki strony w postępowaniu podziałowym.
Brak u skarżących statusu strony zarówno w postępowaniu zwykłym, zakończonym decyzją Burmistrza Gminy i Miasta w Ś.Ś. z dnia [...], Nr [...], jak i w postępowaniu wznowieniowym – nadzwyczajnym, powoduje, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], Nr [...], a tym samym brak jest podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta w Ś.Ś. z dnia [...], Nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w R., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...].
W tej sytuacji podnoszone przez skarżących utrudnienia jakie wynikają z podziału przedmiotowej nieruchomości tj. pozbawienie ich zaplecza gospodarczego i sanitarnego, jak i kwestie zasadności podziału działki, aczkolwiek bardzo ważkie z punktu widzenia J. i J.K., w niniejszej sprawie nie mają istotnego znaczenia
W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje sądu administracyjnego, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej - nie wykazała, by decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi w/w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł zatem uwzględnić skargi J. i J.K. z braku uzasadnionych ku temu podstaw i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło