II SA/Wr 598/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 10 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. J. na czynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 maja 2026 r. Nr WOP.1410.105.2026.ES w przedmiocie zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej cały uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). Pismem z dnia 27 kwietnia 2026 r. R. J. (dalej "skarżący") zwrócił do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o spowodowanie wykonania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Jeleniej Górze czynności w sprawie samowoli budowlanej dokonanej przez sąsiada będącego właścicielem działki nr [...] położonej przy ul. [...] w P. polegającej na budowie na granicy z działką skarżącego nr [...] wiaty konstrukcji drewnianej. W odpowiedzi na powyższe pismo zawiadomieniem z dnia 27 maja 2026 r. Nr [...], zatytułowanym "Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi", Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował skarżącego – na podstawie art. 237 § 3 w zw. z art. 238 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (dalej "K.p.a.") – o uznaniu skargi z dnia 27 kwietnia 2026 r. na działania PINB w Jeleniej Górze dotyczące budowy wiaty na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. za bezzasadną. Skarżący został jednocześnie pouczony, że zgodnie z art. 238 § 1 uzd. 2 w zw. z art. 239 § 1 K.p.a. w przypadku gdy skarga, w wyniku jej rozpatrzenia, została uznana za bezzasadną i jej bezzasadność wykazano w odpowiedzi na skargę, a skarżący ponowił skargę bez wskazania nowych okoliczności - organ właściwy do jej rozpatrzenia może podtrzymać swoje poprzednie stanowisko z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy - bez zawiadamiania skarżącego. Pismem z dnia 30 czerwca 2026 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, kwestionując powyższe zawiadomienie, wniósł na nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę jako naruszające przepisy § 12 i § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakie powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisy ustawy z dnia 15 kwietnia 2002r (t.j. Dz. U. 2022 r. poz. 1225 ze zm.) oraz przepisy K.p.a. i podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Mając powyższe na względzie, skarżący wnosi o zobowiązanie organu do wydania decyzji lub załatwienia sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że zaskarżone zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie zawiera się w katalogu rozstrzygnięć podlegających kognicji sądowoadministracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; zwana dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Katalog form działania administracji podlegający tej kontroli określa art. 3 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którego punktem 4 kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Poza tym, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, bowiem przedmiotem zaskarżonego zawiadomienia – jak wynika z podstawy prawnej jego podjęcia – jest rozpoznanie skargi wniesionej w tzw. trybie skargowym, o którym mowa w Dziale VIII K.p.a. (t.j. z 2025 r. poz. 1691 ze zm.) uregulowanym w art. 221-256. Zgodnie z art. 227 K.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W rozpoznawanej sprawie skarżący w piśmie z dnia 27 kwietnia 2026 r. wniósł do DWINB skargę na wadliwe działanie PINB w Jeleniej Górze polegające na niepodjęciu czynności dotyczących budowy wiaty na terenie sąsiedniej nieruchomości. Jak stanowi art. 233 K.p.a., skarga w sprawie indywidualnej, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, powoduje wszczęcie postępowania, jeżeli została złożona przez stronę. Jeżeli skarga taka pochodzi od innej osoby, może spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu, chyba że przepisy wymagają do wszczęcia postępowania żądania strony. Zgodnie zaś z art. 234 K.p.a., w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne: 1) skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu; 2) skarga pochodząca od innych osób stanowi materiał, który organ prowadzący postępowanie powinien rozpatrzyć z urzędu. Organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca (art. 237 § 1 K.p.a.). O sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego (art. 237 § 3 K.p.a.). W razie niezałatwienia skargi w terminie określonym w § 1 stosuje się przepisy art. 36-38 (art. 237 § 4 K.p.a.). Skarga wniesiona przez skarżącego z dnia 27 kwietnia 2026 r. została załatwiona zaskarżonym z niniejszej sprawie zawiadomieniem z dnia 27 maja 2026 r. W tym miejscu należy podkreślić, że uregulowane w Dziale VIII K.p.a. postępowanie skargowo-wnioskowe stanowi rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego. W ramach tego postępowania realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków. Jednocześnie, ustawodawca przyjmuje generalną zasadę pierwszeństwa postępowania jurysdykcyjnego przed skargowym i transformacji skargi w odpowiedni środek postępowania jurysdykcyjnego. Artykuł 233 K.p.a. wyraźnie wyłącza załatwianie pism w ramach instytucji skarg i wniosków, jeśli dotyczą one spraw indywidualnych i pochodzą od strony; pismo takie wszczyna postępowanie administracyjne (por. M. Jaśkowska, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz bieżący do art. 233 kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2010). Słusznym jest również stanowisko, że stosowanie przepisów art. 36-38 K.p.a., o którym mowa w art. 237 § 4 K.p.a., oznacza w tym przypadku wprawdzie możliwość wniesienia zażalenia do organu wyższego stopnia, jednakże w razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 K.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego, bowiem skargą taką nie jest objęte uproszczone postępowanie o charakterze administracyjnym dotyczące skarg i wniosków uregulowane w Dziale VIII K.p.a. W takim postępowaniu nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, zaś informacja o sposobie załatwienia skargi nie jest merytorycznym załatwieniem sprawy tylko czynnością materialno-techniczną. Na mocy art. 237 § 4 K.p.a. w razie niezałatwienia sprawy w terminie określonym w § 2 stosuje się więc przepisy art. 36-38 K.p.a., to jednak na tym kończą się możliwości wyegzekwowania od organu obowiązku udzielenia odpowiedzi, ponieważ w przypadku tej instytucji stronie nie służy prawo skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Zasadny jest tym samym wyrażany w orzecznictwie pogląd, że sąd administracyjny "nie jest właściwy do rozpoznawania skarg na bezczynność w zakresie skargi powszechnej wznoszonej w trybie Działu "K.p.a." (postanowienie NSA z dnia 17 września 2001 r., II SAB/Wr 17/01). Również niezadowolenie strony ze sposobu rozpatrzenia skarg i wniosków nie jest podstawą do złożenia skargi do sądu administracyjnego, ponieważ postępowanie nie kończy się decyzją administracyjną – nie ma charakteru jurysdykcyjnego (A. Matan, [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2007, wyd. II, komentarz do art. 221, teza 14). Stronie nie przysługuje zatem prawo do zaskarżenia niesatysfakcjonującej odpowiedzi (K. Milart-Szostak, Wystąpienia Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawach samorządu terytorialnego, ST 2003, nr 9, s. 68; M. Jaśkowska, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz bieżący do art. 237 kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2010). Uwzględniając powyższe, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. jako niedopuszczalną. Stąd orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie w punkcie drugim sentencji wynika z konieczności zastosowania przepisu art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego do dnia rozpoczęcia rozprawy.