II SA/Wr 6/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Henryk Ożóg Sędziowie NSA del. do WSA - Jolanta Sikorska (spraw.) Asesor WSA - Lidia Serwiniowska Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2004 r. przy udziale --- sprawy ze skargi D. K. na decyzję Okręgowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, I. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane, II. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz D. K. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. rozpoznała u poborowego D. K. przebyte skręcenie stawu kolanowego lewego (§ 78 p. 2) oraz przebytą chorobę Osgooda Schlattera stawu kolanowego lewego (§ 76 p. 1) i uznała za zdolnego do służby wojskowej w kategorii "A", powołując się na rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.06.1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 1992 r., Nr 57, poz. 278 ze zm.). W uzasadnieniu podała, że stwierdzona schorzenia kwalifikują do wyżej ustalonej kategorii zdolności do służby wojskowej. D. K. złożył odwołanie od powyższego orzeczenia, w którym podał, że nie zgadza się z jego treścią. Podniósł, że stan jego zdrowia uniemożliwia mu odbycie zasadniczej służby wojskowej. Podał, że stan swojego zdrowia w dotychczasowym postępowaniu udokumentował orzeczeniami lekarskimi i przeprowadzonymi badaniami, które opisał w odwołaniu, zaznaczając, że do odwołania dołącza kopie wymienionych tam badań lekarskich. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21.11.1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r., Nr 4, poz. 16) oraz § 6 pkt 1 i § 32 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.06.1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 1992 r., Nr 57, poz. 278 ze zm.) Okręgowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu podała, że stwierdzone schorzenia oraz obecny stopień ich nasilenia ustalony w wyniku przeprowadzonego badania ortopedycznego, tj. przebyte wykręcenie stawu kolanowego lewego z pourazową przednią przyśrodkową niestabilnością rotacyjną bez ograniczenia zakresu ruchu w tym stawie i bez upośledzenia wydolności chodu według § 76 p. 1 załącznika nr 1 do wymienionego w podstawie prawnej orzeczenia rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej kwalifikuje odwołującego się do wyżej ustalonej kategorii zdolności do służby wojskowej. W skardze na powyższą decyzję D. K. domagał się jego zmiany przez orzeczenie, że nie jest zdolny do służby wojskowej. Podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w wydanych orzeczeniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola tej działalności oparta jest na zasadzie legalności. Sąd administracyjny z zasady jest sądem kasacyjnym. Nie ma zatem kompetencji do wydawania orzeczeń merytorycznych, które zstępowałyby akty administracyjne, do których podejmowania na podstawie stosownych przepisów prawa uprawnione są organy administracji publicznej. W tej sytuacji zawarte w skardze żądanie zmiany ustalonej przez organ kategorii zdolności do służby wojskowej i orzeczenie przez sąd, że skarżący nie jest zdolny do służby wojskowej nie znajduje oparcia w przepisach wymienionej wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowił przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 w zawiązku z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 21.11.1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (j.t. Dz. U. z 1992 r., Nr 4, poz. 16 ze zm.) oraz uregulowania rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz z załącznikiem nr 1 - wykazem chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.). W myśl art. 26 ust. 1 powołanej wyżej ustawy: "Określenie zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej należy do powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 1", który przekazuje kompetencje do orzekania w tych sprawach do właściwości wojskowych komisji lekarskich w okresie, kiedy nie urzęduje powiatowa komisja lekarska. Zgodnie natomiast z § 2 wymienionego rozporządzenia orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej kategorii, o których mowa w § 1 właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej - według wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia. Właściwa komisja lekarska wydaje orzeczenie na podstawie badania lekarskiego według kategorii i kryteriów, o których była wyżej mowa oraz na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie, w szczególności dotyczących przebiegu i warunków pełnienia służby wojskowej przez osobę badaną o ile taką służbę już pełniła. W uzasadnionych wypadkach komisja lekarska może wydać orzeczenie wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji lekarskiej (§ 18 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia). Wojskowa komisja lekarska rozpatrująca odwołanie orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich i tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie, a także skierować badanego na obserwację szpitalną. Komisja może również przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania komisji, która wydała orzeczenie (§ 32 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia). Natomiast w § 19 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia zapisano, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać mi. in. szczegółowe uzasadnienie. Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 kpa). Organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Wniesienie odwołania przenosi na organ odwoławczy obowiązek ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zgodnie z wymogami przepisów procedury administracyjnej. W ocenie Sądu wydane w sprawie decyzje naruszają powyższe zasady procedury administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim zauważyć należy, że zarówno decyzja wydana przez organ I instancji, jak i decyzja wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania przez organ II instancji zawiera jedynie wskazanie jednostki chorobowej z przypisaniem odpowiednich paragrafów załącznika do omawianego rozporządzenia oraz stwierdzenie o zaliczeniu poborowego do kategorii "A" zdolności do służby wojskowej, co w żadnym wypadku nie czyni zadość omawianym wyżej wymogom przepisów kpa i cytowanego rozporządzenia. Podkreślić także trzeba, że skarżący w odwołaniu podał, że nie godzi się z treścią orzeczenia a nadto, że stan jego zdrowia uniemożliwia odbycie zasadniczej służby wojskowej. Powołał się przy tym na wymienione w odwołaniu orzeczenia lekarskie, a z treści odwołania wynika, że dołączył do niego wymienione jako załączniki orzeczenia lekarskie, które miałyby świadczyć o niezdolności do służby wojskowej. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania organ II instancji wydał orzeczenie, którego uzasadnienie jest tożsame z lakonicznym uzasadnieniem orzeczenia wydanego przez organ I instancji. Organ odwoławczy ograniczył się w uzasadnieniu orzeczenia do podania, że w wyniku przeprowadzonego badania specjalistycznego uznała poborowego za zdolnego do pełnienia zasadniczej służby wojskowej w kategorii zdrowia "A" oraz, że u skarżącego stwierdzono schorzenie z § 76 pkt 1 opisane jako: przebyte wykręcenie stawu kolanowego lewego z pourazową przednią przyśrodkową niestabilnością rotacyjną bez ograniczenia zakresu ruchu w tym stawie i bez upośledzenia wydolności chodu. Uzasadnienia powyższej treści nie tylko naruszają przepis § 19 ust. 1 pkt 3 powołanego wyżej rozporządzenia MON i przepis art. 107 § 3 kpa ale także stanowią naruszenie zawartej w art. 7 kpa zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Organy orzekające w niniejszej sprawie w wydanych przez siebie decyzjach w ogóle nie podały z jakich przyczyn uznały, że stwierdzone u skarżącego schorzenie kwalifikuje go do kategorii zdrowia "A". Dodać należy, że strona składająca odwołanie od wydanej przez organ I instancji decyzji, z której treścią się nie zgadza, ma prawo dowiedzieć się z uzasadnienia decyzji wydanej przez organ odwoławczy, jaka jest jej sytuacja prawna oraz z jakich przyczyn podniesione przez nią w odwołaniu twierdzenia i zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Uzasadnienie wydanych w sprawie orzeczeń znajduje się dopiero w odpowiedzi na skargę, która nie jest przecież integralną częścią wydanych w sprawie decyzji. Uzasadnienie to nie może być zatem brane przez Sąd pod uwagę przy rozpatrywaniu zasadności skargi. Wyżej wskazane uchybienia procesowe uniemożliwiały Sądowi przeprowadzenie prawidłowej kontroli legalności wydanych w sprawie orzeczeń, do czego Sąd ten jest powołany. Uchybienia te zatem skutkowały konieczność uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy decyzyjne po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania dowodowego w tej sprawie, jak wymagają tego cytowane przepisy prawa, winny wydane przez siebie decyzje uzasadnić zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 kpa oraz § 19 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach . Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie 145 § 1 pkt 1c) powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku. Orzeczenie w przedmiocie wykonania zaskarżonych decyzji podjęto na podstawie art. 152 wymienionej wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś orzeczenie o kosztach oparto na przepisie art. 200 tejże ustawy.