II SA/Wr 591/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: NSA Halina Kremis (sprawozdawca) WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant: Kinga Kręc po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. Cz. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. nr [...] z dnia [...] w sprawie adaptacji części stodoły na warsztat usług tapicerskich oddala skargę. Postanowieniem Starosty M. z dnia [...] ([...]), wydanym na podstawie art. 123, art. 152 § 1 kpa, wstrzymano wykonanie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. Nr [...] z dnia [...], udzielającej Z. Cz. pozwolenia na adaptację części istniejącej stodoły na warsztat usług tapicerskich w D. nr [...] na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]. Na uzasadnienie organ pierwszej instancji wskazał, że okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia opisanej w osnowie decyzji, zatem na podstawie przywołanych w części wstępnej przepisów należało wstrzymać wykonanie tej decyzji. Na postanowienie to zażalenie wniósł Z. Cz. W zażaleniu podniósł, że mimo iż pozostaje właścicielem spornej nieruchomości niewiele z tego wynika poza płaceniem podatków, nadto jest jedynym żywicielem rodziny i chciał pomóc rodzinie przez dorobienie w warsztacie, a stosunek matki mu na to nie pozwala. Postanowieniem z dnia [...] ([...]), wydanym na podstawie art.138 § l pkt l kpa i art.82 ust.3 ustawy Prawo budowlane w związku z art.152 § l kpa po rozpatrzeniu zażalenia Z. Cz. na postanowienie Starosty M. z dnia [...] ([...]) wstrzymujące wykonanie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. Nr [...] z dnia [...], udzielającej Z. Cz. pozwolenia na adaptację części istniejącej stodoły na warsztat usług tapicerskich w D. nr [...] na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] postanowieniem Starosty M. [...], na wniosek W. Cz. wznowiono postępowanie w sprawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. Nr [...] z dnia [...] udzielającej Z. Cz. pozwolenia na adaptację części stodoły na warsztat usług tapicerskich w miejscowości D. Jako podstawę wznowienia postępowania administracyjnego przyjęto przepis art.145 § l pkt.4 kpa tj. legitymująca się prawem strony W. Cz. nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego. Ponadto W. Cz. wnosiła, iż zgodnie z aktem notarialnym z 1986 r. przekazującym gospodarstwo rolne w D. nr [...] synowi, Z. Cz., jej pozostawiono prawo użytkowania zabudowań gospodarczych tej nieruchomości, w tym również stodoły, a na zajęcie części stodoły na cel inwestycyjny syna nie wyraziła zgody. Ponieważ przedstawione okoliczności wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji z 1997 r., organ pierwszej instancji miał obowiązek w trybie przepisów art.152 § l kpa, zaskarżonym postanowieniem, wstrzymać wykonanie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. Argumenty zażalenia, dotyczące braku swobodnego dysponowania nieruchomością, w związku z ustanowieniem ograniczonego prawa rzeczowego - służebności, nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania. Rozstrzygnięcie w tym zakresie, wobec istniejącego sporu, może być dokonane jedynie na drodze orzeczenia sądu cywilnego. Na ostateczne w toku postępowania postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Z. Cz. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Skarga polemizuje z zawartym w jej uzasadnieniu poglądem prawym. W szczególności skarżący kwestionuje zasadność obligowania go do wystąpienia na drogę postępowania przed sądem cywilnym, w zakresie konfliktów na tle prawa własności i ponawia zarzuty zawarte w odwołaniu. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie organu administracji architektoniczno - budowlanej wstrzymujące wykonanie ostatecznej i prawomocnej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M., w związku z tym, że w sprawie tej decyzji toczy się postępowanie nadzwyczajne, wszczęte wnioskiem W. Cz. W myśl art. 152 § 1 kpa organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Wskazany przepis posługując się pojęciem "wstrzyma" nakłada na kompetentny organ obowiązek wydania orzeczenia we wskazanym zakresie, o ile w sprawie zajdą okoliczności w nim wskazane. W tym miejscu można jeszcze wskazać na pogląd prawny, wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 1998 r. (II SA 1154/97, LEX nr 41348), gdzie wskazano, iż z treści art. 152 § 1 k.p.a. wynika, że w przypadku zaistnienia przewidzianych w nim przesłanek wstrzymanie wykonania decyzji nie zależy od swobodnego uznania organu. Przeciwnie, jeśli zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji, tzn. gdy istnieje przekonanie o zasadności przesłanek do wznowienia postępowania i gdy jednocześnie nie występuje przesłanka przedawnienia określona w art. 146 § 1 k.p.a., organ "wstrzyma", a zatem ma obowiązek wstrzymać wykonanie decyzji dotychczasowej. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Oba orzekające w sprawie organy wskazały, że prowadzone w trybie nadzwyczajnym postępowanie może, że znacznym prawdopodobieństwem doprowadzić do uchylenia pozostającej w obrocie prawnym decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M., nie zachodzą przesłanki z art. 146 § 1 kpa, zatem były zobligowane przepisem prawa procesowego do wstrzymania wykonania wskazanej w postanowieniu decyzji. Jeśli chodzi o zarzuty skargi, to nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Okoliczności w niej podnoszone, mające znaczenie o charakterze społeczno - rodzinnym, lub pozostające w sferze prawa cywilnego, nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzygania sprawy przez organy administracji publicznej, które będą obowiązanymi do legalności działania nie mogą posiłkować się względami natury zasad współżycia społecznego. Jeśli zaś chodzi o sferę prawa cywilnego, to w tym zakresie organy nie są kompetentne, właściwymi pozostają sądy powszechne. Reasumując, prawidłowe zastosowanie procedury administracyjnej powoduje, że zaskarżone postanowienie mieści się w obrocie prawnym, a w konsekwencji skarga podlega oddaleniu, po myśli art. 151 przywołanej wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.