II SA/Wr 575/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz - sprawozdawca Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Edyta Forysiak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2012 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia ... w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót budowlanych polegających na wykonaniu otworu drzwiowego balkonowego w budynku oddala skargę. Decyzją z 14 maja 2012 r. organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych polegających na wykonaniu otworu drzwiowego balkonowego w budynku przy ul. S. w B.. W uzasadnieniu organ ten przytoczył ustalenia wynikające z dowodu z oględzin i ocen techniczno-budowlanych przedłożonych przez strony. Inwestor wykonał roboty budowlane bez pozwolenia na budowę. Opinia opracowana na zlecenie inwestora wykazała brak nieprawidłowości co do stanu technicznego obiektu po wykonaniu otworu. Według drugiej opinii w wyniku robót powstały szkody w sąsiednim budynku. Według oceny, brak było podstaw do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Z kolei naprawienie szkody, jako sprawa cywilnoprawna, należy do właściwości sądu powszechnego. W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie art. 105 § 1 k.p.a., gdyż organ nie przedstawił argumentacji przekonującej o bezprzedmiotowości postępowania. Inwestor powinien przywrócić stan sprzed wykonania samowoli. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał powyższą decyzję w mocy. Podzielając ustalenia i oceny zawarte w tej decyzji organ wskazał, że sprawa dotyczyła ewentualnego stosowania art. 51 ustawy Prawo budowlane, gdyż roboty stanowiły przebudowę budynku. Jak wynika z oceny technicznej, inwestor zlikwidował samowolnie wykonany otwór drzwiowy w ścianie zewnętrznej budynku. Inwestor niewątpliwie naruszył prawo budowlane i mógłby zostać zobowiązany do doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem tj. przepisami techniczno-budowlanymi. Jednak obecnie nie było podstawy do nakazania inwestorowi wykonania dalszych robót. Celem postępowania było usunięcie samowoli, co nastąpiło, skoro inwestor zamurował otwór drzwiowy. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 51 prawa budowlanego, bowiem zaślepienie uprzednio powiększonych dwóch otworów okiennych od strony tarasu nie oznaczało przywrócenia stanu poprzedniego, czyli zgodnego z prawem. Nastąpiło bowiem i nie zostało usunięte naruszenie stanu technicznego sąsiedniego budynku, którego właścicielem jest skarżący. Nadzór budowlany nie zajął się wszystkimi samowolnymi robotami. Zaślepienie otworów nastąpiło niezgodnie ze sztuką budowlaną. Wystąpiły zmiany w konstrukcji budynku i uszkodzenie płyty tarasu. Doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem dotyczy również stanu nieruchomości sąsiedniej. Organ wniósł o oddalenie skargi w oparciu o dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 51 ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) organ nadzoru budowlanego przede wszystkim ocenia, czy wykonane samowolnie roboty mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Ostatnio przyjmuje się w sposób jednolity w orzecznictwie sądowym, że zgodność ta nie obejmuje prawa cywilnego oraz ogranicza się do stanu samej samowoli. Nawet w przypadku niemożności doprowadzenia samowoli do stanu zgodnego z prawem, przepis umożliwia doprowadzenie do stanu poprzedniego, ale samego obiektu (art. 51 ust. 1 pkt 1), nie zaś jego otoczenia. W nin. sprawie organ miał podstawę do przyjęcia, że samowola nadaje się do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Związane to było z treścią opinii biegłego z zakresu budownictwa. Organ przystąpił więc do dalszej oceny, czy zachodzi potrzeba nakazania inwestorowi wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia samowoli do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy). W ogóle nie wchodziło wtedy w rachubę postulowane przez skarżącego przywrócenie stanu poprzedniego, czy to samego budynku, w którym wykonano roboty, czy tym bardziej sąsiedniego budynku. W tym zakresie organ również oparł się na ustaleniach wynikających z ekspertyzy budowlanej. Stwierdzała ona brak potrzeby wydania odpowiedniego nakazu. W tej sytuacji nie było podstawy do orzekania merytorycznego i postępowanie musiało ulec zakończeniu decyzją niemerytoryczną, co nastąpiło. W nawiązaniu do zarzutów skargi należy wskazać, że ochrona tzw. osób trzecich (przede wszystkim właścicieli sąsiednich nieruchomości) gwarantowana jest jednocześnie przez przepisy prawa cywilnego, jak i administracyjnego. Zawsze wówczas, gdy nie wchodzi w rachubę ochrona administracyjnoprawna, pozostają do wykorzystania środki przewidziane w prawie cywilnym. Sprawa o naprawienie szkody to typowa sprawa cywilna, objęta właściwością sądu powszechnego. Z tych względów skarga okazała się bezzasadna i dlatego oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzeczono jak w sentencji. PM 05.12.2012 r.