II SA/Wr 580/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Asesor WSA Alicja Palus, Protokolant Anna Biłous, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wybudowanego zadaszenia o konstrukcji stalowej w W. przy ul. K. [...] oddala skargę Postanowieniem z dnia [...]r. organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego nakazał skarżącemu wstrzymanie budowy zadaszenia w W. przy ul. K. nr [...] i P., wykonywanej bez pozwolenia na budowę. Decyzją nr [...] z dnia [...]r. organ na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1 prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994r. (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126) i art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z dnia 24 października 1974r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229) nakazał skarżącemu wykonanie rozbiórki tego zadaszenia. Decyzją z dnia [...]r. organ odwoławczy uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż z dniem [...]r. weszła w życie nowelizacja art. 48 prawa budowlanego, wprowadzająca możliwość zalegalizowania samowolnej zabudowy. Postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. organ na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego nałożył na skarżącego obowiązek przedstawienia projektu budowlanego w 3 egz. uzgodnionego z rzeczoznawcami, oceny stanu technicznego wykonanych robót i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, odnoszących się do budowanego zadaszenia i sporządzonych przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane, w terminie 30 dni. Postanowienie doręczono skarżącemu w dniu [...]r. Decyzją nr [...] z dnia [...]r. organ na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazał skarżącemu wykonanie rozbiórki zadaszenia, gdyż inwestor nie wykonał obowiązku określonego postanowieniem z dnia [...]r. W odwołaniu od tej decyzji skarżący twierdził, że nie mógł znaleźć osoby, która wykonałaby niezbędne dokumenty w zakreślonym terminie, ponadto nie miał na to środków finansowych i obecnie wniósł o przedłużenie terminu wykonania dokumentacji do dnia [...]r. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. organ odwoławczy utrzymał powyższą decyzję w mocy. Według uzasadnienia, skarżący w dniu [...]r. dostarczył trzy egzemplarze inwentaryzacji budowlanej zadaszenia, której nie dołączono do akt sprawy. Budowa zadaszenia ogrodzenia, o konstrukcji stalowej, z przeznaczeniem na powiększenie powierzchni sklepu z materiałami budowlanymi, wymagała pozwolenia na budowę. Inwestor posiadał ostateczną decyzję z dnia [...]r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy zadaszenia w obrębie istniejącego ogrodzenia. Uzasadniało to podjęcie procedury naprawczej zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego. Jednak niespełnienie obowiązków uzasadniało nakazanie rozbiórki obiektu. Przytoczone w odwołaniu usprawiedliwienie uchybienia terminu pozostawało bez wpływu na rozstrzygnięcie. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 48 ust. 2 prawa budowlanego oraz art. 6 i art. 8 k.p.a. i wniósł o uchylenie obu decyzji. W uzasadnieniu podkreślał, że termin wyznaczony w postanowieniu był nierealny, a ostatecznie wymagana dokumentacja została złożona. Twierdził, że informował organ I instancji o konieczności przedłużenia terminu. Do skargi dołączył m.in. pismo rzeczoznawcy z dnia [...]r. informujące organ i strony, że budowa zadaszenia nie jest sprzeczna z przepisami o ochronie przeciwpożarowej pod warunkiem doprowadzenia konstrukcji do odpowiedniej klasy odporności ogniowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Organ wszczął w dniu [...]r. postępowanie "w sprawie budowanego bez pozwolenia na budowę zadaszenia o konstrukcji stalowej", a następnie, nie bacząc na przyjęte w zawiadomieniu pojęcie "budowa" mające określoną ustawowo treść, wydał postanowienie i decyzję z art. 50-51 prawa budowlanego dotyczących "przypadku innego niż określony w art. 48 ust. 1", czyli robót budowlanych innych niż budowa (gdyż organ nie twierdził, że inwestor posiada pozwolenie na budowę lub nie potrzebował ani pozwolenia, ani zgłoszenia). W uzasadnieniu postanowienia organ sprzecznie z treścią rozstrzygnięcia i przytoczonych okoliczności nadal twierdził, że inwestor prowadzi budowę. Nie wskazał ponadto, do której kategorii obiektów budowlanych zaliczył budowane zadaszenie. Podobne uchybienia powtórzyły się w decyzji, bowiem powołując art. 51 ust. 1 pkt 1 organ nie tłumaczył, dlaczego stosuje go do obiektu w budowie i jakiego rodzaju jest to obiekt według definicji przewidzianych w prawie budowlanym. Z kolei w decyzji uchylającej organ odwoławczy w ogóle pominął ocenę powyższych rozstrzygnięć w świetle prawa materialnego, a przecież nowelizacja art. 48 nie miałaby żadnego znaczenia dla stosowania art. 50-51, które ponadto należałoby stosować w dotychczasowym brzmieniu, gdyby ich stosowanie było usprawiedliwione. Sama zatem jedynie zmiana stanu prawnego, o której pisał organ odwoławczy, byłaby niewystarczająca do uchylenia decyzji opartej na art. 51 prawa budowlanego. Przy ponownym rozpoznaniu organu niejako przyjął do wiadomości, że powinien stosować art. 48 prawa budowlanego, wówczas oczywiście w nowym brzmieniu tego przepisu. Nadal oba organy nie przytoczyły w uzasadnieniu wywodu prawnego dotyczącego podstaw do stosowania art. 48. Tym niemniej, wobec ogólnego określenia granic sprawy przy wszczęciu postępowania należało uznać, że z punktu widzenia prawa materialnego granice te obejmowały możliwości orzekania wobec samowoli budowlanej ustanowione w przepisach od art. 48 do art. 51 prawa budowlanego. Wadliwe, bowiem niepełne wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji podstawy materialnoprawnej nakazu rozbiórki, nie stanowiło uchybienia istotnego, bowiem z zebranego w sprawie materiału i poczynionych przez organy prawidłowych ustaleń faktycznych wynikało niewątpliwie, że inwestor prowadził lub wykonał budowę obiektu budowlanego (argumentacja prawna z art. 3 pkt 3 i 5 oraz pomocniczo z art. 29 ust. 1 pkt 2 i 13 prawa budowlanego). Wątpliwość, czy inwestor wykonał zadaszenie, czy też budowa pozostała niezakończona, wynika z treści postanowienia z dnia [...]r., gdyż organ nie wstrzymał prowadzenia robót budowlanych, zaś w uzasadnieniu stwierdził wykonanie przez inwestora pokrycia z blachy trapezowej, natomiast w decyzji nakazał rozbiórkę wykonanego zadaszenia, chociaż w uzasadnieniu użył sformułowań sugerujących niezakończenie tej budowy. Nie miało to znaczenia istotnego dla ocen, chociaż organ powinien jasno ustalić w decyzji, czy dotyczy ona budowy w toku, czy zakończonej. Oczywiście jedynie w tym drugim przypadku sensowne byłoby nieorzekanie o wstrzymaniu budowy, gdyż zaniechanie to nie mogło mieć uzasadnienia w wydaniu pierwotnie postanowienia z art. 50 prawa budowlanego, co powinno być oczywiste. Skarżący nie kwestionował postanowienia z art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego w odwołaniu i skardze z uwagi na treść i podstawy nałożonych obowiązków, leczy jedynie z uwagi na ustanowiony termin ich wykonania. Jak wynikało z informacji lub dokumentów zawartych w aktach sprawy, skarżący dopiero po upływnie pół roku od zakreślonego mu terminu przedstawił jeden z wymaganych postanowieniem dokumentów (inwentaryzacja powykonawcza z dnia [...]r.). Opinia rzeczoznawcy sprzed wydania postanowienia stwierdzała wyraźnie, że wybudowany obiekt nie spełnia wymagań z zakresu ochrony przeciwpożarowej, bowiem to właśnie znaczyło sformułowanie o spełnianiu tych wymagań, o ile zostaną spełnione w przyszłości, po przebudowie. Skarżący dla usprawiedliwienia niewykonania obowiązków przedstawił szereg twierdzeń, jednak żadnego z nich nawet nie próbował wykazać, lub chociażby uszczegółowić. Dotyczy to w szczególności wniosków o przedłużenie wyznaczonego terminu, których przed jego upływem nie składał, chociaż byłyby dopuszczalne (por. Komentarze do KPA R. Kędziora s. 160, A. Matan Tom I s. 564, B. Adamiak wyd. 6 s. 323, A. Wróbel wyd. II s. 391). Wniosek złożony w odwołaniu był w sposób oczywisty spóźniony oraz jak wspomniano, niczym nieumotywowany, poza ogólnikowym usprawiedliwieniem, gdy czynności nadal nie zostały dokonane. Trafnie podkreślał organ związanie w tej sytuacji treścią unormowania ustawowego, nie pozwalające na wydanie innej decyzji niż nakazującej rozbiórkę (decyzja związana). Organ odwoławczy nie miał żadnych podstaw faktycznych lub prawnych, do orzekania o przedłużeniu terminu wyznaczonego przez organ I instancji, nie miał również żadnego materiału uzasadniającego korzystną dla skarżącego ocenę postanowienia zaskarżonego w treści odwołania, gdy należy powtórzyć, że skarżący nie wnosił o przedłużenie terminu przed jego upływem, nie wykonał obowiązków nawet po terminie i niczym nie wykazał ogólnikowego usprawiedliwienia uchybienia terminu, zresztą usprawiedliwienia niewiarygodnego. Mając powyższe na uwadze i zgodnie z art. 151 p.s.a, orzeczono jak na wstępie.