II SA/Wr 564/08

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 100 zł (sto złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 300 zł, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i małoletnim synem, a rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia żony (nauczycielki), bowiem jego działalność ( jest artystą rzeźbiarzem) nie przynosi od jakiegoś czasu żadnego dochodu. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżący wymienił: mieszkanie o pow. 49 m2 i nieruchomość rolną o pow. 2.29 ha. We wniosku złożonym w dniu 10 grudnia 2008 r. na urzędowym formularzu skarżący zażądał zwolnienie go z wpisu sądowego od skargi informując, że dochód brutto żony za dwa miesiące wynosi 4.153, 60 zł, a z tytułu dopłat z UE otrzymali w 2008 r. kwotę ok. 3000 zł. Dodał, że mają do spłaty zadłużenia kredytowe na łączną kwotę ok. 17. 800 zł. Oświadczył, że jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokosci 100 zł. Z załączonych do wniosku rachunków wynika, że skarżący jest zobowiązany do pokrywania następujących wydatków: opłata za gaz- 33, 32 zł; opłata za energię elektryczną (łącznie dwie nieruchomości)- ok. 550 zł; czynsz - 463, 67 zł; opłata za telefon- 149, 63 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Podniesione przez skarżącego w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku tylko w części. Konieczność partycypowania przez skarżącego w kosztach sądowych (choćby w niewielkim zakresie) znajduje uzasadnienie w posiadanej przez niego sytuacji materialnej, w szczególności, iż sam wnioskodawca przyznał, iż jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 100 zł. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Podkreślić przy tym należy, iż spłata rat kredytu czy pożyczek nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Z przedłożonych wyciągu bankowego wynika, iż rodzina wnioskodawcy od dłuższego czasu systematycznie korzysta z instrumentów kredytowych (zadłużenie w rachunku) nie zważając na saldo tego rachunku, w tej sytuacji niczym nieuzasadnione jest twierdzenie skarżącego, iż nie posiada źródła z którego mógłby pokryć koszty sądowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.