II SA/Wr 572/08
WyrokWSA we Wrocławiu2009-03-19
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Julia Szczygielska, Olga Białek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel sąsiedniej nieruchomości jest stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nakazania usunięcia nieprawidłowości w obiekcie budowlanym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, a w konsekwencji czy ma legitymację do wniesienia odwołania od decyzji w tym zakresie?Ratio decidendi
Właściciel sąsiedniej nieruchomości nie jest stroną w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, ponieważ jego interes w sprawie ma charakter jedynie faktyczny, a nie prawny. Legitymację do wniesienia odwołania posiada jedynie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, którego dotyczą obowiązki wynikające z przepisów prawa materialnego. W związku z tym, organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez sąsiada.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez M.D. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą J.Ł. wykonanie robót budowlanych w garażu. Decyzja PINB dotyczyła likwidacji dylatacji i izolacji ścian garażu, co miało zapobiec zawilgoceniu spowodowanemu m.in. przez wody opadowe z sąsiedniej działki należącej do M.D. M.D. wniósł odwołanie, twierdząc, że jest stroną postępowania, ponieważ prace budowlane ingerują w jego nieruchomość. Organ odwoławczy uznał, że M.D. posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, co wyklucza go z grona stron postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M.D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. stwierdzające niedopuszczalność odwołania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Sędzia WSA Olga Białek Protokolant Iwona Borecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2009r. sprawy ze skargi M.D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], Nr [...] wydanym na podstawie art.134 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącego M.D. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...], o znaku [...] o nakazaniu J.Ł. – właścicielowi garażu jednostanowiskowego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego w Z. przy ul. [...] na działce nr 87/34, wykonania stwierdzonych nieprawidłowości.
W uzasadnieniu tegoż postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż Starosta Z. postanowieniem o znaku [...] z dnia [...] przesłał do PINB w Z. zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na likwidacji dylatacji - w budynku garażowym usytuowanym na działce nr 87/34 przy ul. [...] w Z. z dnia 12.05.2008 r. złożone przez J.Ł.. Starosta Z. stwierdził, iż przedmiotowa dylatacja występująca pomiędzy sąsiadującymi ze sobą obiektami garażowymi powoduje silne zawilgocenie tylnej ściany przedmiotowego boksu garażowego, co z kolei niekorzystnie wpływa na stan techniczny tego obiektu. Ponadto poinformował, że wykonanie robót budowlanych likwidujących ww. dylatację wymaga dostępu od strony sąsiada M.D., który z kolei nie wyraził zgody na wejście i wykonanie niezbędnego zakresu robót budowlanych (bezpośrednią przyczyną zawilgocenia ścian są wody opadowe spływające z sąsiedniego terenu M.D.). Jednocześnie w uzasadnieniu powołano się na przepis art. 29 - Prawa wodnego (Dz. U. Z 2005 r. nr 239, poz. 2019 z późniejszymi zmianami), który mówi o tym, że odprowadzenie wód opadowych w sposób szkodzący gruntom sąsiednim jest zakazane, oraz że nie jest to zgodne z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Starosta Z. wskazał, iż powyższe ustalenia wskazują na konieczność podjęcia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. działań wynikających z treści art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
W toku postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w dniu 12.06.2008 r. organ ten wystosował pismo do J.Ł. o dostarczenie w wyznaczonym terminie do PINB dokumentów związanych z utrzymaniem i użytkowaniem przedmiotowego obiektu garażowego. W następstwie otrzymanego pisma J.Ł. w dniu 08.07.2008r. złożył w siedzibie PINB ocenę stanu technicznego garażu na samochód osobowy, będącego Jego własnością, zlokalizowanego w miejscowości Z., przy ul. [...] na działce nr 87/34, sporządzoną przez inż. W.B.. Z przedmiotowej oceny wynika, iż w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego należy wykonać: a) zasklepienie szczeliny dylatacyjnej na głębokość 10 cm zaprawą mrozo i trwale plastyczną od strony ogrodowej b) wykonanie izolacji pionowej ściany fundamentowej oraz ściany tylnej na wysokość 70 cm ponad powierzchnię terenu (izolacja po Winna być wykonana od strony zewnętrznej ściany i składać się z dwóch warstw papy asfaltowej nr 400 na lepiku) c) wykonanie w ścianie z pustaków Alfa przy gruncie przejścia kanalizacyjnego o wymiarach 30 x 30 cm umożliwiającego odpływ wód opadowych oraz d) wykonanie opaski z płyt chodnikowych prefabrykowanych o wymiarach 35x35x5 cm ze spadkiem 10 % od garażu w kierunku ogrodu.
Mając na względzie powyższe uwarunkowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją o znaku [...] z dnia [...] nakazał J.Ł. wykonanie określonych czynności dotyczących w/w obiektu budowlanego – garażu jednostanowiskowego.
Decyzja powyższa została oprotestowana przez M.D., który wniósł odwołanie.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie materiału zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, w oparciu o przepisy obowiązującego prawa stwierdził, iż dowody zgromadzone w postępowaniu przed organem I instancji wskazują jednoznacznie na brak możliwości skorzystania z prawa wniesienia odwołania przez M.D. od niniejszego rozstrzygnięcia.
Nie rozważając zagadnień z zakresu prawa budowlanego uregulowanych skarżoną decyzją organu I instancji organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie jest niedopuszczalne, ponieważ zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie.
Zgodnie z dyspozycją art. 28 k.p.a. "stroną jest każdy, czyjego interesu lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego, tzn. stanu, w którym konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany określonym sposobem załatwienia sprawy, ale nie może tego zainteresowania wesprzeć poprzez odwołanie się do przepisów prawa materialnego. Status prawny strony wynika zatem z przepisów prawa materialnego, a nie uznania organu administracji publicznej.
Zgodnie z założeniami przepisów zawartych w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane, obiekty budowlane winny być utrzymywane zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywane w należytym stanie technicznym. Za właściwe utrzymanie obiektów budowlanych ustawa uznaje ich użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywanie w należytym stanie technicznym i estetycznym. Obowiązki w tym zakresie spoczywają na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego i do nich -jako stron postępowania kierowane są wydawane przez organy administracyjne decyzje. Według art. 61 obiekt należy utrzymywać i użytkować zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2, czyli odnoszącymi się jedynie do użytkowania, a przede wszystkim z wyłączeniem wymagań dotyczących odpowiedniego usytuowania na działce budowlanej oraz zapewnienia poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Jak wiadomo nowelizacja ustawy wprowadzona w życie w roku 2003 r. rozdzieliła przewidziane w art. 5 wymagania, do tej pory jednolicie odnoszące się do zgodności projektowania, budowania, użytkowania i utrzymania obiektów budowlanych z obowiązującymi przepisami. Wyłączenie z treści zasady zgodności prawidłowego użytkowania z przepisami wymogu ochrony osób trzecich, oznacza przesunięcie tej ochrony do sfery stosowania prawa cywilnego w sądownictwie powszechnym, zaś wyłączenie wymogu odpowiedniego usytuowania związane jest z faktem zakończenia budowy. Uzasadnia to tezę, potwierdzoną wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 marca 2006 roku sygn. akt II SA/Wr 697/04, iż w obecnym stanie prawnym właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości sąsiednich nie są stronami w postępowaniach z zakresu rozdziału 6 Prawa budowlanego.
Zdaniem organu odwoławczego M.D. nie wypełnia ustawowych przesłanek, dających prawo do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, nie posiada bowiem interesu prawnego warunkującego udział w niniejszej sprawie jako strona.
W tym też kontekście organ powołał się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 1984r. zgodnie, z którym "interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie za stronę". Pogląd powyższy potwierdzony został również przez wyrok NSA z dnia 10 marca 1989 r. IV SA 1254/88, stosownie do którego stroną jest ten podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym. Zatem do uzyskania przez określony podmiot przymiotu strony nie wystarczy wykazanie jakiegokolwiek interesu, lecz musi to być interes prawny, sankcjonowany przepisami prawa materialnego.
Odwołujący się jako właściciel sąsiedniej działki posiada w ocenie organu odwoławczego co najwyżej interes faktyczny, który nie stanowi, w świetle powyższych ustaleń, wystarczającej przesłanki do udziału w postępowaniu jako strona, tym bardziej - do zaskarżania wydawanych w tymże postępowaniu rozstrzygnięć.
Wobec wyżej powiedzianego organ stwierdził, iż wnoszący odwołanie jest pozbawiony możliwości wnoszenia środków odwoławczych, dlatego też orzeczono jak w sentencji.
W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M.D. zarzucił naruszenie:
- art. 28 kpa poprzez wyrażenie błędnego stanowiska, iż nie jest on stroną w postępowaniu zakończonym zaskarżonym aktem administracyjnym gdyż nie został naruszony jego interes prawny,
- art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez błędne jego zastosowanie do rozpatrywanej sprawy zamiast właściwego przepisu art.47 prawa budowlanego.
Zgłaszając powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
- uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do rozpoznania organowi drugiej instancji
- orzeczenie o kosztach sądowych zgodnie z normami obowiązującymi.
W uzasadnieniu skargi M.D. stwierdził, że organ pierwszej instancji uznał go za stronę tego postępowania. Odmiennego zdania był organ drugiej instancji, który odmówił skarżącemu prawa występowania w sprawie w charakterze strony.
Skarżący zarzucił organowi, iż nie rozważył czy organ I instancji do rozstrzyganego stanu faktycznego zastosował właściwy przepis i czy tym przepisem jest art.66 ust. 1 pkt.3 oraz ust. 2 Prawa budowlanego.
Skarżący podniósł, iż w żadnym elemencie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie znalazło się stwierdzenie, że obiekt gospodarczy - garaż jednostanowiskowy w zabudowie szeregowej powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia.
W petitum tej decyzji nałożono na stronę obowiązek wykonania "zakresu robót budowlanych określonych w ocenie stanu technicznego garażu".
W określonym zakresie prac nie może nasuwać wątpliwość, iż chodzi o stan techniczny obiektu a nie jego walory estetyczne. Do takiego stwierdzenia upoważnia fakt, że roboty mają być wykonane poniżej poziomu gruntu na głębokości 10 i 70 cm; wykonane ma być przy gruncie przejście oraz opaski z płyt chodnikowych.
W trakcie tych prac budowlanych konieczne jest nie tylko wejście na sąsiednią nieruchomość ale i ingerencja w nią poprzez wykonanie prac do głębokości aż 70 cm. Również opaska z płyt nie ma walorów estetycznych skoro zalecony został 10 % spadek w kierunku ogrodu co ma zapewnić kiemnek odpływu wód z opadów atmosferycznych.
Określony decyzją zakres robót budowlanych wyczerpuje zdaniem skarżącego dyspozycję przepisu art.47 Prawa budowlanego a do zastosowania tego przepisu konieczne jest współdziałanie z właścicielem sąsiedniej nieruchomości.
Organ I instancji zastosował zatem w ocenie skarżącego niewłaściwy przepis prawa materialnego. To błędne zastosowanie przepisu, nie skorygowane przez organ II instancji doprowadziło do w Jego ocenie błędnego ustalenia, że skarżący nie jest stroną w tym postępowaniu bowiem nie ma interesu prawnego. Nadto skarżący podniósł, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Starosty Z. z dnia [...] odmawiająca J.Ł. wydania pozwolenia na czasowe wyjście na teren nieruchomości zlokalizowanej na działce nr 87/41.
W tych okolicznościach decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego od, której skarżący wniósł odwołanie jest zdaniem skarżącego aktem administracyjnym obchodzącym i przepis prawny i uregulowany stan faktyczny inną decyzją ostateczną.
Skarżący podniósł przy tym, że w uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego bezkrytycznie przywołuje za Starostą Z. przepis art. 29 Prawa wodnego, który mówi o tym, że odprowadzanie wód opadowych w sposób szkodzący gruntom sąsiednim jest zakazane. Obydwa organa zdają się nie dostrzegać, że w przypadku odprowadzenia wód gruntowych stroną nie byłby J.Ł. tylko właściciel działki 87/34.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji /postanowień/, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji /postanowienia/.
Sąd ten nie jest także uprawniony do rozpatrywania skarg powszechnych /art.227 k.p.a./ tak na wykonywanie zadań przez Starostę Z., jak i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z..
Działając zaś w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Niewątpliwe jest w sprawie, że zaskarżone postanowienie zostało podjęte na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwaną dalej " k.p.a.". Badając pod kątem zasadności zastosowanie tego przepisu przez organ orzekający, Sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie nie ma miejsca naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie zaś z przepisem powołanego art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia m.in. niedopuszczalność odwołania.
Wskazać należy, że w/w art. 134 k.p.a. nie określa kiedy ma miejsce niedopuszczalność odwołania. Przyjęte natomiast zostało, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Zatem odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną. Niedopuszczalne jest także odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu jednoinstancyjnym w trybach szczególnych przewidzianych przepisami prawa.
Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje natomiast sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 k.p.a. albo przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych przewidzianych art. 30 § 2 k.p.a., lub odwołanie zawiera braki formalne, np. wynikające z art. 64 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2000 r., V SA 235/00, LEX nr 81351).
Ustalenie zatem dopuszczalności odwołania jest pierwszą czynnością w postępowaniu wstępnym, jaką obowiązany jest podjąć organ administracyjny po otrzymaniu odwołania.
W rozpatrywanej sprawie przyczyna stwierdzenia niedopuszczalności odwołania ma charakter podmiotowy i jest nią wniesienie odwołania przez podmiot nie mający legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia.
Niesporne jest w sprawie, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...], oznaczona [...] o nakazaniu J.Ł. – właścicielowi garażu jednostanowiskowego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego w Z. przy ul. [...] na działce nr 87/34, wykonanie określonych robót budowlanych – nakazanie usunięcia nieprawidłowości, podjęta została z powołaniem się na przepis art.66 ust.1 pkt.3 oraz ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2006r., Nr 156 ze zm./.
Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że decyzja ta została doręczone jako stronie postępowania jedynie J.Ł., natomiast skarżący M.D. otrzymał ją tylko do wiadomości. Oznacza to, że M.D. nie był stroną i nie został uznany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. za stronę w toczącym się postępowaniu w sprawie użytkowania obiektu budowlanego - garażu, zlokalizowanego w Z. przy ul. [...] na działce nr 87/34.
Zatem skoro skarżący nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym przed organem I instancji, należało uznać, że nie ma on legitymacji do wniesienia przedmiotowego odwołania i na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdzić niedopuszczalność tego odwołania, co trafnie uczynił organ II instancji. Należy dodatkowo podkreślić, iż składając odwołanie podmiot nie staje się automatycznie stroną w rozumieniu art.28 k.p.a., gdy nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji.
Odnosząc się do zarzutu skargi, iż organy orzekające naruszyły przepis art.28 k.p.a. nie uznając M.D. za stronę postępowania, podkreślić należy, że zgodnie z przepisem art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Decydującym zatem kryterium uznania określonego podmiotu za stronę postępowania jest występowanie interesu prawnego albo obowiązku prawnego, przy czym stwierdzenie, że interes albo obowiązek ma charakter prawny musi opierać się na przepisach prawa materialnego.
Pojęcie strony określone przepisem art. 28 k.p.a. może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, tj. z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Szczególnymi cechami interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym i w prawie administracyjnym jest po pierwsze bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa materialnego, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że interes prawny ma tylko taki podmiot, którego sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (zob. wyrok NSA z dnia 19 marca 2002 r.; IV SA 1132/00; LEX nr 81670).
Istotne jest w niniejszej sprawie, że zaskarżone do Sądu postanowienie zostało podjęte w postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w trybie przepisów rozdziału 6 w/w ustawy Prawo budowlane, a zatytułowanym: " Utrzymanie obiektów budowlanych".
W myśl zaś przepisu art.61 Prawa budowlanego – zamieszczonym w rozdziale 6 omawianej ustawy, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:
1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2, czyli użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 art.5,
2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Zgodnie natomiast z art. 66 ust.1 Prawa budowlanego - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania opisanej wyżej decyzji organu I instancji – w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Z cyt. wyżej przepisów wynika zatem, że naruszenie obowiązków wynikających z art.61 w związku z art.5 ust.2 Prawa budowlanego skutkuje m.innymi sankcją w postaci nakazu – określoną w art.66 Prawa budowlanego.
Zważyć w tym miejscu należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte zostało, że ów nakaz, poprzez wydanie decyzji, powinien być skierowany do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, na którym zgodnie z art.61 pkt.1 w związku z art.5 ust.2 Prawa budowlanego, ciąży obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym oraz niedopuszczenia do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej /por. wyrok NSA z 21 listopada 2008r., sygn.akt IIOSK 1442/07/.
W niniejszej sprawie, niesporna jest okoliczność, że właścicielem opisanego wyżej obiektu budowlanego – garażu jest jedynie J.Ł..
Skarżący M.D. jest natomiast właścicielem nieruchomości sąsiedniej.
Skoro tak, to w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, organ II instancji był nie tylko uprawniony, lecz także zobligowany do stwierdzenia w drodze postanowienia niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 k.p.a.
Okoliczności wskazane przez M.D., świadczące w Jego ocenie, iż posiada interes prawny w niniejszym postępowaniu, mają jedynie charakter interesu faktycznego, nie mają natomiast charakteru interesu prawnego. Zgodnie zaś z orzecznictwem interes faktyczny nie tworzy legitymacji procesowej (zob. Wyrok NSA z dnia 30 listopada 1993r., II SA 1783/93, niepubl.).
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd Sądu zaprezentowany w wyroku z dnia 28 marca 2006r., sygn.akt II S.A./Wr 697/04, a tym samym w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że w obecnym stanie prawnym właściciele /użytkownicy wieczyści/ nieruchomości sąsiednich nie są stronami w postępowaniu z rozdziału 6 Prawa budowlanego.
Odwołać się przy tym także należy do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie również przyjmuje się, że stroną postępowania w trybie art.66 ustawy Prawo budowlane jest wyłącznie właściciel nieruchomości i jej zarządca. Właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają uprawnień strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art.66 Prawa budowlanego. /por.wyrok NSA z 4 lipca 2007r., sygn.akt II OSK 999/06 – LEX nr 366267/.
W konsekwencji stwierdzić należało, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu w niniejszym postępowaniu nie wykazała, by postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na marginesie wskazać należy, iż organ odwoławczy, rozpatrując kwestię dopuszczalności odwołania, nie jest uprawniony do merytorycznej oceny sprawy, w której wniesiono to odwołanie. Ocena taka jest możliwa dopiero po stwierdzeniu, że odwołanie jest dopuszczalne.
Podobnie sąd administracyjny, rozpoznając skargę na postanowienie o niedopuszczalności odwołania, nie jest uprawniony do oceny legalności decyzji wydanej wcześniej w tym samym postępowaniu administracyjnym.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie mógł uwzględnić skargi M.D. i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło