II SA/Wr 580/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Asesor WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A. J. na którego miejsce wstąpiła A. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późniejszymi zmianami/ pozbawiono A. J. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w J. G. decyzją z dnia [...]r. z tytułu: walka zbrojna o utrwalenie władzy ludowej [...]-[...]r. W motywach uzasadnienia podano, że A. J. w okresie zaliczonym przez b. ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Ludowym Wojsku Polskim /KBW/, brak jest jednak informacji o okolicznościach wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie akt b. ZBoWiD. W związku z tym, Kierownik Urzędu stwierdził, że w/w uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. J. wniósł o zmianę decyzji. W motywach podał m.in., że do wojska został wcielony z powodu odmowy pracy organizacyjnej w ZMP. W wojsku brał udział w walkach z bandami, w tym walce z byłym szefem obozu koncentracyjnego w M. oraz z innymi bandyckimi ugrupowaniami. Brał także udział w tzw. regulacji granicy między Polską a b. ZSRR. W [...]r. często dochodziło do potyczek zbrojnych z Rosjanami wzdłuż B, Powołał się na zły stan zdrowia spowodowany służbą wojskową i konieczność wydawania pieniędzy na leki. Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...]r. Nr [...] o pozbawieniu A. J, uprawnień kombatanckich, podzielając zawartą w niej argumentację. W skardze na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. J, wniósł o jej uchylenie. W motywach podał, że służył w [...] Brygadzie KBW w [...] Batalionie operacyjnym od [...]r. do [...]r. Batalion ten był wykorzystywany tylko do walk z bandami UPA. Osobiście nie brał udziału w operacjach skierowanych przeciwko polskim oddziałom i nie wiedział o istnieniu takich operacji. Zarzucił, że organ nie starał się wyjaśnić, w jakim charakterze brał udział w walkach, czym naruszył art. 7, 8, 19 k.p.a. Brał on ponadto udział w regulacji granicy wschodniej między Polską a b. ZSRR i z powodu złego stanu zdrowia został wcześniej zwolniony z zasadniczej służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację. W czasie zawisłości sprawy przed sądem administracyjnym A. J. zmarł /odpis skrócony aktu zgonu nr [...], wydany [...]r. przez Urząd Stanu Cywilnego w Z. W piśmie do sądu administracyjnego z dnia [...]r. żona zmarłego A. J., A. J. oświadczyła, że podtrzymuje skargę wniesioną przez męża. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach ..., powołanej wyżej, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", lub z innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r. W związku z tym stwierdzić należy, że zgodnie z takim unormowaniem ustawowym, w sprawach o pozbawienie uprawnień kombatanckich z powodów określonych w art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, niezbędne jest wyjaśnienie, czy uprawnienia te zostały przyznane wyłącznie z tytułu działalności, o której mowa w tym przepisie, czy też z tytułu, który w istocie nie stanowił takiej działalności i tylko z uwagi na treść unormowań prawnych obowiązujących w dacie przyznania tych uprawnień został określony jako "uczestnictwo w walkach o utrwalenie władzy ludowej". W akt sprawy wynika, że A. J. otrzymał uprawnienia kombatanckie za okres od [...]r. do [...]r. wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w szeregach KBW. W aktach administracyjnych sprawy, jak i w pismach procesowych skarżącego brak jest okoliczności, z których by wynikało, że inna działalność wymieniona w cytowanej ustawie niż podana wyżej uzasadniała przyznanie uprawnień kombatanckich. W szczególności, brak jest informacji o udziale A. J. w walkach z oddziałami UPA lub grupami Wehrwolfu. Na okoliczności takie nie powoływał się on także podczas ubiegania się o przyznanie mu uprawnień kombatanckich. Zarówno w życiorysie dołączonym do akt administracyjnych sprawy jak i w innych dokumentach mówi się jedynie udziale A. J. w walkach z reakcyjnym podziemiem w l. [...]-[...]. O udziale swojego batalionu KBW w walkach z UPA A. J. wspomina dopiero w skardze do sądu administracyjnego z dnia [...]r., jednakże zasygnalizowanie tej okoliczności już po zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie nie mogło mieć wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Tytułem do przyznania uprawnień kombatanckich nie mogą być również podnoszone przez A. J. takie okoliczności jak udział w regulacji granicy wschodniej, wcześniejsze zwolnienie ze służby wojskowej czy zły stan zdrowia spowodowany tą służbą. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271/, orzeczono jak w sentencji.