II SA/Wr 580/11

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 4 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S.o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia ... w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń parteru w istniejącym budynku mieszkalnym na potrzeby działalności gospodarczej- zakład garmażeryjny postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych "w możliwie najwyższym stopniu" wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem i studiującą córką, skarżąca jest na rencie, a łączny ich dochód wynosi 3.723 zł. Dodał, że posiada "poniemiecki" dom o pow. 155 m2 ale nieruchomość ta była zalana i wymaga remontu. Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącą swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone jej w dniu 16 września 2011 r.) zostało pozostawione bez odpowiedzi. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie dopełniła ww. obowiązku. Skarżąca nie wykazała bowiem, że konieczność poniesienia przez nią wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla jej koniecznego utrzymania, w szczególności, że sama skarżąca wskazywała, iż w ogóle to jest w stanie uiścić ww. opłatę sądową ale w części. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawczyni i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawczyni- mimo wezwania- nie wyjaśniła i nie udokumentowała wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jej sytuację finansową, np. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez siebie i inne osoby prowadzące z nią gospodarstwo domowe (np. męża, córki); nie wyjaśniła czy korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub z Pomocy Społecznej; nie przedłożyła wyciągów z posiadanych rachunków bankowych; nie określiła wartości posiadanych przez siebie nieruchomości i ruchomości; nie wskazała czy prowadzi działalność gospodarczą i jeśli tak- to nie przedłożyła żadnych dokumentów księgowych; nie przedłożyła zaświadczenia o pobieraniu nauki przez swoją córkę i nie wyjaśniła dlaczego jej córka, pomimo przedstawianej jako trudnej sytuacji materialnej rodziny, nie podejmuje starań w celu uzyskania jakiegoś dochodu np. w postaci stypendium naukowego (socjalnego) lub z tytułu prac dorywczych; nadto – nie sprecyzowała i nie udokumentowała swoich miesięcznych wydatków. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącą kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie ona środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.