II SA/Wr 580/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2019 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. z/s we W. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Postanowieniem z [...] (nr [...]) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "DWINB") odmówił A sp. z o.o. we W. (dalej jako "skarżąca") przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z [...] (nr [...]) w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentacji umożliwiającej legalizację samowolnie wykonanych robót budowlanych. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia oraz akt administracyjnych wcześniejszym postanowieniem z [...] (nr [...]) DWINB stwierdził uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania od opisanej wyżej decyzji organu pierwszej instancji. W rezultacie skarżąca wystąpiła w ustawowym terminie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oświadczając, że jego przekroczenie nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącej. We wniosku skarżąca wyjaśniła, że uchybienie terminu jest wynikiem pomyłki pracownika sekretariatu, który przekazywał przesyłkę do faktycznej siedziby zarządu w Ł. z błędną adnotacją, że odebrano ją dnia 5 XII 2018 r. (zamiast dnia 3 XII 2018 r.). Do wniosku załączono odwołanie, decyzję organu pierwszej instancji oraz wydruk z systemu obiegu korespondencji "Sekretariat" z błędnie wpisaną datą odbioru decyzji. W ocenie organu nie było podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, bowiem przytoczone okoliczności wskazują na niedbalstwo w obiegu dokumentów. Organ zwrócił uwagę, że skoro faktyczna siedziba zarządu skarżącej jest w Ł. a nie we W., to nie było żadnych przeszkód, by w postępowaniu administracyjnym wskazać adres w Ł., jako adres korespondencyjny. Także okoliczność składania odwołania na ostatnią chwilę wskazuje na brak staranności. Ponadto skarżąca powinna uprawdopodobnić podnoszone okoliczności stosownym oświadczeniem pracownika oraz potwierdzić wiarygodność wydruku z sytemu obiegu korespondencji "Sekretariat" zważywszy, że system ten umożliwia wprowadzanie zmian. W skardze na powyższe postanowienie zarzucono naruszenie art. 58 § 2 w zw. z art. 59 § 2 kpa, poprzez jego niezastosowanie i niezasadną odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wniesiono o uchylenie postanowienia, zasądzenie kosztów postępowania oraz dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci oświadczenia pracownika potwierdzającego okoliczności przywoływane przez skarżącą. W skardze podniesiono, że nie można zgodzić się z organem, jakoby obieg korespondencji u skarżącej zorganizowany był w sposób niedbały. Tego typu sytuacja miała charakter wyjątkowy, zdarzyła się po raz pierwszy, mimo że skarżąca wcześniej wielokrotnie była uczestniczką postępowań administracyjnych prowadzonych m.in. przed organami nadzoru budowlanego. Nie można też czynić skarżącej zarzutu z faktu wniesienia odwołania w ostatnim dniu, skoro ma ona do tego pełne prawo. Jedyną przyczyną uchybienia terminu był incydentalny błąd pracownika (pracującego dotychczas wzorowo), czego skarżąca nie mogła przewidzieć, ani też temu przeciwdziałać. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Zgodnie z art. 58 § 1 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania usprawiedliwić mogą tylko wyjątkowe sytuacje. Konsekwencją przywrócenia terminu jest bowiem podważenie w tym przypadku ostateczności decyzji administracyjnej, której trwałość podlega przecież ochronie (zob. art. 16 kpa). Dlatego też przywrócenie terminu uzależnia się od wystąpienia sytuacji wyjątkowych, nadzwyczajnych i niezależnych od strony, a więc przez stronę niezawinionych. Innymi słowy, nie będzie podstaw do przywrócenia terminu w sytuacji, gdy okoliczności uniemożliwiające terminowe dokonanie czynności mają charakter zwyczajny (typowy), tj. były do przewidzenia przez stronę, bądź też mają wprawdzie charakter nadzwyczajny, jednak zostały spowodowane wyłącznie przez stronę. Przytoczone przez skarżącą okoliczności faktyczne sprawy nie dają podstaw do przywrócenia terminu. Problematyka błędu pracownika strony, jako przyczyny niezachowania przez stronę terminu procesowego, była już wielokrotnie rozpatrywana w orzecznictwie sądów administracyjnych. Sąd w składzie orzekającym podziela wyrażane w tej kwestii stanowisko, według którego strona ponosi odpowiedzialność za działania wszystkich osób, przy pomocy których dokonuje czynności. Odpowiedzialność za działania tych osób jest oceniana pod względem należytej staranności działań samej strony. Przesłanka należytej staranności w odniesieniu do strony będącej jednostką organizacyjną jest rozpatrywana w odniesieniu do odpowiedzialności jednostki za dobór osób (pracowników), którym powierza wykonanie określonego zadania (należącego do jego obowiązków). Nie budzi przy tym wątpliwości, że ponosi ona konsekwencje działań swoich pracowników. Na stronie ciąży też obowiązek zorganizowania i sprawowania odpowiedniej kontroli nad pracownikami, których działania w ramach czynności w postępowaniu zawsze będą uznawane za działania samej strony (wyrok NSA z 29 VIII 2017 r., II FSK 2003/15, publ. CBOSA). Błędy pracowników, czy też innych osób działających na rzecz strony traktowane muszą być jak błędy samej strony. Sąd zwraca uwagę, że w przeciwnym wypadku doszłoby do nieuzasadnionego różnicowania sytuacji prawnej strony działającej osobiście (którą obciążają popełnione przez nią błędy czy pomyłki) i strony działającej za pośrednictwem osób trzecich (których ewentualne błędy czy pomyłki miałyby strony nie obciążać). W konsekwencji do przesłanek negatywnych przywrócenia terminu należy zaliczyć także przypadki zaniedbań pracownika odpowiedzialnego za sprawy napływającej korespondencji w zakładzie osoby prawnej (wyroki NSA: z dnia 9 II 2000 r., I SA/Gd 1288/99; z dnia 10 VIII 2017 r., I OSK 2912/15, publ. CBOSA). W okolicznościach sprawy organ nie miał więc podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, tak więc zasadnie odmówił jego przywrócenia. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ppsa.