II SA/Wr 596/25
WyrokWSA we Wrocławiu2025-11-20
Skład orzekający: Olga Białek, Wojciech Śnieżyński, Dominik Dymitruk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie określa precyzyjnie przebiegu linii elektroenergetycznej, a jedynie dopuszcza lokalizację infrastruktury technicznej na danym terenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla zastosowania art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wystarczające jest, aby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał realizację celu publicznego, bez konieczności precyzyjnego określenia przebiegu sieci elektroenergetycznej w części graficznej planu lub wymienienia jej z nazwy w konkretnym przepisie planu. Istotne jest, aby plan dopuszczał możliwość realizacji inwestycji celu publicznego, a szczegółowe określenie lokalizacji i parametrów następuje w decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T[...] sp. z o.o. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego, która uchyliła decyzję Starosty Powiatu Wrocławskiego i orzekła o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na rzecz T. S.A. w celu założenia kontenerowej stacji transformatorowej i przeprowadzenia linii elektroenergetycznych. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak skutecznych rokowań oraz niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Asesor WSA Dominik Dymitruk (spr.) Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi T[...] sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 29 maja 2025 r. nr NRŚ-OR.7536.23.2023.ASi w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę w całości.
Wojewoda Dolnośląski (dalej także jako: Wojewoda, organ odwoławczy), zaskarżoną decyzją z dnia 29 maja 2025 r. (nr NRŚ-OR.7536.23.2023.ASi), uchylił w całości decyzję Starosty Powiatu Wrocławskiego (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 15 czerwca 2023 r. (nr 483/2023) orzekającą o ograniczeniu - na rzecz T. S.A. z siedzibą w K. - sposobu korzystania z nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym T.(1) sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: skarżąca), położonej w gminie K.(1), oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i nr [...], obręb Nr [...] W.(1)-J., dla której Sąd Rejonowy w Ś. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], i orzekając w tym zakresie:
I. ograniczył sposób korzystania z części opisanej wyżej nieruchomości, poprzez zezwolenie T. S.A. z siedzibą w K. na założenie i przeprowadzenie na części działek nr [...] i nr [...], obręb Nr [...] W.(1)- J., dla której Sąd Rejonowy w Ś. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], kontenerowej stacji transformatorowej [...] o napięciu zasilania 20 kV i odcinków kablowych linii elektroenergetycznych 20 kV i 0,4 kV oraz zabudowanie na słupie napowietrznej linii elektroenergetycznej 20 kV, w tym:
1) na działce nr [...]:
a) kontenerowej stacji transformatorowej [...] o napięciu zasilania 20 kV, znajdującej się w zachodniej części ww. działki i:
– mającej wymiary podstawy 4,26 m x 2,41 m i wysokość 2,48 m,
– której północno-zachodni narożnik jest oddalony o 2,7 m od zachodniej granicy działki (wspólnej z działką nr [...]),
– okalanej przez opaskę z kostki brukowej o powierzchni 13,59 m2,
– wyposażonej w maszt antenowy o wysokości 0,82 m,
– posadowionej na cokole sięgającym 0,7 m pod poziomem gruntu,
– w granicach obszaru stałego zajęcia nieruchomości o wymiarach 5,7 m x 5,3 m x 5,5 m i powierzchni 29,68 m2, którego południowo-zachodni narożnik przylega do zachodniej granicy działki (wspólnej z działką nr [...]) i jest oddalony o 30,5 m od punktu załamania jej zachodniej granicy,
b) odcinka kablowej linii elektroenergetycznej 20 kV o długości 2,8 m, przebiegającej w zachodniej części ww. działki i:
– przecinającej jej zachodnią granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 3 m od punktu załamania zachodniej granicy działki,
– składającej się z 3 przewodów, ułożonych na głębokości 1 m pod poziomem gruntu,
– znajdującej się w obrębie obszaru stałego zajęcia kontenerowej stacji transformatorowej [...] o napięciu zasilania 20 kV,
c) odcinka kablowej linii elektroenergetycznej 0,4 kV o długości 2,8 m, przebiegającej w zachodniej części ww. działki i:
– przecinającej jej zachodnią granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 1,6 m od punktu załamania zachodniej granicy działki,
– składającej się z 4 przewodów, ułożonych na głębokości 0,7 m pod poziomem gruntu,
– znajdującej się w obrębie obszaru stałego zajęcia kontenerowej stacji transformatorowej [...] o napięciu zasilania 20 kV;
2) na działce nr [...]:
a) odcinka kablowej linii elektroenergetycznej 20 kV o długości 10 m, przebiegającej w zachodniej części ww. działki i:
– przecinającej jej zachodnią granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 121 m od północnego narożnika działki,
– składającej się z 3 przewodów, ułożonych na głębokości 1 m pod poziomem gruntu,
– znajdującego się w obrębie obszaru zajęcia nieruchomości o szerokości 0,5 m i powierzchni 5 m2, którego granice pokrywają się z jej granicą wspólną z działką nr [...] oraz ograniczone są równoległymi odcinkami, przecinającymi zachodnią granicę działki (wspólną z działką nr [...]) w odległościach 120,75 m i 121,25 m od północnego narożnika działki,
b) zabudowania łącznika napowietrznego [...] oraz ograniczników przepięć [...] na słupie napowietrznej linii elektroenergetycznej 20 kV;
II. przebieg oraz granice obszaru stałego zajęcia gruntu, opisanego w pkt I ppkt 1 lit a tiret trzecim i ppkt 2 lit. a tiret trzecim decyzji zostały przedstawione na załącznikach graficznych, stanowiących integralne części niniejszej decyzji;
III. okres zajęcia nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych związanych z założeniem i przeprowadzeniem kontenerowej stacji transformatorowej, kablowych linii elektroenergetycznych średniego i niskiego napięcia oraz wykonania robót na słupie napowietrznej linii elektroenergetycznej średniego napięcia, opisanych w pkt I decyzji, będzie wynosił łącznie 2 miesiące od dnia ich rozpoczęcia w granicach nieruchomości.
Przedmiotowa decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Wnioskiem z dnia 5 września 2022 r. T. S.A. z siedzibą w K. (dalej: inwestor), reprezentowana przez pełnomocnika, zwróciła się do organu pierwszej instancji o ograniczenie sposobu korzystania z opisanej na wstępie nieruchomości w związku z realizacją zadania inwestycyjnego pn. "Budowa kontenerowej stacji transformatorowej z liniami kablowymi SN i nN na dz. nr [...] i [...] dla potrzeb zasilania w energię elektryczną budynku mieszkalnego na dz. nr [...] w m. W.(1) gm. K.(1)".
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, powołując się m.in. na art. 124 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm., dale: u.g.n.), organ pierwszej instancji orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowych działek nr [...] i nr [...] w zakresie wskazanym we wniosku.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Wojewoda zaskarżoną decyzją z dnia 29 maja 2025 r. (nr NRŚ-OR.7536.23.2023.ASi) uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekł co do istoty sprawy przez ograniczenie sposób korzystania z części opisanej wyżej nieruchomości, poprzez zezwolenie inwestorowi na założenie i przeprowadzenie na części działek nr [...] i nr [...], obręb Nr [...] W.(1)- J., dla której Sąd Rejonowy w Ś. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], kontenerowej stacji transformatorowej [...] o napięciu zasilania 20 kV i odcinków kablowych linii elektroenergetycznych 20 kV i 0,4 kV oraz zabudowanie na słupie napowietrznej linii elektroenergetycznej 20 kV w sposób i na zasadach określonych w sentencji tej decyzji.
Zdaniem Wojewody, analiza całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwoliła organowi odwoławczego dojść do przekonania, że w rozpatrywanym przypadku spełnione zostały warunki niezbędne dla orzeczenia o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości.
W pierwszej kolejności Wojewoda wyjaśnił, że inwestor przeprowadził rokowania w sposób wystarczający dla uznania, iż przesłanka negocjacji została spełniona. Inwestor przedłożył bowiem własne pisma z dat: 19 stycznia 2022 r., 2 marca 2022 r. i 9 maja 2022 r., o doręczeniu których świadczą pieczęcie wpływu do siedziby adresata, widniejące na pismach, a także przesłane w odpowiedzi na ww. wystąpienia pisma użytkownika wieczystego gruntu z dat: 26 stycznia 2022 r. i 18 maja 2022 r. Przede wszystkim Inwestor przedstawił zakres robót budowlanych, opisał parametry infrastruktury i zaproponował nieodpłatne ustanowienie służebności przesyłu. Ponadto, do pism załączono mapy projektowe, obrazujące: usytuowanie kontenerowej stacji transformatorowej na działce nr [...], przebieg odcinków kablowych linii średniego i niskiego napięcia na ww. parceli i przebieg odcinka kablowej linii średniego napięcia na działce nr [...] oraz precyzujące parametry obszaru trwałego zajęcia nieruchomości. Co więcej, do wystąpienia inwestora z dnia 9 maja 2022 r. załączono grafikę obrazującą elewację stacji transformatorowej. To skłania do wniosku, że zakresem propozycji negocjacyjnych zostały objęte wszystkie elementy przedmiotowo istotne, a użytkownik wieczysty gruntu miał pełną wiedzę co do zakresu ograniczenia oraz jego skutków. Pomimo podjętych prób zawarcia konsensusu, negocjacje zakończyły się wynikiem negatywnym. Tymczasem brak porozumienia jest równoznaczny z brakiem zgody na przeprowadzenie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.
Wojewoda podkreślił, że z punktu widzenia oceny spełnienia przesłanki uregulowanej w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie ma znaczenia, co stało się przyczyną fiaska negocjacji. Aprobując pogląd wypracowany przez orzecznictwo sądów administracyjnych, organ odwoławczy wskazał, że niemożność uzyskania zgody oznacza stan, gdy właściciel nieruchomości w ogóle nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia.
Odnosząc się do zarzutów odwoławczych w zakresie braku właściwego umocowania pełnomocnika inwestora do prowadzenia rokowań, Wojewoda wyjaśnił, że do reprezentacji inwestora w negocjacjach uprawniony był P. R. na podstawie pełnomocnictwa z dnia 30 listopada 2022 r. i oświadczenia A. M. z dnia 26 marca 2024 r. Z kolei czynności w rokowaniach w imieniu skarżącej podejmowali Prezes jednoosobowego Zarządu tej Spółki – I. F. oraz M. M. na podstawie pełnomocnictwa z dnia 21 marca 2022 r., udzielonego przez I. F. Ponadto, w punkcie 2 pisma inwestora z dnia 26 marca 2024 r. A. M. potwierdził wszystkie czynności podjęte przez P. R. w ramach rokowań w okresie od dnia 17 grudnia 2021 r. do dnia 30 listopada 2022 r. oraz w postępowaniu administracyjnym w przedziale czasowym od 5 września 2022 r. do 30 listopada 2022 r. W ocenie Wojewody dopuszczalne jest bowiem dokonane ex post potwierdzenie czynności dalszego pełnomocnika przez jego mocodawcę. Organ odwoławczy wskazał także, że w okresie od stycznia do maja 2022 r. A. M. posiadał obowiązujące pełnomocnictwo nr [...] z dnia 2 marca 2020 r., uprawniające do negocjacji i udzielania w tym zakresie dalszych pełnomocnictw. Ponieważ pkt 14 pełnomocnictwa nr [...] z dnia 12 kwietnia 2022 r. stanowi, że traci moc pełnomocnictwo nr [...] z dnia 2 marca 2020 r., nie ma wątpliwości, że obowiązywało ono w trakcie rokowań. Z kolei fakt, że rokowania nie zakończyły się zawarciem porozumienia, a zatem nie skutkowały zaciągnięciem przez inwestora jakiegokolwiek zobowiązania finansowego, przesądza o bezzasadności wywodzenia wadliwości pełnomocnictwa udzielonego P. R. w dniu 30 listopada 2022 r. z punktu 3 tego dokumentu. Jak podkreślono, rokowania toczyły się w celu ustanowienia nieodpłatnej służebności przesyłu. Chybionym jest również zawarte w piśmie użytkownika wieczystego z dnia 22 maja 2025 r. twierdzenie o niedopuszczalności konwalidacji braku pełnomocnictwa w chwili składania oświadczenia woli w ramach rokowań poprzez następcze potwierdzenie czynności przez podmiot, w imieniu którego złożono to oświadczenie, które uzasadniono założeniem, że przeprowadzenie rokowań stanowi przesłankę wszczęcia postępowania w sprawie z art. 124 ust. 1 u.g.n. W tym zakresie Wojewoda wyjaśnił, że przeprowadzenie rokowań nie stanowi przesłanki wszczęcia postępowania, lecz wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Ponadto, jak wynika z art. 103 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (aktualnie: Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 z późn. zm., dalej: k.c.), następcze potwierdzenie czynności przez mocodawcę wywołuje skutek prawny ex tunc, tj. powoduje, że czynność prawna uważana jest za ważną i skuteczną od chwili złożenia oświadczenia woli przez "fałszywego" pełnomocnika. Oznacza to, że czynność potwierdzona wywołuje skutki od chwili jej dokonania. Z kolei brak okazania pełnomocnictwa w rokowaniach nie stanowi warunku koniecznego dla skuteczności rokowań, w związku z czym nie może on przesądzać o ich wadliwości.
Dalej, w zakresie spełnienia przesłanki zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, Wojewoda wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miasta i Gminy K.(1) z dnia [...] lipca 2010 r. (Dz. Urz. Województwa Dolnośląskiego z dnia 15 września 2010 r. Nr 171, poz. [...], dalej: m.p.z.p.). Zgodnie z wypisem i wyrysem z planu miejscowego z dnia 20 stycznia 2023 r., nieruchomość obejmująca działki nr [...] i nr [...] - w zakresie przebiegu projektowanej inwestycji wraz z pasem trwałego zajęcia - usytuowana na terenach przeznaczonych pod: urządzenia i obiekty infrastruktury technicznej takie, jak: stacje transformatorowe, przepompownie ścieków, separatory wód deszczowych, tereny selektywnej zbiórki odpadów itp. ([...]-IT), zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolno stojącą ([...]-MN ), teren drogi/ulicy dojazdowej ([...]-KDD). Lokalizację na rysunku m.p.z.p. odcinka planowanej infrastruktury elektroenergetycznej wraz z pasem trwałego zajęcia na nieruchomości względem jej granic i pozostałych punktów charakterystycznych, ustalono poprzez porównanie ze sobą wyrysu z m.p.z.p. i wykonanych przez inwestora map dołączonych do pisma z dnia 19 marca 2025 r. Mapy te - sporządzone przez osoby uprawnione - zawierają rysunek stacji transformatorowej, osi linii kablowych średniego i niskiego napięcia oraz pasów zajęcia zarówno trwałego, jak i na czas wykonania robót budowlano-montażowych - z uwzględnieniem ich odległości od narożników działek. Co istotne, na ww. mapach naniesiono granice jednostek planistycznych wraz z ich symbolami.
Wojewoda wskazał, że zgodnie z § 17 ust. 1 m.p.z.p., dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami "[...]-IT" do "[...]-IT" ustala się przeznaczenie na urządzenia i obiekty infrastruktury technicznej takie, jak: stacje transformatorowe, przepompownie ścieków, separatory wód deszczowych, tereny selektywnej zbiórki odpadów itp. Następnie, w myśl § 19 ust. 2 pkt 2 m.p.z.p., w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej ustala się, że w liniach rozgraniczających drogi należy w miarę możliwości prowadzić wszelkie sieci infrastruktury technicznej. Z kolei § 9 ust. 1 pkt 1-3 i 8 m.p.z.p. stanowi, że ustala się następujące ogólne zasady uzbrojenia terenów w infrastrukturę techniczną: 1) sieci uzbrojenia technicznego terenu należy prowadzić w obrębie linii rozgraniczających dróg; 2) projektowany układ poszczególnych sieci uzbrojenia technicznego należy sytuować równolegle w stosunku do istniejących i planowanych linii rozgraniczających dróg; 3) odstępstwa od zasady, o której mowa w pkt 1 i 2 dopuszcza się wyłącznie wtedy, gdy nie ma technicznej możliwości realizacji tych ustaleń; (...), 8) w granicach terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami "MN" i "U" dopuszcza się realizacje urządzeń technicznych uzbrojenia związanych z obsługą tych obszarów.
Wreszcie, jak stanowi § 9 ust. 6 pkt 1-3 m.p.z.p., w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną ustala się: 1) dostawę energii elektrycznej z istniejącej i planowanej sieci elektroenergetycznej średniego i niskiego napięcia; 2) rozbudowę i budowę nowych linii energetycznych wysokiego, średniego i niskiego napięcia wraz z budową stacji transformatorowych, wykonanych w zależności od sposobu zagospodarowania terenów jako obiekty wolno stojące, wbudowane lub dobudowane; 3) budowę stacji transformatorowych wolnostojących na wydzielonych działkach z zapewnieniem dogodnego do nich dojazdu.
Zdaniem Wojewody nie ma zatem wątpliwości, że § 17 ust. 1 m.p.z.p. dopuszcza posadowienie kontenerowej stacji transformatorowej na działce nr [...] w obrębie jednostki planistycznej [...]-IT. Wskazano także, że analiza załączników graficznych do kwestionowanej decyzji prowadzi do wniosku, iż jedynie obszar stałego zajęcia działki nr [...] (zaznaczony ukośnymi, czerwonymi liniami) wykracza poza obręb terenu [...]-IT, a sama stacja (wraz z opaską z kostki brukowej) mieści się w jego granicach. Ponadto, użytkownik wieczysty otrzymał wraz z pismem negocjacyjnym z dnia 9 maja 2022 r. ilustrację elewacji stacji transformatorowej, która zawiera długość cokołu stacji - 4,17 m - mniejszą niż wymiary obszaru stałego zajęcia - 5,7 m x 5,3 m x 5,5 m. Należy przy tym podkreślić, że cokół stacji jest jedynie o 9 cm krótszy od ściany frontowej stacji, mającej 4,26 m długości.
Jednocześnie, § 19 ust. 2 pkt 2 m.p.z.p., poświęcony między innymi terenowi [...]-KDD, nie tyle dopuszcza, co nakazuje prowadzenie sieci infrastruktury technicznej w liniach rozgraniczających drogi. Analogiczny nakaz formułuje § 9 ust. 1 pkt 1 m.p.z.p. wobec sieci uzbrojenia technicznego. Przy czym, skoro § 9 ust. 1 pkt 1 m.p.z.p. ab initio stanowi o ogólnych zasadach uzbrojenia terenów w infrastrukturę techniczną, to należy dojść do wniosku, że plan traktuje sieci uzbrojenia technicznego i sieci infrastruktury technicznej synonimicznie.
Następnie, jak wynika z wcześniej przytoczonego § 9 ust. 1 pkt 8 m.p.z.p., na terenie oznaczonym symbolem [...]-MN dopuszcza się realizacje urządzeń technicznych uzbrojenia związanych z obsługą tych obszarów. Jak zaznaczył inwestor w piśmie z dnia 10 października 2022 r., od istniejącego słupa nr [...] linii napowietrznej SN wyprowadzona zostanie linia kablowa SN 20 kV do pasa drogowego drogi gminnej dz. nr [...], a następnie doprowadzona do projektowanej stacji transformatorowej jako zasilanie ww. stacji. Z powyższego wynika bezsprzecznie w ocenie Wojewody, że projektowany odcinek linii kablowej o napięciu 20 kV jest niezbędny do funkcjonowania kontenerowej trafostacji, której budowę dopuszcza plan. Wniosek o niedopuszczalności posadowienia odcinka linii kablowej SN 20 kV w granicach działki nr [...] byłby zatem sprzeczny z zakazem wykładni per non est. Nie można również tracić z pola widzenia faktu, że niewielki fragment linii kablowej średniego napięcia w obrębie ww. parceli przebiega przez jednostkę planistyczną [...]-KDD, dla której - jak wcześniej podkreślono - plan przewiduje nakaz prowadzenia w jej granicach sieci infrastruktury technicznej. Wreszcie, w wystąpieniu z dnia 26 marca 2024 r. inwestor zaznaczył, że projektowana linia kablowa SN 20 kV będzie urządzeniem technicznym uzbrojenia związanym z obsługą obszaru [...]-MN , ponieważ będzie linią zasilającą projektowaną stację transformatorową. Z kolei planowana linia kablowa niskiego napięcia 0,4 kV - tak jak linia kablowa o napięciu 20 kV - ma przebiegać od stacji transformatorowej na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...]. Co więcej, zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna na obszarze [...]-MN będzie wymagała zasilania w energię elektryczną z linii elektroenergetycznej niskiego napięcia. Zatem posadowienie w granicach omawianej jednostki planistycznej odcinka linii kablowej średniego napięcia zasilającej projektowaną kontenerową stację transformatorową, od której przebiegać będzie w kierunku południowym linia kablowa niskiego napięcia, do której z kolei będzie można prowadzić przyłącza elektroenergetyczne z terenu [...]-MN , bez wątpienia świadczy o istnieniu funkcjonalnego związku projektowanej linii kablowej średniego napięcia z obsługą tego obszaru. Jednocześnie, za bezpodstawny uznał Wojewoda zarzut kolizji projektowanej linii kablowej średniego napięcia z budynkiem, który - jak podnosi użytkownik wieczysty - znajduje się na rysunku planu miejscowego w miejscu przebiegu ww. linii. Konfrontacja mapki przedłożonej przez skarżącą, ilustrującej projektowane budynki mieszkalne, z rysunkiem planu miejscowego prowadzi do wniosku, że na rysunku planu w granicach terenu [...]-MN nie zaznaczono jakiejkolwiek projektowanej zabudowy. Ponadto, budynek naniesiony na mapce użytkownika wieczystego znajduje się w miejscu posadowienia stanowiska słupowego linii elektroenergetycznej średniego napięcia. Z powyższych rozważań - zdaniem Wojewody - wynika zatem, że projektowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie prowadzonej w trybie art. 124 u.g.n. nie jest on uprawniony do badania uciążliwości obiektu liniowego na konkretnej nieruchomości, gdyż taki obowiązek nie wynika z treści ww. przepisu. Kwestia ta jest badana w postępowaniu planistycznym, a także, jeśli wymagają tego przepisy szczególne, w postępowaniu, które kończy decyzja środowiskowa. Tym niemniej, Wojewoda argumentował na podstawie wyjaśnień inwestora, że umiejscowienie projektowanych linii kablowych średniego i niskiego napięcia uwzględnia miejsce posadowienia istniejącego słupa linii napowietrznej średniego napięcia oraz projektowanej stacji transformatorowej. Przebieg linii zaprojektowano możliwie najkrótszymi trasami, co świadczy o ich najmniejszej uciążliwości dla użytkownika wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Z kolei ze względów technicznych nie jest możliwe zmniejszenie gabarytów ani parametrów przedmiotowych linii. Nie ma też możliwości zlokalizowania linii poza działkami nr [...] i nr [...], gdyż są one budowane do konkretnych urządzeń energetycznych.
Formułując rozstrzygnięcie drugoinstancyjne Wojewoda przyjął ponadto, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w swej zasadniczej treści, zezwalającej nie tylko na założenie, ale i na funkcjonowanie określonych urządzeń przesyłowych w granicach nieruchomości stanowiącej własność innej osoby aniżeli inwestor, posiada ze swej istoty charakter bezterminowy. Z decyzji wydawanej w tym trybie wynika tytuł prawny do stałego korzystania przez przedsiębiorstwo dystrybucyjne z określonej nieruchomości - następuje tutaj bowiem trwałe ograniczenie sposobu korzystania z gruntu przez użytkownika wieczystego, w zakresie przedmiotowym określonym w decyzji, porównywane pod względem skutków prawnych do ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości, a w szczególności, do służebności gruntowej. Zwrócił w tym kontekście uwagę na podobieństwo instytucji z art. 124 ust. 1 u.g.n. do ograniczonych praw rzeczowych, głównie w ramach trwałego zajęcia; w tym też zakresie powinny one podlegać ujawnieniu w księdze wieczystej.
W sentencji decyzji w sposób precyzyjny oznaczono zatem obszar stałego zajęcia gruntu. W ocenie Wojewody, ww. deskrypcja czyni zadość wymogom wyrażonym w orzecznictwie sądowym, w których to stwierdzono, że orzekając o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, organ zobligowany jest wskazać szczegółowo przebieg obiektu liniowego, zwłaszcza jego usytuowanie względem granic działek i granic pasa technologicznego/obszaru zajęcia w części opisowej decyzji. W świetle powyższego Wojewoda uznał, że w decyzji organu pierwszej instancji wskazane wymogi nie zostały spełnione. Opisu usytuowania obu linii kablowych na działce nr [...] zabrakło bowiem zarówno w samej sentencji rozstrzygnięcia, jak i - mając na uwadze brak naniesienia niezbędnych zwymiarowań - na załącznikach graficznych do niego. Ponadto, organ pierwszej instancji nie ustalił wymiarów kontenerowej stacji transformatorowej, co skutkowało brakiem ich określenia w sentencji kwestionowanej decyzji.
W zaskarżonej decyjzji oznaczono także okres zajęcia nieruchomości w celu wykonania przez inwestora prac budowlanych, uwzględniając fakt, że inwestycja ma charakter liniowy, a jej realizacja jest uzależniona od uzyskania pozwolenia na budowę, co powoduje, że wyznaczenie konkretnego, dziennego terminu początkowego prac w granicach przedmiotowej nieruchomości nie jest - na obecnym etapie - możliwe.
Konkludując, Wojewoda wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znalazł art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. ab initio, umożliwiający organowi wyższego stopnia m.in. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. O ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, co wynika z wcześniej omówionego niedookreślenia zakresu terytorialnego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oraz zaniechania opisu lokalizacji planowanej infrastruktury elektroenergetycznej względem charakterystycznych punktów działki.
W skardze na powyższą decyzję wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podniosła następujące zarzuty:
1) naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. wyrażające się w braku wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia całego zgromadzonego materiału dowodowego i przyjęciu, że w sprawie zostały przeprowadzone skuteczne rokowania, a do reprezentacji inwestora uprawniony był P. R. (na podstawie pełnomocnictwa z dnia 30.11.2022 r. i oświadczenia A. M. z dnia 26.03.2024 r.), w sytuacji gdy ww. pełnomocnictwo, jak i oświadczenie zostały udzielone/złożone po złożeniu wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 ustawy u.g.n., a więc już po wszczęciu postępowania objętego skarżonymi decyzjami organu pierwszej instancji i organu odwoławczego, co przesądza c braku skutecznego przeprowadzenia rokowań,
2) naruszenie prawa materialnego tj.:
– art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji orzekającej ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w miejscowości W.(1)-J., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] i [...] w sytuacji, gdy projektowana linia kablowa [...] ([...]) 3x1x240mm2, (do istniejącego słupa) przekracza granice terenu oznaczonego w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako [...]-IT, przeznaczonego na urządzenia i obiekty infrastruktury technicznej, zajmując obszar oznaczony jako [...]-MN , co pozostaje sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego;
– art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że dopuszczalne jest dokonane ex post potwierdzenie czynności dalszego pełnomocnika przez mocodawcę, a co za tym idzie dopuszczalne jest przeprowadzenie rokowań przez osobę nieumocowaną do działania w imieniu przedsiębiorcy (inwestora), a następnie jej potwierdzenie przez mocodawcę, co stoi w sprzeczności z literalnym brzmieniem ww. przepisu, który wymaga aby rokowania przeprowadziła "osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlegała oddaleniu.
Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem zarówno materialnym, jak i procesowym. Zaznaczyć trzeba, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy lub prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, w szczególności we wzmiankowanym w skardze zakresie.
Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest legalność decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, tj. decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Jak stanowi ten przepis, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (ust. 3).
Z powołanego przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. wynika, że aby plan miejscowy stwarzał podstawę do zastosowania instytucji ograniczenia w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości, musi dopuszczać realizację celu publicznego i określać jej lokalizację. Obowiązujące przepisy prawa nie wymagają jednak dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym zaznaczenia konkretnego przebiegu danej sieci elektroenergetycznej w części graficznej planu lub wymienienia jej z nazwy w konkretnym przepisie planu.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się na dopuszczalność wydawania decyzji wskazanych w art. 124 ust. 1 u.g.n. na podstawie postanowień planu przewidujących (dopuszczających) infrastrukturę na określonym terenie, jednakże nie określających precyzyjnie ich przebiegu, podkreślając jednocześnie, że im bardziej ogólne postanowienie planu miejscowego w zakresie dopuszczalności inwestycji o charakterze publicznym, tym większy margines swobody dla starosty w toku postępowania z art. 124 u.g.n. W orzecznictwie wyrażono także pogląd, że problem, czy wskazania planu zawierają jedynie orientacyjny przebieg linii energetycznej, czy też jej konkretną lokalizację, jest bez znaczenia, gdyż istotne jest to, aby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał możliwość realizacji inwestycji celu publicznego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 23 października 2014 r., sygn. I OSK 537/13; 8 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1337/15; 17 stycznia 2018 r., sygn. I OSK 1683/17; 7 listopada 2019 r., sygn. I OSK 452/18, 23 listopada 2021 r., sygn. I OSK 754/21, 26 stycznia 2022 r., sygn. I OSK 920/21 oraz 26 stycznia 2024, sygn. I OSK 1188/21 i 27 luty 2024 r., sygn. I OSK 2263/20 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Analizując powyższą kwestię należy odnieść się też do regulacji zawartych w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm., dalej: u.p.z.p). Treść art. 15 u.p.z.p. jednoznacznie wskazuje na elementy, które powinny być określone w planie obowiązkowo - wymienione w ust. 2 - oraz elementy, które określa się "w zależności od potrzeb" - wymienione w ust. 3. Zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 4a i 4b u.p.z.p. do tych elementów planu należy określenie granic terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym lub znaczeniu ponadlokalnym. Powyższy przepis odnosi się jedynie do określenia granic terenów inwestycji celu publicznego. Nie jest natomiast wymagane precyzyjne oznaczenie przebiegu danej sieci w części graficznej planu. Logicznym jest bowiem, że w momencie uchwalania planu organ nie dysponuje wiedzą o szczegółach technicznych przyszłej inwestycji. Dopiero decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinna ściśle określać ograniczenia praw do nieruchomości mając na uwadze szczegółowe warunki techniczne konkretnej inwestycji i związane z tym potrzeby inwestora. Wówczas dokonuje się konkretyzacja obszaru ograniczenia praw do nieruchomości w granicach, w tym także przestrzennych, w których akty planistyczne przewidziały możliwość realizacji inwestycji celu publicznego. W tym zawiera się wypełnienie normy prawnej art. 124 ust. 1 zdanie drugie u.g.n. wymagającej zgodności ograniczenia prawa do nieruchomości z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 920/21).
W rezultacie, jak zwraca się coraz częściej uwagę w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, im bardziej są ogólne postanowienia planu miejscowego w zakresie dopuszczalności inwestycji o charakterze publicznym, tym większy jest margines swobody dla starosty w toku postępowania z art. 124 u.g.n. (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1683/17).
W przepisie art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. mowa jest natomiast o tym, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji infrastruktury technicznej. W orzecznictwie podkreśla się, że samo sformułowanie "zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej" nakazuje przyjmować, iż ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przybierają formę częściowo ogólną. Nie zawsze w planach miejscowych wskazuje się bowiem wprost na umiejscowienie konkretnych inwestycji liniowych a jedynie wspomina się o inwestycjach "o charakterze publicznym w zakresie infrastruktury przesyłowej". Dlatego też błędne jest stanowisko, że - zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 1 i 10 u.p.z.p. - treść planu zagospodarowania miałaby przesądzać o trasie przebiegu sieci infrastruktury technicznej (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt I OSK 537/13).
Pogląd, że obowiązujące przepisy prawa nie wymagają dla spełnienia, wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n., przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym w rozumieniu zaznaczenia konkretnego przebiegu danej sieci elektroenergetycznej w części graficznej planu lub wymienienia jej z nazwy w konkretnym przepisie planu, wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 26 stycznia 2024 r. (sygn. akt I OSK 1188/21) i z dnia 29 marca 2023 r. (sygn. akt I OSK 1204/22), akcentując przy tym właśnie, że w orzecznictwie oraz w doktrynie wskazuje się na dopuszczalność wydawania decyzji, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., jedynie na podstawie postanowień planu przewidujących (dopuszczających) infrastrukturę na określonym terenie, jednakże nie określających precyzyjnie ich przebiegu.
Powyższe, w ocenie składu orzekającego, prowadzi więc do wniosku, że inwestycje sieciowe (liniowe) celu publicznego, w tym sieć elektryczna, muszą być traktowane jako mające charakter szczególny. Ich znaczenie polega bowiem nie tylko na tym, że stanowią one w takiej sytuacji realizację celu publicznego, czyli służą pewnej społeczności danego rejonu, ale ponadto - przy obecnym poziomie rozwoju cywilizacyjnego - w zasadzie praktycznie warunkują samo funkcjonowanie takiej społeczności. Z tego więc powodu, gdy właściciel nieruchomości, objętej planem zagospodarowania przestrzennego, której dotyczy wniosek, złożony w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., ma zawsze zagwarantowaną możliwość skorzystania z prawa zaskarżenia uchwały zatwierdzającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a zatem przedstawiona wyżej wykładnia omawianych przepisów nie narusza przepisu zawartego w art. 124 ust. 1 u.g.n. czy unormowań konstytucyjnych dotyczących ochrony prawa własności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 30 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OSK 285/21 oraz 6 marca 2025 r., sygn. akt I OSK 1454/23).
Z tych powodów skład orzekający podzielił stanowisko wynikające z orzecznictwa sądów administracyjnych, w myśl którego, aby plan miejscowy stwarzał podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 u.g.n., wystarczające jest samo dopuszczenie realizacji celu publicznego, bez precyzyjnego określenia lokalizacji takiej inwestycji poprzez wskazanie nieruchomości, przez które ma ona przebiegać oraz granic terenu, jaki może być pod nią zajęty.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że nieruchomość skarżącej obejmująca działki nr [...] i nr [...] - w zakresie przebiegu projektowanej inwestycji wraz z pasem trwałego zajęcia - usytuowana jest na terenach przeznaczonych pod urządzenia i obiekty infrastruktury technicznej takie, jak: stacje transformatorowe, przepompownie ścieków, separatory wód deszczowych, tereny selektywnej zbiórki odpadów itp. ([...]-IT), zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolno stojącą ([...]-MN ) oraz teren drogi/ulicy dojazdowej ([...]-KDD) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przyjętego cytowaną już uchwałą nr [...] Rady Miasta i Gminy K.(1) z dnia [...] lipca 2010 r.
Zgodnie z § 17 ust. 1 m.p.z.p., dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami "[...]-IT" do "[...]-IT" ustala się przeznaczenie na urządzenia i obiekty infrastruktury technicznej takie, jak: stacje transformatorowe, przepompownie ścieków, separatory wód deszczowych, tereny selektywnej zbiórki odpadów itp. Następnie, w myśl § 19 ust. 2 pkt 2 m.p.z.p., w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, ustalono, że w liniach rozgraniczających drogi należy w miarę możliwości prowadzić wszelkie sieci infrastruktury technicznej. Z kolei § 9 ust. 1 pkt 1-3 i 8 m.p.z.p. stanowi - w ramach ogólnych zasad uzbrojenia terenów w infrastrukturę techniczną - że sieci uzbrojenia technicznego terenu należy prowadzić w obrębie linii rozgraniczających dróg (pkt 1);
projektowany układ poszczególnych sieci uzbrojenia technicznego należy sytuować równolegle w stosunku do istniejących i planowanych linii rozgraniczających dróg (pkt 2); odstępstwa od zasady, o której mowa w pkt 1 i 2 dopuszcza się wyłącznie wtedy, gdy nie ma technicznej możliwości realizacji tych ustaleń (pkt 3). Pkt 8 stanowi z kolei, że w granicach terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami "MN" i "U" dopuszcza się realizacje urządzeń technicznych uzbrojenia związanych z obsługą tych obszarów. Wreszcie, jak stanowi § 9 ust. 6 pkt 1-3 m.p.z.p., w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, ustalono, że dostawa energii elektrycznej będzie następować z istniejącej i planowanej sieci elektroenergetycznej średniego i niskiego napięcia (pkt 1); umożliwiono rozbudowę i budowę nowych linii energetycznych wysokiego, średniego i niskiego napięcia wraz z budową stacji transformatorowych, wykonanych w zależności od sposobu zagospodarowania terenów jako obiekty wolno stojące, wbudowane lub dobudowane (pkt 2); a także budowę stacji transformatorowych wolnostojących na wydzielonych działkach z zapewnieniem dogodnego do nich dojazdu (pkt 3). Jednocześnie, w § 9 ust. 6 pkt 4 m.p.z.p. zakazano budowy elektroenergetycznych linii napowietrznych średniego i niskiego napięcia oraz lokalizacji trafostacji słupowych.
Zdaniem Sądu, o ile pojęcia "sieci infrastruktury technicznej" użyte w § 19 ust. 2 pkt 2 m.p.z.p. oraz "sieci uzbrojenia technicznego" wskazane w § 9 ust. 1 pkt 1 i 2 m.p.z.p. mogą być uznane za pojęcia synonimiczne, bądź co najmniej posiadające wspólną cechę określającą parametr długości, o tyle pojęcie "urządzenia technicznego uzbrojenia" użyte w § 9 ust. 1 pkt 8 m.p.z.p. jako dopuszczalna na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolami "MN" i "U" inwestycja infrastrukturalna, należy traktować jako pojęcie odrębne, oznaczające pojedyncze elementy infrastruktury technicznej, zarówno punktowe, jak i kubaturowe, pełniące funkcje wspomagające, zabezpieczające, eksploatacyjne lub kontrolne w ramach sieci uzbrojenia terenu.
Mając na uwadze, że wskazane wyżej pojęcia nie zostały zdefiniowane w tekście m.p.z.p., konieczne jest sięgnięcie do zasad wykładni miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że wykładnia ta powinna odbywać się według tych samych reguł, jakie znajdują zastosowanie przy innych źródłach prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1739/14). Do wykładni postanowień planu miejscowego należy więc stosować wykładnię literalną, funkcjonalną, celowościową i systemową. Przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy ponadto tak interpretować, aby jego postanowienia tworzyły spójną oraz logiczną systemowo całość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 1016/19).
Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 1964/16, którego stanowisko należy w pełni zaaprobować, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego; podlega zatem wykładni, jak inne źródła prawa powszechnie obowiązującego. Wykładnią prawa jest zaś operacja myślowa nie ograniczająca się do wykładni jednego przepisu (zwłaszcza ograniczona jedynie do wykładni językowej), lecz operacja w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów ogłoszonych w aktach prawodawczych na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów (M. Zieliński, Interpretacja jako proces dekodowania tekstu prawnego, WN UAM 1972, s. 26 i n.; Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki, Wolters Kluwer 2017, s. 43 i n.; Z. Ziembiński, Logika praktyczna, PWN 2002, s. 230).
Wskazuje się ponadto, że wykładni przepisów m.p.z.p. należy dokonywać zgodnie z jego brzmieniem i celem, przy założeniu, iż organ uchwalający miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego działał zgodnie z zasadą racjonalnego prawodawcy. Z założenia racjonalności prawodawcy oraz spójności aktu prawnego jako systemu norm wynika konieczność takiej jego interpretacji, która prowadzi do wyinterpretowania z tekstu prawnego takich norm, które tworzą spójny z punktu widzenia prakseologicznego system. Zgodnie z tą zasadą treść konkretnych przepisów miejscowych planów należy odczytywać, biorąc pod uwagę całość zapisów miejscowego planu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 358/25).
I wreszcie, zgodnie z dyrektywami interpretacyjnymi wykładni językowej, wykładając określenia używane w języku prawnym, gdy nie ma w tekście aktu normatywnego definicji legalnej, interpretowanym zwrotom prawnym nie należy nadawać znaczenia odmiennego od potocznego, chyba że istnieją dostateczne racje przypisania im odmiennego znaczenia, a także, że bez umotywowanych racji nie należy identycznym sformułowaniom w tym samym akcie prawnym nadawać różnych znaczeń (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt II OSK 2884/16).
Mając na względzie powyższe zasady, należy jednoznacznie stwierdzić, że pojęcia "sieci infrastruktury technicznej" i "sieci uzbrojenia technicznego" nie mogą być utożsamiane z pojęciem "urządzenia technicznego uzbrojenia". Plan miejscowy posługuje się tymi pojęciami w różnych miejscach i kontekstach, co sugeruje ich odrębność.
Sieci infrastruktury technicznej ze swej natury mają charakter liniowy i obejmują obiekty służące przesyłowi mediów, energii lub sygnałów telekomunikacyjnych, prowadzone co do zasady w liniach rozgraniczających dróg, natomiast urządzenia techniczne mają charakter punktowy i obejmują obiekty niezbędne do prawidłowego funkcjonowania sieci, takie jak stacje transformatorowe, przepompownie ścieków czy separatory wód deszczowych, lokalizowane przede wszystkim na wyodrębnionych terenach oznaczonych symbolem IT i podlegające odrębnym warunkom zabudowy, w tym ograniczeniom wysokości oraz wymogom powierzchni biologicznie czynnej.
Co istotne, m.p.z.p. w § 9 ust. 8 rozdziela sieci telekomunikacyjne kablowe od urządzeń telekomunikacyjnych, natomiast w § 11 ust. 1 pkt 2 lit. c w zakresie uzupełniającego przeznaczenie terenów oznaczonych symbolem "U", w § 13 pkt 2 odnosząc się do terenów oznaczonych symbolami "[...]-R", "[...]-R" i "[...]-R", a także w § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b co do terenów oznaczonych jako "[...]-ZP,US", wprowadza rozróżnienie sieci i urządzeń infrastruktury technicznej. Zdaniem Sądu, powyższe zdecydowanie podkreśla odmienny charakter funkcjonalny i planistyczny tych kategorii (sieci i urządzenia).
Z treści § 4 ust. 2 m.p.z.p. wynika, że pojęcia niezdefiniowane należy rozumieć zgodnie z obowiązującymi przepisami odrębnymi. Systemowa wykładnia terminu "urządzenia infrastruktury technicznej", znajdująca oparcie w art. 143 ust. 2 u.g.n. oraz w art. 3 pkt 7 i 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (aktualnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 266 z późn. zm., dalej: p.e.), pozwala przyjąć, że urządzenia infrastruktury technicznej stanowią urządzenia techniczne stosowane do wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, magazynowania, dystrybucji oraz użytkowania energii elektrycznej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 230/15). Według definicji pojęcia urządzenia zawartej w art. 3 pkt 9 p.e. przez urządzenia należy rozumieć urządzenia techniczne stosowane w procesach energetycznych. W myśl art. 3 pkt 7 tej ustawy procesy energetyczne to techniczne procesy w zakresie wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, magazynowania, dystrybucji oraz użytkowania paliw lub energii. Zatem, urządzenia infrastruktury technicznej to przewody lub urządzenia techniczne stosowane do wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, magazynowania, dystrybucji oraz użytkowania energii elektrycznej, czyli m.in. siłownie wiatrowe z generatorem energii elektrycznej. Ponadto pojęcie infrastruktury nie ogranicza się jedynie do urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej, ale także obejmuje urządzenia, które służą do jej wytwarzania. Ponadto, zgodnie z definicją encyklopedyczną infrastruktura techniczna to urządzenia przesyłowe i związane z nimi obiekty w zakresie energetyki, dostarczania ciepła, wody, usuwania ścieków i odpadów, transportu itp. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1070/14).
Skoro więc prawodawca lokalny wyraźnie odróżnia sieci, a więc przewody, od urządzeń infrastruktury technicznej, co mógł uczynić w myśl podanej wyżej definicji, mając na względzie, że oba te pojęcia składają się łącznie na infrastrukturę techniczną rozumianą jako urządzenia przesyłowe i związane z nimi obiekty w zakresie energetyki, taki też sposób interpretacji pojęć użytych w tekście m.p.z.p. należało przyjąć do oceny zgodności lokalizacji planowanej inwestycji z przepisami planu miejscowego.
Zwrócić należy przy tym uwagę, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, który ze swej istoty w sposób władczy określa przeznaczenie terenów oraz zasady zagospodarowania i warunki zabudowy, a władztwo planistyczne gminy, choć szerokie, nie jest władztwem absolutnym ani nieograniczonym, lecz podlega obowiązkowi działania w granicach prawa, kierowania się interesem publicznym, wyważania interesów publicznych z prywatnymi oraz zachowania proporcjonalności ingerencji w prawo własności, co zostało jednoznacznie potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 września 2025 r., sygn. akt III OSK 1344/22. W sytuacji, gdy przepisy planu posługują się pojęciami niedookreślonymi, których znaczenie nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa, prawidłowa wykładnia wymaga uwzględnienia zarówno wykładni językowej, jak i systemowej oraz funkcjonalnej, obejmującej analizę kontekstu systemowego Planu, jego celu i funkcji regulacyjnej, przy jednoczesnym zastosowaniu wykładni celowościowej, tak aby przepisy planu tworzyły spójną i logiczną całość, co znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 1016/19. W świetle tych ustaleń należy przyjąć, że sieci liniowe nie mogą być utożsamiane z urządzeniami punktowymi (kubaturowymi), a ich rozróżnienie jest niezbędne dla prawidłowej wykładni m.p.z.p.
W tej sytuacji, mając na względzie dokonane w planie miejscowym rozróżnienie sieci technicznych i urządzeń technicznych, ograniczenie wynikające z § 9 ust. 1 pkt 8 m.p.z.p. nie będzie miało w sprawie zastosowania. Projektowany przez inwestora odcinek kablowej linii elektroenergetycznej średniego napięcia na działce skarżącego oznaczonej na rysunku planu symbolem "MN", od posadowionego na niej słupa napowietrznej linii elektroenergetycznej nr [...] linii do granicy działki z pasem drogowym drogi gminnej (dz. nr [...]), nie będzie stanowił "urządzenia technicznego uzbrojenia związanego z obsługą tego obszar", lecz element sieci elektroenergetycznej możliwej do posadowienia na wskazanym obszarze na podstawie ogólnych - przywołanych już w uzasadnieniu - regulacji m.p.z.p., tj. § 9 ust. 1 pkt 1-3 i ust. 6 pkt 1-3, czy § 19 ust. 2 pkt 2, które łącznie stanowią wystarczającą podstawę do lokalizowania tego rodzaju infrastruktury technicznej.
W tej sytuacji, planowana inwestycja będzie realizowana częściowo na obszarze oznaczonym w planie symbolem "[...]-IT" w zakresie stacji transformatorowej oraz częściowo na obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolno stojącą oznaczonej symbolem "[...]-MN " i na terenie drogi/ulicy dojazdowej "[...]-KDD" w zakresie lokalizowania kablowej sieci elektroenergetycznej, co nastąpi przy zachowaniu pełnej zgodności z przepisami obowiązującego m.p.z.p. Podobnie objęte wnioskiem prace dotyczące zabudowy łącznika napowietrznego oraz ograniczników przepięć linii elektroenergetycznej, stanowiącej w gruncie rzeczy prace wymienione w art. 124b ust. 1 u.g.n., nie sposób traktować jako niemożliwe do wykonania w realiach prawnych sprawy.
W dalszej kolejności, odnosząc się do zarzutów dotyczących braku właściwego umocowania pełnomocnika inwestora do prowadzenia rokowań, wskazać w pierwszej kolejności należy, że wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n. uprawnienie organu do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy i może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na daną nieruchomość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2009 r., sygn akt I OSK 85/09). Strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań, za wyjątkiem obligatoryjnego ich zainicjowania. Ustawodawca nie formalizuje także momentu zakończenia rokowań, wobec czego mogą one zostać zakończone w dowolnym czasie, np. w sytuacji, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron, brak jest szans na zawarcie porozumienia. Podkreślić w tym miejscu też trzeba, że istotą rokowań jest ich dobrowolność i swoboda w przedstawianiu drugiej stronie swojej propozycji. Nie jest więc możliwe ani kontrolowanie w tym przypadku przez organ, a tym bardziej przez sąd administracyjny stron prowadzących owe uzgodnienia, ani też wymaganie od nich, by negocjacje te spełniały jakieś bliżej nieokreślone warunki (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt I OSK 540/22). Jednakże, jednym z podstawowych wymogów formalnych rokowań jest należyta reprezentacja uczestniczących w nich stron (właściwe umocowanie osób reprezentujących strony).
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie wymienione powyżej przesłanki, warunkujące wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, w trybie art. 124 ust. 1, 2 i 3 u.g.n.
Wymóg dotyczący przeprowadzenia rokowań, o którym mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., nie precyzuje okoliczności, jakie winny w tym przypadku wystąpić. Generalnie przyjmuje się, że rokowania te mają charakter analogiczny do rokowań prowadzonych przy wywłaszczeniu, a to w związku z odesłaniem do przepisów art. 114 i 115 u.g.n. Oznacza to, że przez rokowania należy w tym przypadku rozumieć wszelkie legalne czynności i działania prowadzące do zawarcia umowy, która umożliwi inwestorowi zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej.
Realizując ten obowiązek inwestor złożył skarżącej w pismach z dnia: 19 stycznia 2022 r., 2 marca 2022 r. i 9 maja 2022 r. propozycję udostępnienia jej nieruchomości dla wykonywania niezbędnych prac, przedstawiając zakres robót budowlanych, opis parametrów infrastruktury. Ponadto, do pism załączono mapy projektowe, obrazujące: usytuowanie kontenerowej stacji transformatorowej na działce nr [...], przebieg odcinków kablowych linii średniego i niskiego napięcia na ww. parceli i przebieg odcinka kablowej linii średniego napięcia na działce nr [...] oraz precyzujące parametry obszaru trwałego zajęcia nieruchomości. Co więcej, do wystąpienia inwestora z dnia 9 maja 2022 r. załączono grafikę obrazującą elewację stacji transformatorowej. Tym samym, zakresem propozycji negocjacyjnych zostały objęte wszystkie elementy przedmiotowo istotne, a skarżąca miała pełną wiedzę co do zakresu ograniczenia oraz jego skutków. W ostatnim ze swoich wystąpień inwestor zaproponował nieodpłatne ustanowienie służebności przesyłu.
W zakresie natomiast kwestionowanego przez skarżącą umocowania pełnomocnika inwestora do działania w toku prowadzonych rokowań, wskazać należy, że inwestor T. S.A. reprezentowany była przez P. R. na podstawie pełnomocnictwa nr [...] udzielonego w dniu 17 grudnia 2021 r. przez A. M., który z kolei legitymował się pełnomocnictwem nr [...] udzielonym w dniu 2 marca 2020 r. przez prokurenta oddziałowego samoistnego J. C., ujawnionego w Krajowym Rejestrze Sądowym, uprawnionego do działania w imieniu inwestora. Nadto, z udzielonego A. M. pełnomocnictwa wynikało, że był on uprawniony do jednoosobowego działania w imieniu T. S.A. w sprawach związanych z działalnością Oddziału inwestora we W. m.in. w zakresie reprezentowania oraz składania wszelkich oświadczeń woli dotyczących regulacji zasad i warunków korzystania przez inwestora z nieruchomości osób trzecich, w związku z prowadzeniem prac lub lokalizacją obecnych i przyszłych elementów sieci energetycznej, w tym do wszelkich czynności prawnych dotyczących zawierania, zmiany, wykonywania, rozwiązywania lub odstąpienia w zakresie umów i porozumień dotyczących korzystania przez inwestora z nieruchomości osób trzecich oraz do reprezentowania w postępowania administracyjnych w tym zakresie, w szczególności prowadzonych na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych we wszystkich instancjach (ust. 1 pkt 2), jak również został upoważniony do udzielania dalszych pełnomocnictw projektantom i wykonawcom realizującym zadania inwestycje na rzecz inwestora w zakresie sprawy wymienionych w ust. 1 pkt 1 i 2 pełnomocnictwa z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z ust. 7, a więc z wyłączeniem podejmowania czynności mogących wywierać skutki dla praw i obowiązków majątkowych inwestora (ust. 6).
Przedłożone z kolei przez P. R. pełnomocnictwo nr [...] z dnia 17 grudnia 2021 r. uprawniało do jednoosobowego podejmowania w imieniu inwestora wszelkich czynności proceduralnych dotyczących Oddziału inwestora we W. wymaganych w toku postępowania przez właściwymi organami administracji, w sprawach uzyskania wnioskowanych decyzji, uzgodnień, zezwoleń i zaświadczeń oraz podpisywania i składania oświadczeń o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, niezbędnych dla realizacji projektu nr [...], Budowa stacji transformatorowej wraz z powiązaniami SN i nN, lokalizacja: W.(1), dz. nr [...] (pkt 1), z jednoczesnym wyłączeniem tych czynności, których podjęcie mogłoby rodzić w skutkach powstanie jakichkolwiek zobowiązań o charakterze finansowym (pkt 2). Wskazane pełnomocnictwo udzielone zostało na czas określony od dnia 17 grudnia 2021 r. do dnia 30 września 2022 r.
Nie jest, zdaniem Sądu, uprawnione stanowisko skarżącej, że powyższe umocowanie dotyczy wyłącznie czynności podejmowanych względem właściciela działki nr [...], a zatem nie mogło stanowić podstawy do prowadzenia rokowań dotyczących udostępnienia działek nr [...] i [...]. Z materiału dowodowego bezspornie wynika, że celem realizowanego przez inwestora projektu było doprowadzenie energii elektrycznej do budynku mieszkalnego znajdującego się na wskazanej w treści pełnomocnictwa działce nr [...]. Sam jednak projekt, co wynikało przecież z przedłożonej skarżącej dokumentacji technicznej, obejmował zarówno budowę na działce nr [...] stacji transformatorowej, zaś na działce nr [...] linii kablowej. Skoro więc realizacja projektu inwestycyjnego obejmowała zarówno budowę stacji transformatorowej oraz linii kablowej średniego i niskiego napięcia oraz obejmowała swym zakresem działki nr [...], [...] oraz [...], czego miała świadomość skarżącą już na etapie prowadzonych rokowań, udzielone pełnomocnictwo zgodnie z art. 65 § 1 k.c. (oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje) należało zatem interpretować w ten sposób, że uprawniało do podejmowania rokowań dotyczących nabycia prawa do nieruchomości, na których miał być realizowany określony w jego treści projekt inwestycyjny. W tych okolicznościach późniejsze rozszerzone pełnomocnictwo, dołączone do akt postępowania przez inwestora, nie miało żadnego znaczenia. Precyzowało on jedynie jego zakres, który w ocenie Sądu nie był wątpliwy w świetle materiałów sprawy i okoliczności faktycznych, których skarżąca była świadoma.
Należy jedocześnie zauważyć, że choć udzielone P. R. dalsze pełnomocnictwo nie upoważniało go do zaciągania zobowiązań finansowych w imieniu inwestora, oświadczenie to należało zgodnie z art. 65 § 1 k.c. intepretować w świetle okoliczności, w jakich zostało ono złożone, a niewątpliwie jasno wyrażonym w piśmie z dnia 9 maja 2022 r. zamiarem inwestora było uzyskanie drogą rokowań ograniczonego prawa do dysponowania nieruchomością należącą do skarżącej (nieodpłatnej służebności przesyłu). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym, zawarte w dokumencie pełnomocnictwa zdanie o tym, że pełnomocnik nie może zaciągać w imieniu inwestora zobowiązań finansowych, nie oznacza że nie mógł on prowadzić rokowań, ponieważ jednocześnie, na mocy udzielonego pełnomocnictwa z dnia 17 grudnia 2021 r. był on do tego uprawniony. W tej sytuacji uprawnione pozostaje stwierdzenie, że zgodnie z art. 65 § 1 k.c. opisany wyżej fragment pełnomocnictwa nie dotyczył obszaru związanego z uzyskaniem służebności przesyłu na działce na drodze rokowań, o jakich mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 2176/22).
Jednocześnie do akt sprawy załączono ciąg pełnomocnictw wraz odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego wykazującym umocowanie J. C., który podpisał się pod pełnomocnictwem udzielonym A. M. do działania w imieniu inwestora. Z treści pełnomocnictw wynika, że udzielenie dalszych umocowań mieściło się w ramach uprawnień posiadanych przez osoby ustanawiające substytucje, w tym upoważniały do udzielania dalszych pełnomocnictw projektantom i wykonawcom realizującym zadania inwestycje na rzecz inwestora.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że wszelkie działania podejmowane przez osoby uprawnione do reprezentacji oddziału spółki (prokurenci oddziałowi) wywierają skutek nie tylko w stosunku do samego oddziału, ale i wobec samej spółki, której oddział nie posiada przecież odrębnej osobowości prawnej, a zatem czynności prawne, procesowe i faktyczne dokonywane przez ustanowionych prokurentów oddziałowych pełnomocnika wywierają na gruncie prawa skutki bezpośrednio dla spółki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 847/17). Wszelkie działania prokurenta oddziałowego samoistnego odnoszą skutek bezpośrednio wobec spółki, o ile mieszczą się w granicach umocowania wynikającego z udzielonej prokury oddziałowej, czyli w zakresie spraw związanych z działalnością konkretnego oddziału (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OZ 199/24). W literaturze prawa cywilnego podkreśla się natomiast, że zakres spraw objętych zakresem art. 1095 bez wątpienia obejmuje – jak w przypadku prokury ustanowionej dla całego przedsiębiorcy – zarówno czynności prywatnoprawne, jak i publicznoprawne w sprawach dotyczących działalności przedsiębiorcy w ramach oddziału. Bez osobnego pełnomocnictwa prokurent oddziałowy może składać w imieniu mocodawcy np. deklaracje podatkowe i ich korekty, wnioski o stwierdzenie nadpłaty podatków i opłat, a także środki zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym lub sądowo-administracyjnym (M. Pilich [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 2 [art. 56–125], red. J. Gudowski, Warszawa 2021, s. 895-896 oraz podane tam orzecznictwo sądów administracyjnych).
W ocenie Sądu, powyższe pełnomocnictwa były wystarczające do prowadzenia rokowań. Rokowania nie oznaczają bowiem składania oświadczeń woli, mają jedynie charakter przygotowawczy. Przeprowadzenie rokowań wymaga współdziałania i woli stron do ich przystąpienia (por. G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj i E. Mzyk, U.g.n. Komentarz, Warszawa 2008, str. 472 i 455; E. Bończak-Kucharczyk, U.g.n. Komentarz, Warszawa 2023, s. 877-929; także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 99/17 czy 12 czerwca 2023 r., sygn. akt I OSK 141/20).
Choć nie miało to wpływu na wynik sprawy, Sąd nie podzielił stanowiska Wojewody, że - w realiach rozpoznawanej sprawy - można byłoby zastosować przepisy o tzw. rzekomym pełnomocnictwie. Zgodnie bowiem z art. 103 § 1 k.c., jeżeli zawierający umowę jako pełnomocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta. Zatem przepis ten mógłby mieć ewentualne zastosowanie, ale w przypadku, gdyby właściciele nieruchomości zawarli stosowną umowę i dla jej ważności chodziło by o potwierdzenie przez inwestora oświadczenia woli osoby, działającej rzekomo w jej imieniu, czyli bez jej pełnomocnictwa. W niniejszej zaś sytuacji nie doszło jednak do zawarcia takiej umowy (nie było oświadczenia wymagającego potwierdzenia), co oznacza zatem, że w tym przypadku ani nie miał zastosowania art. 103 § 1 k.c. Analogiczny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 13/20.
Jednocześnie należy podkreślić, że w orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie aktualnie zgodnie się wskazuje, iż skoro przed wydaniem decyzji na podstawie art. 124 u.g.n. konieczne jest przeprowadzenie rokowań, to nie można wykluczyć, że dla uzyskania trwałego tytułu prawnego do korzystania z części nieruchomości inwestor może zaproponować jej właścicielowi zawarcie umowy o ustanowienie służebności przesyłu. Takie rozwiązanie może mieścić się w pojęciu zgody właściciela, o jakiej mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., o ile dojdzie do zawarcia umowy cywilnoprawnej, która pozwoli w sposób sprawny i bezkonfliktowy zrealizować cele publiczne. Zawarcie umowy służebności przesyłu powodowałoby, że postępowanie prowadzone w przedmiocie ograniczenia własności nieruchomości przez udzielenie zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. stałoby się bezprzedmiotowe Odmowa zawarcia takiej umowy natomiast stanowi wyraz braku woli właściciela dobrowolnego udostępnienia nieruchomości dla realizacji celu publicznego. Służebność jest ograniczonym prawem rzeczowym ustanawianym w trybie przewidzianym przepisami prawa cywilnego, zaś zezwolenie ograniczające sposób korzystania z nieruchomości jest rodzajem wywłaszczenia. Oba te tytuły prawne łączy jednak to, że na ich podstawie określony podmiot może korzystać z nieruchomości niebędącej jego własnością. Uzyskanie jednego z tych tytułów wyłącza potrzebę uzyskiwania drugiego. Jeżeli przedstawiona przez potencjalnego inwestora propozycja zawarcia umowy ustanowienia służebności nie doprowadziła do zawarcia umowy powstaje potrzeba uzyskania decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości, gdyż rokowania mające na celu zrealizowanie inwestycji na cudzym gruncie nie doprowadziły do oczekiwanego skutku (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 8 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 66/23; 19 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 2002/22; 27 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 2091/22; 9 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 2190/21; 19 czerwca 2020 r., I sygn. akt OSK 2409/19; także E. Bończak-Kucharczyk, u.g.n. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 124, teza 1.) Powyższe stanowisko umacnia zmiana art. 124 ust. 3 u.g.n. dokonana z dniem 3 września 2023 r., przez dodanie do niego, że przepisy art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 115 u.g.n. stosuje się odpowiednio.
Końcowo Sąd wskazuje także na słuszny pogląd Wojewody - korespondujący zresztą ze stanowiskiem zawartym w orzecznictwie sądów administracyjnych - że na etapie ograniczania sposobu korzystania z nieruchomości dla potrzeb realizacji inwestycji celu publicznego nie ma już możliwości kwestionowania usytuowania przebiegu linii i obszaru na którym zaplanowano inwestycję. Zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przesądza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego bądź decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Analiza uciążliwości dla właściciela nie może wykraczać poza unormowanie art. 112 ust. 3 i art. 124 u.g.n. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 197/09). Organ w sprawie prowadzonej w trybie art. 124 u.g.n. nie jest zatem uprawniony do badania uciążliwości linii elektroenergetycznej na konkretnej nieruchomości, gdyż taki obowiązek nie wynika z treści ww. przepisu. Kwestia ta jest badana w postępowaniu planistycznym, a także, jeśli wymagają tego przepisy szczególne, w postępowaniu, które kończy decyzja środowiskowa (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 99/17 i 23 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 336/16).
Reasumując, w ocenie Sądu, Wojewoda dokonał wystarczających ustaleń i prawidłowej oceny zgromadzonego materiału bez naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ponadto, dostatecznie uzasadnił swe rozstrzygnięcia, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu umożliwiającym jego kontrolę sądowoadministracyjną. Przeprowadzona powyżej analiza przepisów nie wykazała również naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. w szczególności wzmiankowanego w skardze art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n.
Mając na uwadze powyższe, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło