II SA/Wr 581/01

WyrokWSA we Wrocławiu2004-04-07

Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Bogumiła Skrzypczak, Lidia Serwiniowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ocenił dowody przedstawione przez wnioskodawcę w celu przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w hitlerowskim obozie, a jeśli nie, to czy sąd powinien uchylić decyzję odmawiającą przyznania tych uprawnień?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie naruszył przepisów prawa procesowego ani reguł oceny dowodów. Wnioskodawca nie udokumentował w sposób niebudzący wątpliwości swojego osadzenia w niemieckim obozie podległym hitlerowskim władzom bezpieczeństwa, a przedstawione dokumenty dotyczyły obozów pracy, które nie spełniają warunków ustawy kombatanckiej. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w hitlerowskim obozie. Organ odmówił przyznania uprawnień, uznając, że przedstawione dokumenty nie potwierdzają osadzenia w obozie podległym władzom bezpieczeństwa, a jedynie w obozach pracy. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając organowi powierzchowność działania i krzywdzącą decyzję. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak, Asesor WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi S. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 22 ust. 1 w zw. art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997r. Nr 142 poz. 950 z późn. zm./ po rozpoznaniu wniosku S. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...]r. Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich określonych w ww. ustawie. We wniosku powyższym wnioskodawca podkreślał, że odmowna decyzja jest dla niego krzywdząca i niesprawiedliwa, bo nie uwzględnia odległych lat wojny i tego, że w obozach nie wydawano po zakończeniu wojny żadnych zaświadczeń o pobycie w obozie. Wskazywał, że dokumenty /ślady/, które zachowały wyraźnie świadczą i są wiarygodne, że został wysłany do obozu karnego. Na rzecz tego wskazuje zeznanie Pani S. i zaświadczenie P.C.K. Pani S. była naocznym świadkiem, a zaświadczenie P.C.K. pochodzi z [...]r., gdy nie było jeszcze mowy o kombatantach. W procesie oceny należy również uwzględnić takie dokumenty, jak Arbeitsleistungsbescheinigung, kartę osobową, zaświadczenie o utracie wzroku w czasie bombardowania D. w [...]r. W motywach uzasadnienia organ, podniósł, że strona zgodnie z pouczeniem złożyła wniosek, w trybie art. 127 § 3 kpa o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...]r. przyznającej uprawienia kombatanckie z tytułu osadzenia w hitlerowskim obozie pracy niewolniczej w Niemczech. Wnioskodawca nie udokumentował w sposób nie budzący wątpliwości swojego osadzenia w niemieckim obozie podległym hitlerowskim władzom bezpieczeństwa /art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy/. Z przedstawionych dokumentów wynika, że Wnioskodawca przebywał w niemieckich obozach pracy, które nie spełniają warunków ustawy kombatanckiej. Za deportację do pracy przymusowej w okresie od [...]r. do [...]r. P. S. P. decyzją Kierownika Urzędu z dn. [...]r. przyznano świadczenie pieniężne w maksymalnym wymiarze tj. za pracę przymusową powyżej 24 miesięcy. W tym stanie uznano, że decyzja Kierownika Urzędu z dnia [...]r. jest zgodna z prawem i brak jest podstaw do jej uchylenia. W skardze do sądu administracyjnego S. P. nie zgodził się z treścią zaskarżonej decyzji, podnosząc, że w [...]r. został od baora zabrany do obozu karnego jako [...] letni Polak. Zarzucił organowi powierzchowność działania. Podniósł, że w [...]r. został dyscyplinarnie wyrzucony z pracy za poglądy polityczne i do [...]r. był bez stałego zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach ..., uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2, w art. 2, albo fakty, o których mowa w art. 4 /.../. W myśl art. 22 ust. 1 cytowanej ustawy, o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21 orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych /.../ na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji /.../. S. P. występował z wnioskiem o przyznanie uprawnień wynikających z ustawy kombatanckiej z tytułu pobytu z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich obozach /miejscach odosobnienia/, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa /art. 4 ust. 1 pkt 1 "b" ustawy/. Zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a. organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, natomiast w myśl art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jako dowód potwierdzający fakt pobytu w obozie podległym hitlerowskim władzom bezpieczeństwa S. P., poza własnymi oświadczeniami przedstawił: 1) zaświadczenie Polskiego Czerwonego Krzyża z dnia [...]r., w którym zapisano: S. P. przybywający z "D. z obozu"; 2) kartę osobową z dnia [...]r., w której zapisano: [...]-[...] Niemcy /pkt 18/; 3) ankietę dla Biura Dowodów Osobistych w L. z [...]r., w której zapisano: miejsce zamieszkania w czasie okupacji Niemcy D. /pkt 10 "b"/; 4) oświadczenie E. S. S. z [...]r., stwierdzające, że S. P. zatrudniony od [...]r. do [...]r. w gospodarstwie rolnym jej ojca P. S. jako robotnik przymusowy, w [...]r. został odtransportowany do obozu. W przekonaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w ocenie przedstawionych dowodów nie naruszył norm prawa procesowego oraz określonych reguł tej oceny. Należy bowiem uznać, że została ona oparta na prawidłowej analizie całokształtu zebranego materiału dowodowego, a organ dokonał racjonalnej oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Z treści dokumentów przedstawionych przez skarżącego w żaden sposób nie wynika, by obóz, do którego został skierowany w czasie wojny był miejscem odpowiadającym przesłankom określonym w art. 4 ust. 1 pkt 1 "b" ustawy kombatanckiej. Nie każdy fakt osadzenia w czasie okupacji w obozie jest równoznaczny z represją, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach... . Przepisy tej ustawy stosuje się do osób, które podlegały represjom wojennym w rozumieniu tej ustawy. Do represji zostały zaliczone okresy przebywania m.in. w hitlerowskich obozach z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych. Pismem z [...]r. organ wezwał skarżącego, by w celu właściwego udokumentowania swojego wniosku zwrócił się do ówczesnej Głównej Komisji Badania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu - Instytutu Pamięci Narodowej /w likwidacji/ i Archiwum Państwowego w O. o potwierdzenie doznanych represji. Z pisma Archiwum Państwowego w O. z dnia [...]r. wynika, iż nie dysponuje ono materiałami, które mogłyby stanowić podstawę do wydania zaświadczenia, że w czasie wojny przebywał on w obozach hitlerowskich w W., G. i K.-K. Z pisma Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich z dnia [...]r. wynika natomiast, iż nie posiada ona dokumentów dotyczących robotników przymusowych. Oznacza to, że skarżący - wbrew wezwaniu organu z [...]r. nie zwrócił się do ówczesnej Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich /w likwidacji/ o potwierdzenie doznanych represji dysponując jedynie dokumentem z [...]r. odnoszącym się do kwestii pracy przymusowej, podlegającej innemu reżimowi prawnemu. Z materiałów sprawy wynika, że skarżący otrzymał świadczenia pieniężne z tytułu pracy przymusowej w maksymalnym wymiarze. Z treści art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach wynika, że to na zainteresowanym spoczywa ciężar udokumentowania wniosku o przyznanie uprawnień. W orzecznictwie przyjmuje się, że w sprawach, w których na stronie spoczywa obowiązek wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne, a jej twierdzenia w tym zakresie nie są uważane za miarodajne powinnością organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie strony do uzupełnienia tych twierdzeń. Gdy strona nie wskaże takich konkretnych okoliczności, można z tego wywieść negatywne dla niej wnioski. Skoro skarżący nie wykonał w całości wezwania organu do przedstawienia żądanych dokumentów, z których treści wynika określone uprawnienie, to organ miał podstawy do przyjęcia, iż strona - wbrew nałożonemu na nią obowiązkowi nie udokumentowała należycie swojego wniosku. Wniosku tego nie dokumentują należycie także inne dowody przedstawione przez skarżącego. Tytułem do przyznania uprawnień kombatanckich nie może być również fakt dyscyplinarnego zwolnienia skarżącego z pracy w latach pięćdziesiątych, gdyż ustawa kombatancka nie przewiduje takiego tytułu do nabycia uprawnień. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271/, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło