II SA/Wr 596/05

Sygnatura akt II SA/Wr 596/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 sierpnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Asesor WSA Olga Białek Protokolant Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w J. G. z dnia [...]r. (nr [...]) w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanych schodów zewnętrznych prowadzących na taras budynku przy ul. W. P. w J. G.; I. uchyla decyzję I i II instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; Sygnatura akt II SA/Wr 596/05 UZASADNIENIE W dniu [...]r. po organu l instancji wpłynął wniosek H. C., o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. z dnia [...]r., Nr [...], w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanych schodów zewnętrznych prowadzących na taras budynku przy ul. W.P. [...] w J. G.. Nakaz niniejszy został nałożony na T. R., której następcą prawnym jest wnioskodawca. Po dokonaniu sprawdzenia powyższego wniosku pod kątem formalnym, organ l instancji uznał, iż wniosek wpłynął z uchybieniem miesięcznego terminu, określonego w przepisie art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, dlatego też decyzją z dnia [...]r., (Nr [...]), odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. z dnia [...]r., (Nr [...]), w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanych schodów zewnętrznych prowadzących na taras budynku przy ul. W. P. [...] w J. G.. Od decyzji niniejszej wniósł odwołanie wnioskodawca – H. C.. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy nie dostrzegł nieprawidłowości dotyczących zasadności wydania skarżonego rozstrzygnięcia, jak również jego zgodności z przepisami prawa. Niespornym jest w badanej sprawie, iż wniosek strony o wznowienie postępowania wpłynął do organu l instancji z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis niniejszy stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jak wynika ze zgromadzonych dowodów, wnioskodawca uznaje za przyczynę uzasadniającą wznowienie postępowania sam fakt powzięcia przez niego informacji Sygnatura akt II SA/Wr 596/05 o wydaniu w/w decyzji rozbiórkowej w stosunku do jego poprzedniczki prawnej. O przyczynie tej H. C. dowiedział się w dniu [...]r. - w tym dniu bowiem organ l instancji doręczył stronie pismo informujące o ciążącym na niej nakazie rozbiórki, w związku z faktem nabycia przedmiotowej nieruchomości od zobowiązanej – T. R.. Skoro zatem wiadomość o nakazie rozbiórki schodów H. C. otrzymał w dniu [...]r. a wniosek o wznowienie postępowania złożył dopiero w dniu [...]r., to oczywistym jest uchybienie przez wnioskodawcę miesięcznemu terminowi określonemu w art. 148 § 1 kpa. Z tej też przyczyny rozpoznanie przedmiotowego wniosku było niedopuszczalne, które to ustalenie czyni decyzję organu l instancji prawidłową. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej w/w decyzji w całości, a w wyniku tego, także uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G.. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ I instancji odmówił skarżącemu wznowienia postępowania w sprawie z [...] roku prowadzonej przeciwko ówczesnej właścicielce T. R. a dotyczącego nabytego przez niego od niej lokalu mieszkalnego z wada prawną i nakazał mu dokonać rozbiórki samowolnie wykonanych, przez T. R. schodów drewnianych zewnętrznych zlokalizowanych na ul, W. P. [...] w J. G.. W uzasadnieniu swojego wniosku podał, że jest osobą niepełnosprawną po amputacji nogi i w zakupie tego lokalu właśnie owe schody były czynnikiem decydującym, albowiem zdecydowanie ułatwiały mu poruszanie się i korzystanie z ogrodu. Wskazał, że lokal miał wadę prawną, gdyż obciążony był obowiązkiem rozbiórki samowolnie zrealizowanych schodów, o czym dowiedział się już po jego zakupie i doręczeniu mu wspomnianej decyzji. Skarżący wskazał, iż wnosząc podanie o wznowienie postępowania wystąpił jednocześnie o przywrócenie mu terminu, o czym ani organ I instancji ani organ odwoławczy nic nie wspomniał. Zarzucił również iż powyższa decyzja została wydana z pominięciem zasad współżycia społecznego, gdyż nie uwzględnia także niesprawności. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł podtrzymał swe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, Sygnatura akt II SA/Wr 596/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i określone ustawowo postanowienia (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei art. 147 § 1 przywoływanej wyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeśli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Sąd rozpatrując przedmiotową skargę uznał iż, zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja pierwszoinstancyjna nie mogą się ostać w obrocie prawnym, z powodu naruszenia przepisów postępowania. Zważyć należy, że instytucja wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny i służy do wzruszenia decyzji ostatecznych, ale muszą zaistnieć Sygnatura akt II SA/Wr 596/05 przypadki, które zostały w sposób enumeratywny wyliczone w art. 145 KPA. Jedną z przyczyn uzasadniających wznowienie postępowania jest powołanie się na fakt, że strona nie brała udziału w postępowaniu, w sprawie zakończonej ostateczną, czyli na sytuację opisaną w przepisie art. 145 § 1.pkt 4 KPA. W takim przypadku zgodnie z art. 148 § 1 KPA. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie z kolei z § 2 termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Jak wynika ze zgromadzonych dowodów, skarżący uznał za przyczynę uzasadniającą wznowienie postępowania sam fakt powzięcia przez niego informacji o wydaniu powyższej decyzji rozbiórkowej w stosunku do jego poprzedniczki prawnej. O przyczynie tej H. C. dowiedział się w dniu [...]r. - w tym dniu bowiem organ l instancji doręczył stronie pismo informujące o ciążącym na niej nakazie rozbiórki, w związku z faktem nabycia przedmiotowej nieruchomości od zobowiązanej – T. R.. Skoro zatem wiadomość o nakazie rozbiórki schodów H. C. otrzymał w dniu [...]r. a wniosek o wznowienie postępowania złożył dopiero w dniu [...]r., to zasadnie organ I instancji przyjął (i podtrzymał to organ odwoławczy), iż oczywistym jest uchybienie przez wnioskodawcę miesięcznemu terminowi określonemu w art. 148 § 1 kpa Niemniej jednak organy obu instancji pominęły istotną okoliczność, a mianowicie, że we wniosku o wznowienie postępowania znalazł się także wniosek o przywrócenie terminu do złożenia powyższego wniosku o wznowienie postępowania i wniosek ten nie został przez organ I instancji w ogóle rozpatrzony. Jak się przyjmuje w literaturze (por. B. Adamiak w: B.Adamiak i J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2006 , s. 672) od negatywnych skutków uchybienia terminowi przewidzianemu w art. 148 KPA, strona może się bronić złożeniem wniosku o jego przywrócenie. Także i orzecznictwo potwierdza dopuszczalność skorzystania z instytucji przywrócenia terminu w takiej sytuacji, o czym świadczy choćby wyrok NSA z 17 czerwca 1999 r., w którym stwierdzono, że Sygnatura akt II SA/Wr 596/05 jeżeli wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 kpa, organ administracji powinien wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania, o ile termin ten nie został przywrócony, jednakże nie ma w takim przypadku podstaw do umorzenia postępowania wznowieniowego przez organ odwoławczy (sygn. akt . IV SA 957/97. LEX nr 47 861). Wobec powyższego należało najpierw ustalić, czy zaistniały podstawy do przywrócenia terminu, czyli rozpatrzyć wniosek zgodnie z art. 58 KPA. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji nie rozpatrzył powyższego wniosku i wydał od razu zaskarżoną decyzję o odmowie wznowienia postępowania, czym uchybił przepisom proceduralnym. Decyzja taka mogłaby zostać wydana dopiero po rozstrzygnięciu kwestii niejako wstępnej, jakim było zagadnienie dotyczące przywrócenia terminu. Zważyć należy, iż jeżeli organ wydałby postanowienie odmowne w tym zakresie, to stronie służyłoby na takie postanowienie zażalenie (art. 59 KPA). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II sentencji ma swoją podstawę w przepisie art. 152 tejże ustawy.