II SA/Wr 595/05

WyrokWSA we Wrocławiu2006-08-10

Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Anna Siedlecka, Olga Białek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracyjne prawidłowo uznały, że po wznowieniu postępowania w sprawie pozwolenia wodnoprawnego mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, mimo zarzutów skarżących dotyczących niedoboru wody w zlewni i naruszenia przepisów proceduralnych?
Ratio decidendi
Organy administracyjne nieprawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie ustosunkowały się należycie do zarzutów skarżących dotyczących niedoboru wody w zlewni oraz naruszenia przepisów proceduralnych. W związku z tym nie można było z całą pewnością stwierdzić, że po wznowieniu postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
Skarżący, Gospodarstwo Rybackie M., wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego J. D., argumentując, że nie zostali o nim powiadomieni. Starosta stwierdził naruszenie prawa w zakresie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu braku udziału skarżących, ale odmówił uchylenia decyzji, uznając, że nowa decyzja byłaby podobna. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżyli decyzję Wojewody, podnosząc zarzuty dotyczące niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nieuwzględnienia żądania powołania biegłego oraz naruszenia przepisów Prawa wodnego dotyczących ochrony środowiska i interesów gospodarczych.
Rozstrzygnięcie
Uchyla decyzję Wojewody D. z dnia 1 sierpnia 2005 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu O. z dnia 24 maja 2005 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. Sygn. akt II SA/Wr 595/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 sierpnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Anna Siedlecka Asesor WSA Olga Białek Protokolant: Magdalena Domańska-Byskosz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 lipca 2006 r. sprawy ze skargi G. G. i K. G. – "Gospodarstwo Rybackie M." na decyzję Wojewody D. z dnia 1 sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 24 lutego 2003 r. udzielającej J. D. pozwolenia na szczególne korzystanie z wód dla potrzeb stawów rybnych I. uchyla decyzję I i II instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Pismem z dnia 10 października 2003 r. skarżący G. G. i K. G., prowadzący Gospodarstwo Rybackie M., wnieśli na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. o wznowienie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego J. D. na pobór wód ze zlewni rzeki P. W., do napełniania stawów rybnych w miejscowości L. R. z uwagi na niepowiadomienie ich o rozprawie w wyżej wymienionej sprawie. Decyzją z dnia 24 maja 2005 r. nr [...] Starosta Powiatu O. na podstawie art. 146 § 2 w związku z art. 151 § 2 k.p.a., w sprawie wznowionej postanowieniem z dnia 8 października 2004 r. nr [...] na wniosek Gospodarstwa Rybackiego M. G. i K. G., stwierdził, iż decyzja Starosty O. nr [...] z dnia 24 lutego 2003 r. udzielająca J. D. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód powierzchniowych dla potrzeb stawów rybnych o pow. 4,36 ha na działkach nr [...], [...] i [...] obręb L. R., gm. M., została wydana z naruszeniem prawa w zakresie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w wyniku tego, iż strony postępowania: G. G. i K. G.– Gospodarstwo Rybackie M., bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu oraz odmówił uchylenia tejże decyzji stwierdzając, że w wyniku wznowionego postępowania zostałaby wydana decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, iż G. G. i K. G. zawarli umowę dzierżawy nieruchomości rolnej stanowiącej tzw. "Obiekt stawowy w M." w dniu 27 listopada 1998 r. i jako następcy prawni przejęli prawa i obowiązki określone w pozwoleniu wodnoprawnym nr [...] z dnia 23 czerwca 1994 r. na piętrzenie i pobór wody zlewni P. W. oraz rybackie użytkowanie stawów w kompleksach M., J. i K., udzielonym Gospodarstwu Rybackiemu Skarbu Państwa w P., działającemu w imieniu Agencji Nieruchomości Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w P. Dnia 31 października 2002 r. decyzją nr [...] Starosta O. udzielił G. i K. G. pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie i pobór wody do kompleksów stawowych M., J. i K. w gminie S. Dnia 19 lipca 2004 r. decyzja Nr [...] z dnia 23 czerwca 1994 r. wydana przez były Urząd Wojewódzki w K. na rzecz Gospodarstwa Rybackiego Skarbu Państwa w P. została wygaszona decyzją nr [...] Starostwa Powiatowego w O. W. Wobec powyższego organ pierwszej instancji uznał za słuszny zarzut wnioskodawców dotyczący nieuwzględnienia ich udziału bez własnej winy w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją ostateczną nr [...] z dnia 24 lutego 2003 r. W postępowaniu tym organ ustalił niewystarczający krąg podmiotów, którym przysługuje na mocy art. 28 k.p.a. status strony postępowania, a więc podmiotów, których interesu prawnego dotyczy postępowanie. Jak wskazał Starosta Powiatu O., wnioskodawcy mieli interes prawny w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, gdyż Gospodarstwo Rybackie M. korzysta z tego samego cieku. Stąd uznano, że decyzja nr [...] z dnia 24 lutego 2003 r. została wydana z naruszeniem prawa. Odnosząc się do zarzutów merytorycznych, to jest niedoboru wody w zlewni rzeki P. W., organ uznał go za nieuzasadniony stwierdzając, że brak jest jednoczonego dowodu potwierdzającego ten zarzut. W ocenie organu "Projekt techniczny i operat wodnoprawny dla stawu rybnego w L. R., gm. M., pow. O." i "Inwentaryzacja techniczna dla stawu rybnego w L. R. gm. M.", na podstawie których udzielone zostało pozwolenie wodnoprawne J. D. oraz "Ekspertyza techniczna stawy hodowlane – L. R. Gm. M." potwierdzają, że zasoby wodne cieku pokrywają potrzeby wodne stawów. Nadto Starosta Powiatu O. wskazał, iż organ wydając pozwolenie wodnoprawne J. D. uwzględnił fakt, że na tym cieku znajdują się również inne stawy, a zasoby wodne zlewni rzeki P. W. pokryją potrzeby wodne pod warunkiem prowadzenia prawidłowej i racjonalnej gospodarki wodnej w zlewni oraz przestrzegania warunków określonych w decyzjach wodnoprawnych. Starosta podkreślił, że organ nie miał podstaw prawnych, aby odmówić J. D. udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, gdyż odmowa udzielenia pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić w przypadkach określonych w art. 126 Prawa wodnego. Stąd uznano, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji Starosty O. nr [...] z dnia 24 lutego 2003 r. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli K. G. i G. G., zarzucając jej rażące naruszenie art. 126 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne oraz art. 77 § 1 k.p.a. i ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Strony nie zgodziły się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji podnosząc, iż istnieje bogata dokumentacja wskazująca na chroniczny niedobór wody w zlewni (np. analizy A. D. wykonywane od końca lat osiemdziesiątych). Zdaniem odwołujących się, "Projekt techniczny i operat wodnoprawny dla stawów w L. R." a także ekspertyza techniczna "Stawy hodowlane w L. R.", przedłożone przez J. D., na których oparł się Starosta O., manipulują faktami, gdyż uwzględniają wyłącznie zapotrzebowanie na wodę w miejscu poboru wody na użytek tych stawów, a nie dostrzegają potrzeb występujących w dolnym biegu cieku. Dowodzi tego m. in. operat wodnoprawny "Stawy rybne M." przygotowany przez inż. J. F., wskazujący w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości na niedobór wody w stawach Gospodarstwa M. Ponadto w odwołaniu podniesiono, iż organ w ogóle nie odniósł się do dokumentów przesłanych pismem z dnia 7 kwietnia 2005 r., a świadczących o deficycie wody w zlewniach rzek P. W. i B., przez co naruszył obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Skarżący wywodzili, iż zaniedbanie organu administracji państwowej, polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, jak również uproszczona ocena zebranego, niepełnego materiału dowodowego, jest wadą postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji administracyjnej wydanej w wyniku takiego zaniedbania. Odwołujący się podnieśli ponadto, że w trakcie rozprawy obie strony wyrażały żądanie przygotowania opinii przez biegłego. W myśl art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ pierwszej instancji do żądań tych się nie ustosunkował. Nadto odwołujący się podali, iż dopuszczenie nowego poboru w wyniku udzielonego pozwolenia, zagraża stosunkom wodnym w dolnym biegu cieku. Zapobieganie niekorzystnym zmianom naturalnych przepływów wody albo naturalnym poziomom zwierciadła jest nakazem określonym wprost w art. 38 ust. 2 (w związku z ust. 3 pkt 2) ustawy – Prawo wodne. Jako taki wiąże on organy administracji publicznej orzekające o udzielaniu pozwoleń wodnoprawnych. Art. 126 wyraźnie wskazuje, że wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3, to jest w szczególności wymagań ochrony środowiska wynikających z odrębnych przepisów. Przepisem takim jest także przywołany art. 38 ust. 2 ustawy - Prawo wodne. Dopuszczenie nowego poboru narusza nie tylko interesy środowiska wodnego, ale także interesy gospodarcze podmiotów korzystających z tych wód na podstawie posiadanych pozwoleń wodnoprawnych. Zdaniem stron pierwszeństwo zakładów istniejących przed nowo powstającymi jest refleksem i emanacją konstytucyjnych gwarancji własności. Organy administracji wodnej są związane takimi regułami. W postępowaniu administracyjnym oprócz zasad ogólnych uregulowanych w art. 6-16 k.p.a. obowiązują także zasady prawa wypływające z Konstytucji, w tym zasada praworządności, według której organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. W konkluzji strony stwierdziły, że Starosta Oleśnicki udzielając J. D. nowego pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody dla potrzeb stawów w sytuacji istniejącego niedoboru wody w zlewni, naruszył art. 126 pkt 1 ustawy - Prawo wodne, zasady postępowania dowodowego kodeksu postępowania administracyjnego oraz ogólne zasady prawa wypływające z Konstytucji. Po rozpatrzeniu odwołania K. G. i G. G., decyzją z dnia 1 sierpnia 2005 r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż kwestionowaną decyzję wydano po uprzednim przeprowadzeniu przez Starostę Powiatu O. rozprawy, w trakcie której strony zostały szczegółowo poinformowane o uwarunkowaniach wynikających z przepisów prawa wodnego dotyczących odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód. W świetle tych przepisów wniosek Gospodarstwa Rybackiego M. ograniczający się do wniosku o uchylenie ostatecznej decyzji – pozwolenia wodnoprawnego udzielonego J. D. – z powodu występujących niedoborów wodnych w cieku nie mógł być uwzględniony przez organ pierwszej instancji. Zostało to wyjaśnione odwołującym się także w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wobec braku warunków korzystania z wód zlewni, o których mowa w art. 136 Prawa wodnego, ustalanych przez dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej w trybie rozporządzenia, organ II instancji w pełni podzielił ten pogląd. Nadto Wojewoda stwierdził, iż przedstawiciele Gospodarstwa Rybackiego M. nie zgłosili w trakcie postępowania merytorycznie uzasadnionych wniosków, które mogłyby uzasadnić zmianę decyzji ostatecznej, ale ograniczyli się jedynie do wniosku o odmowę udzielenia J. D. pozwolenia wodnoprawnego. Tak więc w wyniku wznowienia postępowania zapadałaby decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej i organ słusznie, zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy nie dopatrzył się zarzucanych w odwołaniu naruszeń przepisów i orzekł jak w sentencji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnieśli K. G. i G. G. – "Gospodarstwo Rybackie M.". Skarżący decyzji tej zarzucili naruszenie art. 146 § 2 k.p.a., polegające na błędnym przyjęciu tezy, że przeprowadzenie nowych dowodów w postępowaniu przed organem I instancji nie miałoby wpływu na treść rozstrzygnięcia. Strony wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody D. wskutek naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest poprzez zaniechanie podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie żądania stron o przeprowadzenie dowodu, co oznacza naruszenie art. 7, 77 § 1, 78 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadniając skargę strony wskazały, iż przyczyną wznowienia postępowania był brak udziału przedstawicieli Gospodarstwa Rybackiego M. w postępowaniu poprzedzającym udzielenie pozwolenia wodnoprawnego J. D. Skarżący podkreślili, że uczestniczenie w postępowaniu wiąże się z możliwością obrony własnych pozycji prawnych m.in. przez udział w postępowaniu dowodowym, w tym zgłaszanie wniosków na okoliczności istotne dla sprawy. Zgodnie z art. 7 k.p.a. organ ma obowiązek uwzględnić słuszny interes obywatela. Art. 77 § 1 k.p.a. potwierdza obowiązek organu polegający na wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego. Z kolei z art. 78 § 1 k.p.a. wynika obowiązek przeprowadzenia dowodu na żądanie strony, jeśli jego przedmiotem jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Zarówno Starosta O., jak i Wojewoda D. pominęli milczeniem fakt, że obie strony postępowania zgłaszały w trakcie rozprawy administracyjnej wnioski o powołanie biegłego w celu rozstrzygnięcia problemu, czy można mówić o braku wody w zlewni rzeki P. W., a przedmiotem sporu między stronami było to, kto ma ponieść koszty sporządzenia takiej ekspertyzy. Organ do żądań tych się nie ustosunkował. Ponadto skarżący podnieśli, iż niedostatki wody w zlewni B. są powszechnie znane. Istnieje bogata dokumentacja wskazująca na chroniczny niedobór wody w zlewni, a istniejące stawy rybne nie są w pełni wykorzystywane. Mimo to organy administracji publicznej wydają pozwolenia wodnoprawne na wykonywanie nowych stawów, zwłaszcza sytuowanych u górnym biegu, i pobór wody w celu ich napełnienia. "Projekt techniczny i operat wodnoprawny dla stawów w L. R.", a także ekspertyza techniczna "Stawy hodowlane L. R.", przedłożone przez J. D., na których oparł się organ I instancji, zdaniem strony skarżącej, manipulują faktami, gdyż uwzględniają wyłącznie zapotrzebowanie na wodę w miejscu poboru wody na użytek tych stawów (leżących w górnym biegu), a nie dostrzegają potrzeb występujących w dolnym biegu cieku, gdzie znajdują się stawy Gospodarstwa Rybackiego M. Dowodzi tego m.in. operat wodnoprawny "Stawy rybne M." przygotowany przez inż. J. F. wykazujący w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości niedobór wody w stawach Gospodarstwa Rybackiego M. Wielokrotnie, jak wskazują skarżący, kontaktowali się ze Starostwem, prosząc o oględziny obiektów stawowych pod kątem ilości wody. W sierpniu 2004 r. przedstawiciele Starostwa dokonali oględzin, ale odmówili podpisania protokołu. Skarżący wskazali, iż pismem z dnia 7 kwietnia 2005 r. przesłali do organu dokumenty świadczące o deficycie wody w zlewniach rzek P. W. i B. Organy I i II instancji do tych dokumentów w ogóle się nie odniosły, przez co naruszony został obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zaniedbanie organu administracji państwowej polegające na niedopełnieniu obowiązku gromadzenia pełnego materiału dowodowego, jak również uproszczona ocena zebranego, niepełnego materiału dowodowego, jest wadą postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji administracyjnej wydanej w wyniku takiego zaniedbania. Jeśli rozstrzygnięcie organu nie jest oparte na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, ma miejsce naruszenie art. 80 k.p.a., gdyż oznacza naruszenie reguł swobodnej oceny dowodów. Skarżący podnieśli ponadto, że Wojewoda D. nie odniósł się do zarzutów naruszenia prawa materialnego przez organ I instancji. Organ ten dopuszczając do nowego poboru wody w wyniku udzielonego pozwolenia, zagroził stosunkom wodnym w dolnym biegu cieku. Zapobieganie niekorzystnym zmianom naturalnych przepływów wody albo naturalnym poziomom zwierciadła jest tymczasem nakazem płynącym wprost z art. 38 ust. 4 pkt 3 ustawy - Prawo wodne. Jako taki wiąże on organy administracji publicznej orzekające o udzielaniu pozwoleń wodnoprawnych. Art. 126 Prawa wodnego wyraźnie wskazuje, że udzielenia pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3, to jest w szczególności wymagań ochrony środowiska. Dopuszczenie nowego poboru narusza nie tylko interesy środowiska wodnego, ale także interesy gospodarcze podmiotów korzystających z tych wód na podstawie posiadanych pozwoleń wodnoprawnych. Pierwszeństwo zakładów istniejących przed nowo powstającymi jest odzwierciedleniem konstytucyjnych gwarancji własności. Organy administracji wodnej są związane takimi regułami. W postępowaniu administracyjnym oprócz zasad ogólnych uregulowanych w art. 6 - 16 k.p.a. obowiązują także zasady prawa wypływające z Konstytucji, w tym zasada praworządności, według której organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Przesądza on jednoznacznie spór co do mocy Konstytucji w ukształtowaniu relacji jednostka a administracja publiczna, przez przyjęcie reguły bezpośredniego związania administracji publicznej w działaniach wobec jednostki Konstytucją, z zastrzeżeniem przewidzianych w niej wyjątków. Zdaniem skarżących, błędne jest twierdzenie organu I instancji, że wcześniejsze podjęcie korzystania z wód przez Gospodarstwo Rybackie M. aniżeli przez J. D. jest bez znaczenia. Również argument Wojewody D., że wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej nie mógł zostać uwzględniony wobec braku warunków korzystania z wód zlewni strony uznały za nietrafny. Skarżący podnieśli, iż art. 136 ust. 1 pkt 7 Prawa wodnego wskazuje na warunki korzystania z wód regionu wodnego, a nie zlewni. W drodze wykładni systemowej i celowościowej przyjąć należy, że przepis ten będzie miał także zastosowanie do warunków korzystania z wód zlewni. Brak takich warunków nie ogranicza jednak uprawnień organu orzekającego o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego. Przesłanki udzielenia pozwolenia wskazuje bowiem art. 125 Prawa wodnego i należą do nich - obok zgodności zamierzenia z warunkami korzystania z wód regionu wodnego lub warunkami korzystania z wód zlewni – także wymagania ochrony środowiska. Jak podkreślili skarżący, nie powołują się oni na art. 136 Prawa wodnego. Nie chodzi zatem o sytuację, gdy ma zostać uchylona decyzja ostateczna z uwagi na przepis szczególny prawa materialnego (Prawa wodnego), ale o sytuację, gdy może dojść do uchylenia takiej decyzji w trybie nadzwyczajnym ze względu na błędy proceduralne wskazane w kodeksie postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy nie zauważa tych różnic i przywołuje argumentację nieadekwatną do treści skargi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Rozstrzygnięcia w tej sprawie wymaga, czy organy administracyjne prawidłowo uznały, że po wznowieniu postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 kpa), a zatem czy zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności pozwalające na udzielenie J. D. pozwolenia wodnoprawnego. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.). W ustawie tej problematykę pozwoleń wodnoprawnych regulują przepisy rozdziału 4 – Pozwolenia wodnoprawne (art. 122-141). Pozwolenie wodnoprawne jest szczególnym rodzajem decyzji. Obok wymogów formalnych stawianych każdej decyzji administracyjnej, określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, pozwolenie wodnoprawne musi również odpowiadać wymogom wynikającym z unormowań zawartych w Prawie wodnym. Zgodnie z art. 128 ustawy – Prawo wodne, w pozwoleniu wodprawnym ustala się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę środowiska, interesów ludności i gospodarki. Podstawy odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego zawarto w art. 126 cytowanej ustawy. Tylko przy zaistnieniu taksatywnie wymienionych w dyspozycji tego przepisu przesłanek organ może wydać decyzję odmowną. Stosownie do art. 126 w związku z art. 125 Prawa wodnego odmowa wydania pozwolenia wodnoprawnego następuje, jeżeli: 1) projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia warunków korzystania z wód regionu lub warunków korzystania z wód zlewni, bądź też narusza ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; 2) projektowany sposób korzystania z wody nie spełnia wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska oraz dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów; 3) projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony. W rozpatrywanej sprawie skarżący starali się wykazać, iż z uwagi na niedostatki wody w zlewni B. projektowany sposób korzystania z wody nie spełnia wymagań ochrony środowiska, a ponadto narusza interesy gospodarcze podmiotów korzystających z tych wód na podstawie posiadanych pozwoleń wodnoprawnych. W tym celu w dniu 14 kwietnia 2005 r. przedłożyli dokumenty mające potwierdzać ich stanowisko i wskazywać na niedostatki wody w zlewni B. Wywodzili przy tym, iż w tej sytuacji organy nie powinny wydawać kolejnych pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie nowych stawów. W opinii skarżących w przedmiotowej sprawie zachodziły warunki z art. 126 pkt 1 w związku z art. 125 pkt 3 ustawy – Prawo wodne. Wbrew wymogom wynikającym z przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności z art. 7, art. 77, art. 78, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, organy obu instancji nie ustosunkowały się w należyty sposób do twierdzeń skarżących i nie rozważyły w sposób prawidłowy całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Starosta Powiatu O. w swej decyzji z dnia 24 maja 2005 r. nr [...] odnosząc się do zarzutów merytorycznych podnoszonych przez skarżących podał jedynie, że "po uwzględnieniu uwag złożonych przez strony w toku wznowionego postępowania stwierdzono, iż brak jest jednoznacznego dowodu potwierdzającego zarzut wnioskodawców". Takie ogólne skwitowanie przedłożonych przez skarżących dokumentów nie może być uznane za wystarczające rozważenie argumentacji skarżących i przedłożonych przez nich dokumentów. Obowiązkiem organu była bowiem rzetelna analiza całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym dowodów zgłaszanych przez strony i szczegółowe rozważenie podnoszonych w sprawie zarzutów. Wojewoda D. w zaskarżonej decyzji z dnia 1 sierpnia 2005 r. nr [...] w odniesieniu do zarzutów podnoszonych przez skarżących nie zawarł nawet tak ogólnych stwierdzeń, jak organ I instancji. Nie jest przy tym zgodne ze stanowiskiem prezentowanym przez skarżących stwierdzenie organu odwoławczego, iż przedstawiciele Gospodarstwa Rybnego M. nie zgłosili w trakcie postępowania merytorycznie uzasadnionych wniosków, które mogłyby uzasadnić zmianę decyzji ostatecznej, ale ograniczyli się jedynie do wniosku o odmowę udzielenia J. D. pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący bowiem zgłaszali zarzuty merytoryczne wywodząc, że z uwagi na niedostatki wody w zlewni B. projektowany sposób korzystania z wody nie spełnia wymagań ochrony środowiska, a także narusza interesy gospodarcze podmiotów korzystających z tych wód na podstawie posiadanych pozwoleń wodnoprawnych. Na poparcie swych twierdzeń przedkładali dokumenty, które jednak zostały pominięte w rozważaniach organów obu instancji. W tej sytuacji należy dojść do wniosku, że organy administracyjne co najmniej przedwcześnie uznały, że – stosownie do art. 146 § 2 kpa – po wznowieniu postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Nie można bowiem wykluczyć, iż po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym oraz rzetelnie dokonanej analizie wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów mogłaby zapaść decyzja o innej treści. Podkreślić ponadto należy, iż brak sporządzonych warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni, do wydania których w myśl art. 120 Prawa wodnego upoważniony jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, nie jest równoznaczny z możliwością wydawania pozwoleń wodnoprawnych bez uprzedniej dokładnej i wnikliwej analizy stanu faktycznego. Fakt, że dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej warunków takich nie sporządził (art. 126 pkt 1 w związku z art. 125 pkt 1 Prawa wodnego), nie wyklucza istnienia zakazów wynikających z innych przepisów prawa (art. 126 pkt 1 w związku z art. 125 pkt 3 tej ustawy). W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, iż organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie wbrew nakazom wynikającym w szczególności z art. 7, art. 77, art. 78, art. 80 i art. 107 § 3 kpa nie wyjaśniły w sposób prawidłowy wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, przy czym powyższe naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organy administracyjne powinny należycie rozważyć wszystkie zebrane w sprawie dowody, w tym przedstawione przez skarżących dokumenty, które wpłynęło do organu I instancji w dniu 14 kwietnia 2005 r., na podstawie tychże dowodów winny dokonać ustaleń niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a stanowisko swoje zobligowane są prawidłowo uzasadnić, stosownie do wymogów zawartych w art. 107 § 3 kpa, nie pomijając w swych uzasadnieniach żadnych istotnych okoliczności. Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło