II SA/Wr 578/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 12 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M., I. S.-R. i A. P.-R. w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] r. (data złożenia w Sądzie: [...] r.) S. M., I. S.-R. i A. P.-R. (dalej: skarżące) wniosły o "wszczęcie postępowania i przyznanie pomocy oraz wymierzenie grzywny organowi". Na uzasadnienie swojego żądania skarżące podały, że "Na B. W. przy ul. F. [...]/[...] lokal ten dokonał samowolnego połączenia z garażem G[...] i komórką lokatorską K[...]". Zdaniem skarżących na terenie nieruchomości doszło do samowoli budowlanej, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. nie uznał ich za stronę postępowania. Nie wskazały jednak, o jakie postępowanie chodzi. Podniosły również zarzuty dotyczące fałszowania dokumentów. Podały, że wobec powyższego nieruchomości, których są właścicielkami straciły na wartości. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 28 sierpnia 2012 r. (sygn. akt II KO/Wr 34/12) o sprecyzowanie, co jest przedmiotem skargi oraz wskazanie, za co domagają się wymierzenia organowi administracji grzywny, skarżące w piśmie z dnia 7 września 2012 r. (data doręczenia podpisanego pisma Sądowi: 09.10.2012 r.) wyjaśniły, że ich pismo "nie jest skargą ale Wnioskiem o Wszczęcie Postępowania Administracyjnego". Nadto oświadczyły, że nie domagają się wymierzenia grzywny organowi i podkreśliły, że intencją ich pisma nie jest złożenie skargi do sądu, ale wszczęcie postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ dotyczy sprawy nienależącej do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) w takim wypadku sąd odrzuca skargę. Stosownie do przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 tego przepisu stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Natomiast pamiętać jeszcze należy, że zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Za datę wszczęcia postępowania na żądanie strony uważa się dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.). Z analizy przytoczonych przepisów prawa wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – jako organ wymiaru sprawiedliwości – nie jest właściwy w sprawie wszczęcia postępowania administracyjnego przed organem administracji publicznej. Zdaniem Sądu skarga w rozpoznawanej obecnie sprawie (nawet nazwana przez wnoszące "wnioskiem") nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Jeśli skarżące domagają się wszczęcia postępowania administracyjnego, to żądanie mogą kierować do odpowiednich organów zajmujących się planowaniem przestrzennym (np. wójt gminy), architekturą i budownictwem (np. starosta), czy nadzorem budowlanym (np. inspektor nadzoru budowlanego). Dopiero podanie złożone do organu administracji publicznej będzie mogło stanowić podstawę wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego przez właściwe rzeczowo i miejscowo organy. Natomiast skarga złożona do sądu administracyjnego nie mogła odnieść żądanego przez skarżące skutku i dlatego została odrzucona. Jeżeli chodzi o lakonicznie zgłoszony wniosek skarżących o "przyznanie pomocy", Sąd informuje, że prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi (art. 247 p.p.s.a.), co w niniejszej sprawie niewątpliwie miało miejsce, albowiem skarga niedopuszczalna, którą Sąd odrzuca, jest oczywiście bezzasadna. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.