II SA/Wr 566/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Krupiński - (spr) asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant: sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: odrzucić skargę. T. H. wniósł drogą pocztową w dniu 24 stycznia 2004 r. skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...], który uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...] odmawiającą zwrotu na rzecz skarżącego nieruchomości położonej w Z., oznaczonej w jako działki nr A, B i C k. m. [...] o łącznej powierzchni 2,9320 ha oraz umorzył postępowanie obu instancji jako bezprzedmiotowe. Skargę wniesiono za pośrednictwem Starosty Powiatu w K., który przesłał ją do Wojewody [...], a ten z kolei wysłał ją wg. właściwości do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismem poleconym w dniu 7 marca 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga winna ulec odrzuceniu. Po myśli art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z zasady nie działania prawa wstecz wynika jednak konieczność zbadania dopuszczalności skargi w świetle przepisów obowiązujących w dacie jej wniesienia, czyli pod kątem przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.). Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) skargę wnosi się bezpośrednio do Sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (...). Z kolei przepis art. 27 ust. 2 przywołanej ustawy stanowi, że Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W rozpoznawanej sprawie skarżący otrzymał zaskarżoną decyzję w dniu 23 stycznia 2002 r. i z taką datą potwierdził jej odbiór. Decyzja zawierała wadliwe pouczenie o sposobie i terminie zaskarżenia, kierując skarżącego do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zamiast do sądu administracyjnego. Skarżący wniósł skargę w dniu 24 stycznia 2002 r. za pośrednictwem Wojewody [...], kierując ją na adres Starosty Powiatu w K. Wojewoda [...], któremu Starosta przekazał korespondencję strony, po stwierdzeniu swej niewłaściwości wysłał przedmiotową skargę do sądu drogą pocztową w dniu 7 marca 2002 r., czyli z naruszeniem wskazanego wyżej terminu do wniesienia skargi, który upłynął w niniejszej sprawie w dniu 22 lutego 2002 r. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że skierowanie skargi do niewłaściwego organu nie przerywa biegu terminu do wniesienia skargi, ani nie jest równoznaczne z wniesieniem jej do właściwego sądu administracyjnego i w takim wypadku za datę wniesienia skargi przyjmuje się datę przekazania (nadania drogą pocztową) skargi przez organ niewłaściwy do sądu administracyjnego. Pogląd ten wyrażono w postanowieniu NSA z dnia 12 lutego 1997 r., nr I SA/Gd 328/96 (LEX nr 29030). Pozostaje zatem do wyjaśnienia, czy z uwagi na błąd wywołany postępowaniem organu, a w szczególności błędnym pouczeniem o sposobie wniesienia skargi, zastosowanie będzie miała regulacja wynikająca z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz 1270), nakazująca w sposób bezwzględny (bez względu na okoliczności sprawy) odrzucenie skargi. W ocenie Sądu niewłaściwe pouczenie organu o środkach odwoławczych – tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – nie powoduje możliwości automatycznego otwarcia drogi do złożenia skargi w każdym terminie. Ma ten jedynie skutek, że strona, która z tej przyczyny nie dochowała terminu, może skutecznie ubiegać się o jego przywrócenie. W przepisie art. 112 Kodeksu postępowania administracyjnego zawarto regulację, w myśl której błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W doktrynie wyraża się w tej mierze zasługujący na pełną akceptację pogląd, że w przypadku wniesienia spóźnionej skargi do sądu administracyjnego, a spóźnienie zostało wywołane postępowaniem organu, należałoby jednocześnie wnieść wniosek o przywrócenie terminu, z powołaniem się na błąd zawarty w pouczeniu i na przepis art. 112 KPA. Wynika to stąd, że w art. 59 ustawy o NSA nie ma odesłania do art. 112 KPA i przepis ten nie obowiązuje wprost postępowaniu przed sądem administracyjnym (B. Adamiak, J. Borkowski "KPA Komentarz", wyd. C. H. Beck, Warszawa 2002, str. 510). Sąd administracyjny zarówno zarówno stanie prawnym obowiązującym w dacie wniesienia skargi jak i obecnie nie ma proceduralnej możliwości przywrócenia terminu z urzędu, czyli bez złożenia stosownego wniosku przez stronę. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody [...], stanowiącą przedmiot skargi, a w związku z tym zastosowanie przywoływanego wyżej przepisu art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nakazującego odrzucenie wniesionej po upływie terminu skargi, stało się konieczne. Z uwagi na powyższą regulację nakazującą w sposób bezwzględny (bez względu na okoliczności sprawy) odrzucenie skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie.