II SA/Wr 578/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Julia Szczygielska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we W. z dnia [...] (sygn. akt SA/Wr 1848/94) odrzucającym skargę w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w P. postanawia: odrzucić wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 7 września 1994 r. (sygn. akt SA/Wr 1848/94) odrzucającym skargę w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w P. W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 7 września 1994 r. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę wnioskodawcy złożoną na decyzję Wojewody L. w przedmiocie odmowy zwroty wywłaszczonej nieruchomości w P. W dniu 23 lipca 2004 r. wnioskodawca złożył pismo zatytułowane "skarga", w którym wniósł o ponowne rozpoznanie swoich 5 spraw, które były "częściowo" rozpoznawane przez NSA OZ we Wrocławiu. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iż Sąd wówczas wbrew istniejącemu poglądowi wyrażanemu w orzecznictwie NSA i SN oraz w doktrynie (przez prof. Tadeusza Wosia) opierając się na "kłamliwych" uzasadnieniach decyzji administracyjnych nie zbadał czy decyzja wywłaszczeniowa była przeprowadzona zgodnie z prawem i czy zwrócono się do wnioskodawcy- jako właściciela nieruchomości- o wyrażenie zgody na oddanie przedmiotowego gruntu. Nadto oświadczył, iż w związku z tym, iż Prezes Sądu po sprawie powiedział mu, iż wnioskodawca ma rację ale wygrać musi Wojewoda, wniósł o: "zapłatę za zabranie mu działki na drogę publiczną", oddanie mu gruntu o pow. 0, 80 ha wywłaszczonego na rzecz miejscowego Ośrodka Zdrowia, zwrot czynszu płaconego za własny dom (nie zaliczonego na poczet ceny kupna) oraz o nadanie mu jako repatriantowi (osadnikowi wojskowemu) gruntu o pow. 15 ha (o który wnosił w roku 1946 i 1948), a także wniósł o "sprostowanie mapy jego pola" według stanu jaki istniał w roku 2001. W konkluzji stwierdził, iż został oszukany wówczas przez Sąd, który obiecywał mu, iż są dla niego złożone pieniądze w depozycie ale do dnia dzisiejszego nie zostały mu one wydane. W piśmie z dnia 19 sierpnia 2004 r. określonym jako "uzupełnienie skargi" wnioskodawca powtórzył powołaną wyżej argumentację i dodał, iż zapłatę powinien otrzymać za wszystkie działki (12 sztuk) na jakie dzieliła się- wg jego twierdzeń- wywłaszczona nieruchomość a nie za jedną jak to wynika z uzasadnień zaskarżonych decyzji i wyroków, zaś skoro grunt oddany na rozbudowę Ośrodka Zdrowia został sprzedany osobie trzeciej to zdaniem wnioskdawcy oznacza to, że grunt ten stracił swoją przydatność i powinien zostać zwrócony. Wyjaśnił również, iż celem uzyskania pieniędzy za wkopanie kabla telefonicznego w dniu [...] bez jego zgody odmierzono z jego działki około [...] i zażądano podpisania nowych granic nieruchomości. W odpowiedzi na zarządzenie Sądu z dnia 30 września 2004 r. wzywające wnioskodawcę do wyjaśnienia w terminie 7 dni jaki charakter mają jego pisma, wskazanie zaskarżonego orzeczenia oraz podstaw wznowienia (i ich uzasadnienie), a także podanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz określenie żądania uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia- wnioskodawca oświadczył, iż w swoich pismach wszystko udowodnił, a nawet wskazał jak Sąd ma postąpić. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej u.p.s.a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem Sądu można żądać wznowienia postępowania. Stosownie do treści art. 57 u.p.s.a. w zw. z art. 276 u.p.s.a. i art. 279, skarga o wznowienie postępowania powinna czynić zadość warunkom skargi oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Podstawą wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania przed Sądem mogą być okoliczności enumeratywnie wymienione w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj.: 1/ gdy w składzie orzekającym uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2/ jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; 3/ gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją umową międzynarodową łub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie; 2 sygn. akt II SA/Wr 578/04 4/ orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym lub gdy orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa; 5/ w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu; 6/ w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku dotyczącego tej samej sprawy. Zgodnie z art. 277 u.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana (art. 278 u.p.s.a.). Przepis art. 280 u.p.s.a. stanowi, iż Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Na żądanie Sądu zgłaszający wniosek winien uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu i dopuszczalność wznowienia. W braku jednego z tych wymagań Sąd wniosek odrzuci. Bezspornym jest, iż wnioskodawca - pomimo wezwania Sądu - nie wykazał, a nawet nie uprawdopodobnił okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, jak również nie przedstawił podstaw prawnych i faktycznych takiego wznowienia. Złożenie skargi o wznowienie w ustawowym terminie jest warunkiem formalnym, bez zachowania którego nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie takiej skargi. W niniejszej sprawie bezsprzecznie wnioskodawca uchybił temu warunkowi przekraczając pięcioletni termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania, gdyż termin ten od uprawomocnienia się przedmiotowego postanowienia NSA upłynął w dniu 7 września 1999 r. Na marginesie należy wskazać, iż zawarte w pismach wnioskodawcy okoliczności nie mieszczą się w żadnej z kategorii podstaw wznowienia wymienionych powyżej. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 października 1999 r. (sygn. akt II UKN 174/99 OSNP 2001/4/133): nawet sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 401-404 kpc nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi i taka skarga jako nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (art. 410 § 1 kpc). Podkreślić przy tym należy, że wznowienie postępowania przed sądem administracyjnym uzasadniają tylko te spośród wymienionych w art. 271, 272 i 273 u.p.s.a. przesłanki wznowienia, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawy administracyjnej. W niniejszej sprawie większość podnoszonych przez wnioskodawcę okoliczności dotyczy wyłącznie postępowania administracyjnego, a zatem nie stanowią przesłanki do wznowienia postępowania sądowego (przepisy prawa nie wykluczają możliwości wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, co do której Sąd odrzucił skargę), zaś zarzuty formułowane pod adresem Sądu sugerujące popełnienie przy wydaniu przedmiotowego postanowienia przestępstw przez ówczesny skład orzekający nie znajduje potwierdzenia w żadnym prawomocnym wyroku skazującym, co zgodnie z art. 274 u.p.s.a. mogłoby być tylko jedyną podstawą do powoływania się na takie okoliczności w postępowaniu o wznowienie. W konkluzji należy podkreślić, iż nawet w przypadku uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania żądania skarżącego wykraczałyby poza ustawowy zakres kognicji przyznanej sądowi administracyjnemu. Sąd ten dokonuje jedynie oceny legalności decyzji organów administracji i nie może on wydawać wyroków zasądzających lub kształtujących prawo. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. 3