II SA/Wr 576/16

WyrokWSA we Wrocławiu2017-02-15

Skład orzekający: Władysław Kulon, Halina Filipowicz-Kremis, Zygmunt Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę części silosu, który został wybudowany z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego i decyzji o warunkach zabudowy, polegającym na przekroczeniu dopuszczalnej wysokości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i decyzji o warunkach zabudowy, polegające na przekroczeniu dopuszczalnej wysokości silosu, uniemożliwia legalizację samowolnie wykonanych robót budowlanych. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do nakazania rozbiórki tej części obiektu, która została wykonana z naruszeniem prawa, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Inwestorka uzyskała pozwolenie na budowę silosu o wysokości 9 m. W trakcie budowy wzniosła obiekt o wysokości 15,60 m, co stanowiło istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu i decyzji o warunkach zabudowy. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę części silosu przekraczającej dopuszczalną wysokość. Inwestorka zaskarżyła decyzję, argumentując m.in. naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego oraz podnosząc kwestie rozwoju gospodarstwa rolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części silosu do przechowywania zboża oddala skargę w całości. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta O. zatwierdził projekt budowlany i udzielił J.M. pozwolenia na budowę obejmującego dobudowę silosu typu "Araj" do przechowywania zboża do istniejącej baterii silosów dla potrzeb istniejącego gospodarstwa rolnego na działkach nr 708 i 709, AM-1, obręb O., gmina O.. W dniu 16 stycznia 2013 r. inwestor złożyła w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w O. zawiadomienie o rozpoczęciu robót budowlanych na podstawie powyższej decyzji. W dniu 8 kwietnia 2014 r. do inspektoratu powiatowego wpłynęło, przekazane przez Urząd Gminy w O., pismo W.K.-G. dotyczące inwestycji, informujące o wykonaniu przez inwestora silosu przekraczającego dopuszczalną wysokość, tj. o wysokości 20 m zamiast do 9 m. Zaś pismem z dnia 8 maja 2014 r. o zajęcie stanowiska w sprawie wystąpił do PINB w O. D. Wojewódzki Konserwator Zabytków, wskazując, że silos nie spełnia wymogów decyzji o warunkach zabudowy ani ustaleń prawa miejscowego. Na okoliczność powyższego PINB przeprowadził w dniu 27 maja 2014 r. oględziny nieruchomości, w toku których stwierdzono, że inwestycja została fizycznie zakończona, ale nie dokonano jeszcze zgłoszenia zakończenia budowy, a obiekt jest nieużytkowany. Ustalono w wyniku dokonanych pomiarów, że silos składa się z 13 gotowych okręgów stalowych, montowanych na miejscu, o wysokości 1,20 m każdy - wysokość silosu nawiązuje, niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową, do silosów już istniejących na działce nr 709. Wykonanie silosu o wysokości przekraczającej wysokość dopuszczalną potwierdza też ostatni wpis do dziennika budowy z dnia 20 września 2013 r., stwierdzający niezgodność zamontowanego silosu z projektem budowlanym (wysokość silosu przekracza 9 m) i wskazujący na konieczność demontażu elementów silosu do zatwierdzonej wysokości. Mając na uwadze powyższe, organ pierwszej instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie dobudowy silosu typu "Araj" do przechowywania zboża do istniejącej baterii silosów dla potrzeb gospodarstwa rolnego na działkach nr 708 i 709, AM-1, obręb O., gmina O., niezgodnie zatwierdzoną dokumentacją projektową i pozwoleniem na budowę wydanym przez Starostę O. z dnia [...] r. Nr [...]. Następnie, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] organ nałożył na J.M. obowiązek przedłożenia dla przedmiotowej inwestycji w terminie do dnia 30 listopada 2014 r. projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Od tej decyzji J.M. wniosła odwołanie, po rozpoznaniu którego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] organ drugiej instancji uchylił zaskarżoną decyzję, przekazując sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia z uwagi na zastosowanie przez PINB procedury nieadekwatnej do stanu faktycznego sprawy, tj. procedury przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, mającej na celu legalizację wprowadzonych przez inwestora zmian, których jednak w niniejszym przypadku zalegalizować nie można, gdyż są one niezgodne z decyzją o warunkach zabudowy. Zawiadomieniem z dnia 27 października 2014 r. organ pierwszej instancji poinformował strony o zamiarze wydania w sprawie nowego rozstrzygnięcia. W dniu 12 listopada 2014 r. do inspektoratu powiatowego wpłynął wniosek J.M. o zawieszenie postępowania w sprawie z uwagi na złożenie w dniu 29 sierpnia 2014 r. wniosku o zmianę decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji będącej przedmiotem niniejszego postępowania, która to zmiana ma na celu umożliwienie jej zalegalizowania tej inwestycji. W związku z powyższym PINB wystąpił w dniu 8 grudnia 2014 r. z zapytaniem do Wójta Gminy O., na które w odpowiedzi uzyskał informację, że postępowanie w sprawie zmiany decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] r. Nr [...] dotyczącej budowy silosu jest na etapie uzgodnienia projektu decyzji lokalizacyjnej z D. Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków we W.. Do udzielonej informacji dołączono postanowienie z dnia [...] r. Nr [...], którym DWKZ we Wrocławiu odmówił uzgodnienia przedstawionego projektu decyzji lokalizacyjnej. J.M. wniosła na to postanowienie zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] organ pierwszej instancji odmówił zawieszenia postępowania. Na postanowienie to J.M. wniosła zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] organ drugiej instancji stwierdził niedopuszczalność zażalenia z uwagi na niezaskarżalny, zgodnie z aktualną linią orzeczniczą, charakter postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.; dalej "Pr.bud.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej "K.p.a."), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nakazał J.M. rozbiórkę części silosu typu "Araj" do przechowywania zboża przy istniejącej baterii silosów, na działce nr 708, 709 AM-1 obręb O., gmina O. wybudowanego niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową i pozwoleniem na budowę wydanym przez Starostę O. z dnia [...] r. Nr [...] w celu zmniejszenia jego wysokości z 15,60 m do 9,00 m. Od decyzji J.M. wniosła odwołanie, na skutek rozpatrzenia którego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] organ drugiej instancji uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na stwierdzone uchybienie przepisom procedury administracyjnej w postaci pominięcia na końcowym etapie postępowania ustanowionego przez stronę w sprawie pełnomocnika, które to uchybienie nie podlega sanacji w trybie odwoławczym. Po wyeliminowaniu tego uchybienia decyzją z dnia [...] r. Nr [...] organ pierwszej instancji ponownie nakazał J.M. rozbiórkę części silosu typu "Araj" celem zmniejszenia jego wysokości z 15,60 m do 9,00 m. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 27 maja 2014 r. dokonał oględzin na działce nr 709 i 708, podczas których stwierdzono, że na nieruchomości wybudowany został silos typu "Araj". Inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji z dnia 28 grudnia 2012 r., ale inwestor w trakcie budowy wprowadził zmiany w stosunku do zatwierdzonej dokumentacji projektowej. Zrealizowany obiekt złożony jest z 13 gotowych kręgów stalowych o wysokości 1,20 m każdy, co daje całkowitą wysokość obiektu 15,60 m. Zatwierdzona dokumentacja projektowa przewidywała wysokość silosu 9,00 m. Na powyższe inwestor nie uzyskał stosownych decyzji administracyjnych. Wprowadzone innowacje należy kwalifikować – zdaniem organu pierwszej instancji - jako zmiana istotna, gdyż zmieniono jeden z parametrów obiektu budowlanego (wysokość), oraz z uwagi na to, że jest ona niezgodna z decyzją o warunkach zabudowy, na podstawie której wydana została decyzja pozwolenia na budowę dla omawianej inwestycji. Powyższe uniemożliwia zastosowanie procedury naprawczej w myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr.bud. Jak wynika z dyspozycji tego przepisu, ma on zastosowanie w sytuacji, kiedy inwestor uzyskał pozwolenie na budowę i w trakcie wykonywania inwestycji dopuścił się odstąpienia od warunków lub zatwierdzonego nim projektu budowlanego. Jednakże kiedy wprowadzone zmiany są niezgodne z prawem, ich legalizacja jest niedopuszczalna, a tym samym przewidziana w art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. procedura naprawcza nie znajdzie zastosowania. Wówczas należy wydać rozstrzygnięcie w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., który znajduje zastosowanie wówczas, gdy brak jest w danym przypadku możliwości doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W analizowanym przypadku wprowadzona zmiana charakterystycznego parametru takiego jak wysokość silosu jest niezgodna z decyzją o warunkach zabudowy. Powyższe należy uznać zatem za niezgodność z przepisami i brakiem możliwości naprawienia tego stanu w sposób inny niż przewidziany w art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr.bud.. Odwołanie od decyzji wniosła J.M., zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. poprzez jego nieuprawnione zastosowanie, jak również art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wskazania ustaleń organu co do istotnych dla sprawy okoliczności oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 Pr. bud. (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 290) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia bezsprzecznym jest, że przystępując do budowy spornego silosu, inwestor posiadał decyzję o pozwoleniu na budowę, natomiast w trakcie realizacji swojego zamierzenia inwestycyjnego w sposób istotny od zatwierdzonego tą decyzją projektu budowlanego odstąpił. Na podstawie przeprowadzonych w dniu 27 maja 2014 r. oględzin inwestycji, konfrontując poczynione ustalenia z pierwotną dokumentacją projektową, inwestor wykonał projektowany silos o wysokości przekraczającej wysokość zatwierdzoną decyzją o pozwoleniu na budowę, bo o wysokości 15,60 m zamiast 8,968 m. Zmiany dotyczące charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, w tym m.in. wysokości, uznaje się natomiast - zgodnie z dyspozycją art. 36a ust. 5 pkt 2 Pr. bud. - za zmiany o charakterze istotnych odstępstw. Ponadto kwestia wysokości silosu stanowiła jedno z ustaleń uzyskanej przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy, a tym samym wprowadzona w tym zakresie zmiana stanowi również istotne odstępstwo, o którym mowa w art. 36a ust. 5 pkt 7 Pr. bud. Sytuacja wypełnia dyspozycję przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., który znajduje zastosowanie, gdy brak jest w danym przypadku możliwości doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. I z taką sytuacją mamy – jak wskazał DWINB - właśnie do czynienia w sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia, jako że odstępstwo, którego dopuścił się inwestor, narusza prawo w sposób nie do zaakceptowania. Niespornym pozostaje mianowicie, że zwiększenie wysokości wykonanego silosu stoi w sprzeczności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, w której jednoznacznie określono, że wysokość planowanego silosu wraz z elementami technologicznymi nie może przekraczać 9 m. Legalizacja dokonanego przez inwestora odstępstwa jest tym samym bezwzględnie wykluczona. W takim stanie rzeczy organ pierwszej instancji słusznie podjął rozstrzygnięcie w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Pr. bud., nakazując inwestorowi likwidację tej części obiektu, która wykonana została z naruszeniem ustaleń decyzji o warunkach zabudowy. W świetle powyższego zarzuty odwołania w zakresie dotyczącym naruszenia dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. pozostają w pełni chybione. Za bezzasadne DWINB uznał również zarzuty dotyczące realizacji przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, jak i art. 107 § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 68 § 1 K.p.a. protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Protokół oględzin z dnia 27 maja 2014 r. stawiane mu w art. 68 § 1 K.p.a. wymogi spełnia. W protokole wskazano mianowicie, że w dniu 27 maja 2014 r. przeprowadzono oględziny silosu, a dokonali tego z ramienia organu A.Ś. i G.K., którzy w wyniku pomiarów ustalili, że każdy z 13 stalowych okręgów, z których składa się silos, mierzy 1,20 m. Brak wskazania w protokole przy użyciu jakich narzędzi dokonano pomiarów nie świadczy o niespełnieniu wymogów art. 68 § 1 K.p.a. - dla spełnienia tych wymogów w zakresie dotyczącym wskazania sposobu dokonania ustaleń wystarczającym jest, w uznaniu organu, wskazanie, że dokonano ich w wyniku pomiarów. Przeprowadzone przez organ pierwszej instancji czynności i dokonane w ich wyniku ustalenia znalazły następnie swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Co zaś do pozostałych podniesionych w odwołaniu okoliczności faktycznych, jak ta, że przedmiotowa inwestycja stanowi kontynuację dotychczasowej zabudowy nieruchomości odwołującej, na której znajdują się obiekty o podobnej, a właściwie identycznej kubaturze i funkcji, czy też ta, że przedmiotowa inwestycja stanowi kontynuację rozbudowy profesjonalnego, nowoczesnego gospodarstwa rolnego, wynikającą z konieczności jego rozwoju jako źródła utrzymania całej rodziny odwołującej, DWINB zauważył, że okoliczności te w żaden sposób nie usprawiedliwiają naruszania obowiązującego prawa. Inwestycje w powyższym zakresie strona zawsze może prowadzić legalnie, nabywając w tym celu stosowne uprawnienia. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła J.M., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wskazania ustaleń organu co do istotnych dla sprawy okoliczności jakim jest faktyczna wysokość silosu oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego wydanej decyzji, albowiem organ zaniechał wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ponadto rażąco naruszono przepisy prawa materialnego, tj. art. 51 § 1 ust. 1 Pr. bud., poprzez jego nieuprawnione zastosowanie i w konsekwencji nakazanie skarżącej rozbiórkę części silosu. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono ponadto, że skarżąca w całości nie zgadza się ze stanowiskiem organu drugiej instancji jakoby protokół z oględzin był odzwierciedleniem rzetelnie przeprowadzonego postępowania. Organ pierwszej instancji w protokole sporządzonym w dniu 27 maja 2014 r. w istocie nie wskazuje na jakiej podstawie przyjął, że silos ten jest za wysoki. Organ nie wskazał w jaki sposób dokonał pomiaru gabarytów silosu, jakich narzędzi użył do jego zmierzenia i skąd tak naprawdę dysponuje wiedzą, że silos ten składa się z 13 gotowych kręgów o wysokości 1,20 m każdy. Nie jest wiadomym także w jaki sposób organ ustalił, że każdy z tych kręgów ma wysokość 1,20 m, oraz że kręgów jest trzynaście oraz przede wszystkim kto dokonywał tych pomiarów. Oczywistym jest w tym stanie rzeczy, że w rzeczywistości nie jest wiadomym jaką wysokość posiada wspomniany silos oraz przede wszystkim z czego wynikają przedstawione przez organ wnioski. Argumentacja organu drugiej instancji w tym przedmiocie jest powierzchowna. Ważne, że pomiary zostały wykonane, ale nieważne czym i w jaki sposób. W tym kontekście - w opinii skarżącej - zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego. Ponadto, niezwykle ważnym - w ocenie skarżącej - a enigmatycznie potraktowanym przez organ drugiej instancji jest fakt, że realizacja inwestycji, o którą wnioskuje skarżąca, opiera się na zasadzie kontynuacji funkcji dotychczasowej zabudowy. Na obszarze tym znajdują się bowiem obiekty o podobnej a właściwie identycznej kubaturze i funkcji. Projektowana inwestycja nie stoi w sprzeczności z dotychczasowym sposobem zagospodarowania tego terenu, a inwestycja ma olbrzymie znaczenie dla całego gospodarstwa rolnego i przede wszystkim kosztów jego funkcjonowania. Realizacja przedmiotowej inwestycji stanowi kontynuację rozbudowy profesjonalnego, nowoczesnego gospodarstwa rolnego. W istocie więc z pewnością wpisuje się ona w charakter rozwijającej się polskiej wsi. W obrębie przedmiotowego gospodarstwa rolnego, w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji posadowionych jest obecnie już 7 silosów do przechowywania zboża z których część wnosi się na wysokość ok. 23 m. Konieczność posadowienia kolejnego wynika z dalszego powiększenia i rozwoju gospodarstwa rolnego skarżącej, a podyktowana jest potrzebą zapewnienia miejsca dla zmagazynowania plonów pochodzących z gospodarstwa rolnego skarżącej. Działalność prowadzona przez skarżącą jest źródłem utrzymania dla jej całej rodziny. Bez możliwości dalszej rozbudowy rozwój gospodarstwa nie będzie możliwy a przeciwnie wygeneruje niepotrzebne koszty związane z brakiem możliwości magazynowania plonów na terenie gospodarstwa. Ponadto, inwestycja stanowi kontynuację dotychczasowej rozbudowy infrastruktury technicznej w gospodarstwie rolnym, a negatywna opinia na obecnym etapie rozwoju tego gospodarstwa godzi ewidentnie w interes skarżącej. Nadto skarżąca wskazała, że w bezpośrednim sąsiedztwie spornej zabudowy posadowione zostały gigantyczne obiekty w postaci elektrowni wiatrowych oraz anteny telekomunikacyjne. Obiekty te wielokrotnie swą wielkością przekraczają wysokość silosu i nie znaleziono przeszkód dla ich posadowienia. Ta dość kuriozalna praktyka z pewnością budzić może co najmniej niesmak strony skarżącej. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1006 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa o jakim mowa w powołanym art. 145 § 1 P.p.s.a. Nadto podkreślić należy, że argumentacja skargi dotycząca zarówno tego, że planowana inwestycja stanowi kontynuację funkcji dotychczasowej zabudowy i dotychczasowej rozbudowy infrastruktury technicznej oraz, że jest źródłem utrzymania skarżącej i jej rodziny nie mogły stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem sąd administracyjny bada zaskarżone akty tylko pod względem ich zgodności z prawem. Poza oceną sądu pozostają zatem kwestie związane z sytuacją osobistą strony skarżącej i jej rodziny jak i sprawiedliwości społecznej. Słusznie wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że te okoliczności w żaden sposób nie usprawiedliwiają naruszania obowiązującego prawa. Inwestycje w powyższym zakresie strona zawsze może prowadzić legalnie, nabywając w tym celu stosowne uprawnienia. W istocie, to na wniosek skarżącej została wydana najpierw decyzja o warunkach zabudowy i na jej podstawie - pozwolenie na budowę. Decyzje te określają parametry konkretnej inwestycji. Nie ma zatem przeszkód, aby skarżąca ubiegała się o wydanie nowych aktów, które umożliwią jej wybudowanie silosu jaki jest jej potrzebny dla rozwoju prowadzonej działalności. Dlatego też dla rozstrzygnięcia sprawy nie mają znaczenia zmiana koncepcji postrzegania zabytków jak i fakt, że w sąsiedztwie spornej zabudowy posadowiono elektrownie wiatrowe i anteny telekomunikacyjne. Materialnoprawną podstawę podjętych w niniejszej sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Zgodnie z art. 51 ust. 1 Pr.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 7 Pr. bud. przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W tym ostatnim przepisie jest mowa o robotach budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. W rozpoznawanej sprawie obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania został wybudowany na podstawie decyzji Starosty O. z dnia [...] r. Nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono skarżącej pozwolenia na budowę obejmującego dobudowę silosu typu "Araj" do przechowywania zboża do istniejącej baterii silosów dla potrzeb istniejącego gospodarstwa rolnego na działkach nr 708 i 709, AM-1, obręb O., gmina O.. Jak odnotowano w protokole z oględzin z dnia 27 maja 2014 r., inwestycja fizycznie została zakończona – nie dokonano formalnego zakończenia budowy w PINB. Obiekt jest nieużytkowany. Ponadto z oględzin wynika, że silos składa się z 13 gotowych okręgów stalowych o wysokości 1,20 m każdy, co daje wysokość odbiegającą od zatwierdzonej dokumentacji projektowej, tj. ma on całkowitą wysokość 15,60 m, natomiast zatwierdzona dokumentacja projektowa przewidywała wysokość silosu 8,968 m. Na powyższe inwestor nie uzyskał stosownych decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 2 Pr.bud. nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: 1) zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, 2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, 3) (uchylony), 4) (uchylony), 5) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, 6) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, 7) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, zmiany dotyczące charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, w tym m.in. wysokości, uznaje się - zgodnie z dyspozycją art. 36a ust. 5 pkt 2 Pr. bud. - za zmiany o charakterze istotnych odstępstw. Ponadto, kwestia wysokości silosu stanowiła jedno z ustaleń uzyskanej przez inwestora w związku z inwestycją decyzji o warunkach zabudowy, a tym samym wprowadzona w tym zakresie przez inwestora zmiana stanowi również istotne odstępstwo, o którym mowa w art. 36a ust. 5 pkt 7 Pr.bud. Powyższe oznacza, że w sprawie mamy do czynienia z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zastosowanie znalazły więc w sprawie przepisy art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 Pr. bud., na podstawie którego zastosowanie będą miały przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 51 ust. 3. A zatem organy mogły bądź to nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (pkt 1 art. 51 ust. 1 Pr. bud.) bądź nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (pkt 2 art. 51 ust. 1 Pr. b.). Należy w tym miejscu podkreślić, że wybór pomiędzy zastosowaniem pkt 1 bądź pkt 2 art. 51 ust. 1 Pr.b. uzależniony jest od stwierdzenia, czy w sprawie jest możliwe doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Nakazy wymienione w treści art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. b. mogą być zastosowane, gdy nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa i wykonane roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Przykładem takiej sytuacji mogą być roboty budowlane, które nie spełniają określonych warunków lub norm, a w toku postępowania administracyjnego ustalono, że doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe w inny sposób niż przez rozebranie wykonanego obiektu lub jego części. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Obiekt, którego rozbiórkę nakazał PINB, jest niezgodny z decyzją o warunkach zabudowy i to w sposób istotny. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie nie ma zatem możliwości nałożenia na skarżącą w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. b. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wykonanych samowolnych robót budowlanych nie można zalegalizować, bowiem wykonany na podstawie pozwolenia na budowę obiekt jest niezgodny z decyzją o warunkach zabudowy. W związku z tym, skoro prawnie niedopuszczalne jest istnienie silosu o wysokości 15,60 m (w decyzji o warunkach zabudowy jednoznacznie określono, że wysokość planowanego silosu wraz z elementami technologicznymi nie może przekraczać 9 m), słusznie organy uznały, że koniecznym jest nakazanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Pr. b. przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego poprzez rozbiórkę tej jego części, która wykonana została z naruszeniem ustaleń decyzji o warunkach zabudowy. Uwzględniając powyższe rozważania, należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a. przede wszystkim należy zauważyć, że istotna w sprawie okolicznością jest to, iż skarżąca wybudowała silos o wysokości przekraczającej wysokość określoną w decyzji o warunkach zabudowy i dokumentacji projektowej, tj. powyżej 9 m. I do takiej wysokości skarżąca jest zobowiązana rozebrać silos. Ta okoliczność jest niesporna w sprawie. Sama skarżąca to potwierdza, wskazując, że silos stanowi kontynuację zabudowy w postaci m.in. 7 silosów, z których część wznosi się na wysokość 23 m. Wbrew temu co twierdzi skarżąca – nie są istotnymi okolicznościami w jaki sposób organ dokonał pomiaru gabarytów silosu, jakich narzędzi użył do jego zmierzenia. To zaś skąd organ dysponuje wiedzą, że silos składa się z 13 gotowych kręgów o wysokości 1,20 m każdy, uwidocznione zostało na dokumentacji fotograficznej. Wynika z nich, że silos jest równy z pięcioma innymi silosami znajdującymi się na działce. Słusznie organ wskazał w zaskarżonej decyzji, że protokół oględzin z dnia 27 maja 2014 r. spełnia wymogi z art. 68 § 1 K.p.a., zgodnie z którym protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. W protokole wskazano, że w dniu 27 maja 2014 r. przeprowadzono oględziny silosu, że dokonali tego z ramienia organu A.Ś. i G.K.. Przeprowadzone przez organ pierwszej instancji czynności i dokonane w ich wyniku ustalenia znalazły następnie swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zarówno decyzji organu pierwszej jak i drugiej instancji. Tym samym zarzut, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego, naruszając w ten sposób art. 107 § 3 K.p.a., jest nieuzasadniony. Z tych powodów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło