II SA/Wr 578/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. W. i M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. D. W. i M. W. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. (Nr[...] ) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia Wyznaczoną na dzień [...] r. w niniejszej sprawie rozprawę Sąd postanowił odroczyć na nowy termin wyznaczony z urzędu, z uwagi na wniosek skarżącej o wyłączenie składu orzekającego. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2010 r. tutejszy Sąd oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie: sędziego WSA Andrzeja Ciska, sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego, sędziego WSA Alicji Palus od rozpoznawania niniejszej sprawy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła D. W. oraz M.W., którzy zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od tegoż zażalenia w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. D.W. i M. W. wyjaśnili nadto, że ich łączny dochód wynosi 2.453 zł., a wśród posiadanych składników majątkowych wnioskodawcy wymienili udziały we własności działek gruntu o łącznej pow. 2.500 m². Pismem referendarza tutejszego Sądu z dnia [...] r. wezwano D.W. do sprecyzowania i udokumentowania danych dotyczących dochodów, a także zobowiązań i miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu. W piśmie z dnia [...] r., stanowiącym odpowiedź na powyższe wezwanie, D. W. wskazała, że nie pobiera żadnych dodatków mieszkaniowych, kombatanckich czy alimentacyjnych, a emerytura jej i jej męża nie wystarcza na "pokrycie minimum socjalnego". Wyjaśniła nadto, że nie korzysta ani z pomocy społecznej, ani pomocy osób trzecich. Do powyższego pisma wnioskodawczyni dołączyła odcinek emerytury swój i męża z kwietnia 2010 r. Postanowieniem z dnia 26 maja 2010 r., doręczonym skarżącym w dniu 17 czerwca 2010 r., referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem D. i M. W. wnieśli skutecznie sprzeciw, w wyniku czego postanowienie referendarza utraciło moc. Rozpoznając niniejszy wniosek tutejszy Sąd zauważył potrzebę wezwania M. W. do sprecyzowania i udokumentowania danych dotyczących dochodów, a także zobowiązań i miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wskazał, że nie pobiera żadnych dodatków mieszkaniowych, kombatanckich czy alimentacyjnych, a emerytura jego i jego żony nie wystarcza "na pokrycie minimum socjalnego". Wyjaśnił nadto, że nie korzysta ani z pomocy społecznej, ani pomocy osób trzecich. Do powyższego pisma wnioskodawca dołączył odcinek emerytury swój i żony z kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z postanowieniami art. 245 § 1 u.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 u.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 u.p.s.a.). Przepis z art. 245 § 4 u.p.s.a. normuje zaś częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków, które to może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do postanowień art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania normatywne, należy zauważyć, że w sytuacji gdy osoba fizyczna spełnia przesłanki określone w powyższym przepisie obowiązkiem Sądu jest przyznanie prawa pomocy. Na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy, spoczywa z kolei ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Zadaniem więc strony, jest niejako przekonanie Sądu, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala uczynić zadość wymogom opłaty kosztów sądowych. W tym celu powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W gestii Sądu znajduje się już ocena czy strona w sposób należyty uargumentowała zasadność przyznania niniejszej pomocy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). Zadaniem Sądu jest zatem dokonanie wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie niniejszego prawa, z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy. Prawidłowe rozpatrzenie słuszności przyznania prawa pomocy wymaga uwzględnienia z jednej strony obciążeń finansowych wnioskodawcy, a z drugiej strony - jego możliwości finansowych. Przy ustalaniu możliwości finansowych wnioskodawcy należy mieć na uwadze jego realną sytuację materialną, biorąc pod uwagę dochód w przeliczeniu na członków rodziny oraz obciążenia finansowe w zakresie faktycznie ponoszonych wydatków. Podstawę przyznania prawa pomocy stanowi informacja, zawarta we wniosku składanym na urzędowym formularzu przez stronę. Jeżeli oświadczenia tam zawarte nie będą wystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości partycypacji w kosztach sądowych, stosownie do postanowień art. 255 u.p.s.a wnioskodawca może zostać wezwany do złożenia w zakreślonym terminie stosownych oświadczeń lub dokumentów. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie lub rodziny. Sąd przede wszystkim zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu złożonego wniosku strona nie wskazała, udokumentowanych okoliczności motywujących niemożność poniesienia kosztów postępowania. Nie przedłożono także stosownych dokumentów na skutek wezwania w tym przedmiocie. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawcy przede wszystkim zaniechali sprecyzowania i udokumentowania wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu. Skarżący nie wykazali także wskazanego we wniosku faktu swojego zadłużenia (kredyt) i jego wysokości. A to właśnie na wnioskodawcy ciąży obowiązek nie tylko rzetelnego i wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, ale także poparcia powoływanych okoliczności środkami dowodowymi. Z uwagi na powyższe uznać należy, iż wskazany przez D.i M.W. łączny, miesięczny dochód w wysokości 2.453 zł., pozwala na uiszczenie przez stronę skarżącą wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Mając powyższe na względzie, stosownie do postanowień art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji postanowienia.