II SA/Wr 573/17

Dnia 26 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi E.B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zameldowania na pobyt stały oddala skargę w całości. Decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r., orzeczono o odmowie zameldowania D.B. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] we W.. Po rozpatrzeniu odwołania D.B. Wojewoda D. decyzją [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa oraz art. oraz art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 657) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie I instancji w całości. Na uzasadnienie organ wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie zameldowania D.B. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] we W. zostało wszczęte w dniu 1 kwietnia 2016 r. w związku ze złożeniem przez D.B. w organie gminy zgłoszenia pobytu stałego w wymienionym lokalu oraz wniosku o zameldowanie, w którym wnioskodawca oświadczył, że w przedmiotowym lokalu mieszka, nocuje i przebywa codziennie. W dniu 4 kwietnia 2016 r. do organu gminy wpłynęło pismo E.B., która oświadczyła, że jako najemca nie wyraża zgody na zameldowanie D.B.. Jak wynika z notatki służbowej organu I instancji z dnia 21 kwietnia 2016 r., D.B. w tym dniu złożył kolejne zgłoszenie pobytu stałego i oświadczył, że chce być zameldowany w tym lokalu nie na podstawie decyzji administracyjnej, ale na podstawie czynności materialno-technicznej, niezależnie od toczącego się postępowania o zameldowanie. Do notatki dołączono formularz zgłoszenia pobytu stałego podpisany przez D.B. "jako współnajemca i pełnomocnik M.B.". Dołączono również do akt sprawy wyrok Sądu Okręgowego we W. II Wydziału Cywilnego Odwoławczego z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt [...], w sprawie z powództwa E.B. przeciwko D.B. o eksmisję oraz pełnomocnictwo M.B. dnia 11 marca 2014 r., w którym upoważnia D.B. do reprezentowania jej wobec wszelkich władz, urzędów, administracji państwowej i samorządowej. Dołączono także umowę najmu lokalu mieszkalnego z dnia 7 sierpnia 1998 r., w której jako najemcy lokalu wskazani są M.B. i E.B.. Przesłuchany w charakterze strony D.B. zeznał, że mieszka w tym lokalu, nocuje w nim i nie ma zamiaru go opuszczać. Ze względu na dewastację lokalu nie przebywa w nim codziennie w ciągu dnia i nie sporządza w nim posiłków. Opiekę nad swoim dzieckiem sprawuje w lokalu przy ul. [...] we W.. Do akt sprawy D.B. dołączył dokumentację zdjęciową mieszkania. Dołączył również: kopie pism w sprawie wydania kluczy do lokalu skierowanych do E.B. i Zarządu Zasobu Komunalnego we W.; kopie pism do Komisariatu Policji W.Ś. w sprawie zniszczenia przez E.B. zamków w drzwiach; kopie oświadczenia M.W., zamieszkałej przy ul. [...] we W., która nie wyraża zgody na zamieszkiwanie D.B. w jej mieszkaniu, może on przebywać w tym lokalu tylko w ciągu dnia w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, kopię pisma D.B., w którym informuje on, że jest w separacji z obecną żoną, zamieszkałą przy ul. [...] we W. i po ewentualnym sprawowaniu opieki nad dzieckiem będzie chciał ją sprawować w lokalu przy ul. [...] we W.; kopię pisma w sprawie zawarcia z D.B. umowy najmu lokalu. Przesłuchany w charakterze świadka A.B. zeznał, że D.B. przebywa w spornym lokalu codziennie i nocuje w nim niemal każdej nocy. Zeznał, że ma on swoje rzeczy w tym lokalu i z uwagi na zły stan kuchni sporządza posiłki w swoim pokoju i nie korzysta z łazienki ze względu na jej zły stan. Zeznał, że D.B. ma utrudniony dostęp do lokalu, ponieważ E.B. zakleja zamek w drzwiach pokoju D.B.. Świadek Z.B., obecna żona D.B., zeznała w organie gminy, że po ślubie z D.B. zamieszkali razem w wynajmowanym mieszkaniu przez okres 4-5 lat, po urodzeniu dziecka zamieszkała wraz z mężem w tym lokalu, ale po kilku miesiącach je opuścili i zamieszkali przy ul. [...] we W., bo nie dało się mieszkać pod jednym dachem z byłą żoną D.B.. Zeznała, że od stycznia 2016 r. D.B. zaczął częściej bywać i nocować w przedmiotowym lokalu, jednak była żona utrudnia mu zamieszkiwanie, ponadto w lokalu nie można korzystać z kuchni i łazienki. Zeznała, że D.B. ma w spornym lokalu pokój zamykany na klucz i przechowuje tam swoje rzeczy. Oświadczyła, że tylko D.B. i jego matka ponoszą opłaty za przedmiotowe mieszkanie. Zeznała, że D.B. ma klucze do lokalu, położonego we W., przy ul. [...]. Biuro Obsługi Klienta nr 3 poinformowało organ gminy, że najemcami tego lokalu są M.B. i E.B.. Przesłuchana w charakterze strony E.B. zeznała, że D.B. nie mieszka w lokalu, lecz jedynie sporadycznie przychodzi do mieszkania w odwiedziny do syna A.B.. Oświadczyła, że D.B. traktuje jeden z pokoi w przedmiotowym lokalu jak magazyn. Wyjaśniła, że po decyzji o wymeldowaniu D.B. zmieniła zamki w drzwiach. Zeznała, że obecnie D.B. mieszka wraz z obecną żoną i ich dzieckiem w lokalu przy ul. [...] we W.. Strona do akt sprawy dołączyła także dokumentację z prowadzonych w latach 1993-2002 postępowań administracyjnych, cywilnych i karnych, a także pismo z dnia 16 grudnia 2015 r. zawierające wyjaśnienia E.B. złożone podczas wcześniejszego postępowania o wymeldowanie D.B.. W dniu 13 maja 2016 r. do organu gminy wpłynęło pismo E.B., w którym wyjaśniła, że D.B. nie mieszka w lokalu przy ul [...] i swoje życie koncentruje w mieszkaniu przy ul. [...] we W., gdzie mieszka wraz z żoną i dzieckiem. Oświadczyła, że po decyzji o wymeldowaniu D.B. wymieniła zamki w drzwiach i nie udostępniła mu kluczy. Wyjaśniła, że w przedmiotowym lokalu znajduje się część rzeczy należących do D.B.. Do akt sprawy strona dołączyła wyrok Sądu Okręgowego we W. II Wydziału Cywilnego do Odwoławczego z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt [...], w sprawie z powództwa E.B. przeciwko D.B. o eksmisję wraz z uzasadnieniem oraz wyrok Sadu Rejonowego dla W.-Ś. we W. I Wydziału Cywilnego z dnia 18 września 2014 sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem. Dołączyła także skargę z 24 czerwca 2002 r. na decyzję Wojewody D. o odmowie anulowania zameldowania D.B. w przedmiotowym lokalu, a także artykuł prasowy z 1995 r., w którym opisana jest sytuacja między stronami dotycząca utrudniania zamieszkiwania E.B. przez D.B. w lokalu. Zgodnie z art. 35 Ustawy o ewidencji ludności: "Organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2 decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się". Mając na uwadze wymieniony przepis prawa, Prezydent W. decyzją z dnia [...] r. orzekł o odmowie zameldowania wymienionej osoby na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] we W.. Od tej decyzji D.B. złożył w ustawowym terminie odwołanie do Wojewody D., w którym podniósł, że mieszka w tym lokalu i że podczas prowadzonego postępowania nie zostały uwzględnione dowody, o które wnosił. Po analizie akt sprawy organ odwoławczy, na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji ponownie rozpatrzył sprawę i decyzją nr [...] z dnia [...] r. orzekł o odmowie zameldowania D.B. w przedmiotowym lokalu. Od tej decyzji D.B. złożył w ustawowym terminie odwołanie do Wojewody D., w którym podniósł, że w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 367/16, ta sprawa straciła sens. Analizując całość akt sprawy, organ odwoławczy stwierdził: Postępowanie administracyjne prowadzone w tej sprawie przez Prezydenta W. dotyczyło zameldowania D.B. w lokalu przy ul. [...] we W.. Organ I instancji wydał w sprawie decyzję administracyjną odmawiającą zameldowania D.B.. Organ odwoławczy zwraca uwagę, że D.B. został wymeldowany z lokalu decyzją organu I instancji nr [...] z dnia [...] r. Po analizie akt sprawy organ odwoławczy, na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, utrzymał w mocy decyzję organu gminy o wymeldowaniu D.B., wskutek czego złożył on skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Po rozpatrzeniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wr 367/16 orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Na skutek uchylenia przez sąd decyzji o wymeldowaniu D.B. jest on zameldowany w przedmiotowym lokalu i taki jest obecnie stan faktyczny. Zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać może z przyczyn zarówno podmiotowych, jak i przedmiotowych. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty. Taka sytuacja zaistniała w sprawie niniejszej. W toku prowadzonego postępowania - na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylił decyzję o jego wymeldowaniu – D.B. jest zameldowany w przedmiotowym lokalu. Skoro więc D.B. jest zameldowany w lokalu, którego dotyczy wniosek, to postępowanie o jego zameldowanie w tym lokalu utraciło swój przedmiot. Zatem brak jest obecnie podstaw do merytorycznego rozpoznania tej sprawy, bowiem brak jest przedmiotu sprawy. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Skoro zatem w rozpatrywanej sprawie postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, to organ odwoławczy winien uchylić zaskarżoną decyzję Prezydenta W.. Skargę na ostateczną decyzje w sprawie złożyła, działając przez pełnomocnika, E.B.. W skardze podniosła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 77 i 80 kpa poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, rażąca naruszenie art. 35 § 3 i 36 kpa, poprzez nie zachowanie terminu do załatwienia sprawy po uchylającym wyroku sądu administracyjnego; naruszenie prawa materialnego, a to art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności, polegające na nie uwzględnieniu okoliczności, że meldunek ma jedynie charakter ewidencyjny i ma na celu jedynie potwierdzenie faktu zamieszkiwania, art. 35 ustawy o ewidencji ludności, poprzez uchylenie decyzji wydanej na wniosek osoby uprawnionej, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku meldunkowego. Na uzasadnienie pełnomocnik skarżącej podnosi, że decyzja organu drugiej instancji jest niebywale formalna, organ nie przeprowadził postepo3wania uzupełniającego, w zakresie wskazanym w wyroku wsa z dnia 23 sierpnia 2016 r., a jedynie chcąc się "wyplątać" ze sprwy" nie orzekł w sprawie merytorycznie. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie podlegała uwzględnieniu. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), a także art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Inaczej mówiąc, sąd bada zgodność zakwestionowanej decyzji z prawem, z tym że bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny sprawy z daty wydawania kwestionowanego orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie, co jest istotne i co wynika niespornie z akt organu pierwszej instancji, postępowanie meldunkowe zostało wszczęte na wniosek D.B.. Jak niewadliwie ustalił to organ drugiej instancji, w wyniku wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 sierpnia 2016 r. w sprawie II SA/Wr 367/16 i prawomocnego uchylania tym orzeczeniem decyzji Wojewody D. z dnia [...] r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta W. w przedmiocie wymeldowania D.B. z miejsca pobytu stałego, pozostaje on zameldowany pod adresem W., ul. [...]. Tak więc, badając zasadność wydanej decyzji na dzień jej wydania nie można zarzucić kwestionowanemu orzeczeniu braku legalności, dlatego skarga nie mogła zostać uwzględniona. Skoro wnioskujący pozostaje zameldowany w miejscu, w którym domaga się tego meldunku, to organ nie miał innej możliwości procesowej, niż umorzyć postępowanie w sprawie. Wprawdzie bowiem decyzja organu pierwszej instancji wymeldowująca wnioskodawcę z miejsca pobytu stałego pozostaje w obrocie prawnym, jednakże wobec braku jej ostateczności i prawomocności, a także rygoru natychmiastowej wykonalności, nie rodzi ona skutków prawnych. Wniesiona w sprawie skarga wydaje się zatem polegać na nieporozumieniu. To, że organ umorzył postępowanie w zakresie zameldowania strony pozostaje bez znaczenia dla skarżącej. Jeśli jej wolą jest wymeldowanie D.B., a będzie legitymować się przymiotem strony, to musi wnioskować o wszczęcie postępowania w tym zakresie. Obecne umorzenie nie ma żadnego wpływu na sytuację skarżącej. Okoliczność, że organ drugiej instancji umorzył postępowanie w sprawie należy uznać za trafną. Reasumując, na zasadzi art. 151 ppsa, należało orzec jak na wstępie.