II SA/Wr 58/09

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków I., J. i J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonanego zadaszenia nad schodami zewnętrznymi prowadzącymi na piętro budynku mieszkalno- usługowego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 100 zł (sto złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący wystąpili o zwolnienie z tej opłaty wskazując w uzasadnieniu, że utrzymują się ze świadczeń rentowych w wysokości łącznej 1.857, 28 zł oraz z dochodu uzyskiwanego z sezonowych upraw rolnych, jednakże nie są w stanie wygospodarować środków na jakiekolwiek koszty sądowe. W złożonym w dniu 18 marca 2009 r. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zażądali zwolnienia z kosztów sądowych podnosząc, że łączny ich dochód ze świadczeń rentowych wynosi 2.062, 29 zł netto, a z tytułu prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej przewidywany dochód na bieżący rok określono na kwotę 1.074 zł. Wśród posiadanych składników majątkowych wymienili dom o pow. 110 m2 i działkę zabudowaną o pow. 1.834 m2. Z załączonych do wniosku rachunków wynika, że skarżący byli zobowiązani do ponoszenia następujących wydatków: opłata za telefon- 50, 70 zł; opłata za wodę - 85,76 zł; podatek od nieruchomości (za kwartał)- 132 zł; koszt leków- ok. 50 zł; opłata za gaz- 529, 28 zł; opłata za energię elektryczną- 216, 73 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek tylko częściowo zasługuje na uwzględnienie. Konieczność partycypowania przez skarżących w kosztach sądowych (istotne jest, że na aktualnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest wpis sądowy od skargi) znajduje uzasadnienie w posiadanej przez nich sytuacji materialnej. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Podkreślić należy, że skarżący na bieżąco wywiązują się ze swoich zobowiązań i nie posiadają zadłużenia w opłatach związanych z utrzymaniem domu. W tej sytuacji niczym nieuprawnione jest przekonanie skarżących, iż ważniejsze jest dla nich pokrywanie wydatków "rodzinnych" (w tym pokrywanie wydatków nie mających statusu niezbędnych takich jak np. związanych z utrzymaniem samochodu czy z ubezpieczeniem na życie- jak to wynika z akt sprawy o sygn. akt II SA/Wr 653/08) niż uiszczenie należnego wpisu sądowego od skargi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.