II SA/Wr 586/09

PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-02-18

Skład orzekający: Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony w całości, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawcy oraz obowiązki sądu w zakresie udzielania wskazówek procesowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia częściowe przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych, ale nie w zakresie ustanowienia adwokata. Sąd pierwszej instancji ma obowiązek czuwać nad prawidłowością postępowania i udzielać stronom nieposiadającym pełnomocnika wskazówek procesowych, co czyni ustanowienie adwokata z urzędu w tym przypadku zbędnym.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na łączny dochód 2.300 zł z emerytury oraz posiadanie domu i mieszkania. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wniósł sprzeciw. Sąd rozpoznał sprzeciw, uwzględniając częściowo wniosek o prawo pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 100 zł, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 stycznia 2010 r. w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 20 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych polegających na dobudowanie do istniejącego budynku garażu wiaty garażowej na sprzęt i maszyny rolnicze postanawia: przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 100 zł ( sto złotych), w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnianie braków skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Ze złożonego wniosku wynika, że łączny dochód skarżącego wraz z żoną z tytułu emerytury wynosi 2.300 zł. Wnioskodawca wskazał także, że pełnoletni ,,syn pracuje, bo nie jest w stanie utrzymać gospodarstwa". Ponadto, skarżący podał, że posiada dom o pow. 110 m ² i mieszkanie o pow. 70m². Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący w ustawowym terminie wniósł sprzeciw, domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako ,,p.p.s.a.") stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2).Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). Rozpoznając zgłoszony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny znalazł podstawy do jego uwzględnienia w części w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., gdyż sytuacja materialna skarżącego wskazuje, że nie jest on w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata przede wszystkim powołać się należy na akceptowaną w orzecznictwie zasadę, zgodnie z którą ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.). Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez wnioskodawczynię zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżąca nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) działanie (zaniechanie) będącym przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadany pod względem jego zgodności z prawem. Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do wniosku, że przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione tylko w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 100 zł, stąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło