II SA/Wr 603/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Sędziowie: Asesor WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca Asesor WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant: Agnieszka Figura po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego od [...]r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Decyzją Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w J. Ś. z dnia [...]roku Nr [...] J. K. przyznano świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego na okres od [...] roku do [...] roku. Następnie J. K. w dniu [...]r. wniosła do Ośrodka Pomocy Społecznej w J. Ś. o przyznanie zasiłku stałego w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem W. K., zobowiązując się do dostarczenia m. in. orzeczenia o niepełnosprawności syna wydawanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności. Wniosek o przyznanie zasiłku stałego J. K. złożyła ponownie w dniu [...] r. przedkładając powyższe orzeczenie. Decyzją Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w J. Ś. z dnia [...] roku Nr [...]przyznano świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego na okres od [...] roku do [...]roku. Od tej decyzji J. K. wniosła odwołanie. W odwołaniu domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania świadczenia od dnia [...]roku, tj. od daty złożenia w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności wniosku o ustalenie niepełnosprawności dziecka W. K.. Ponadto strona podniosła, że nie powinna ponosić konsekwencji za fakt, że dziewięć miesięcy oczekiwała na rozpatrzenie wniosku przez Powiatowy Zespól do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...]roku Nr [...], wydaną na podstawie art. 27 ust. 1 i art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w J. Ś. w zakresie przyznania Pani J. K. zasiłku stałego od dnia [...]roku do [...]roku. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podzielił w całości pogląd prawny i ustalenia organu I Instancji. Z akt sprawy bezspornie wynika, że wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, tj. orzeczeniem o niepełnosprawności dziecka strona złożyła w styczniu [...] r. Ponadto ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje możliwości wypłaty świadczenia wstecz, jak przewiduje to ustawa o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych. Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżąca ponownie zarzuciła naruszenie prawa przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności. Skarżąca wskazała, że zasiłek stały otrzymywała do [...]roku. Dnia [...]roku złożyła wniosek do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności o ustalenie stopnia niepełnosprawności dziecka i na orzeczenie to oczekiwała aż dziewięć miesięcy. Przez okres dziewięciu miesięcy zarówno dziecko, jak i ona zostali pozbawieniu wszelkich praw, jakie przysługiwały wcześniej. Ponadto wskazała, że poniosła koszty materialne, gdyż dziecko przez ten okres czasu wymagało rehabilitacji i wyjazdów na badania lekarskie. Zdaniem skarżącej wydłużone oczekiwanie na orzeczenie oraz podjęcie błędnego orzeczenia przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, które w wyniku wniesionego odwołania zostało zmienione, nie powinno skutkować ponoszeniem przez nią i dziecko konsekwencji za opieszałą działalność tego organu. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i powołał się na swoją wcześniejszą argumentację. Ponadto w związku z zarzutem dotyczącym żądania przyznania zasiłku stałego od daty złożenia wniosku w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że ten zarzut dotyczy nieprawidłowości działania Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności i jest on zasadny. Zgodnie z § 13 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 maja 2002 roku w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności wydanie orzeczenia następuje nie później, niż w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku, a w przypadku spraw szczególnie skomplikowanych, wymagających badań specjalistycznych lub konsultacji specjalistycznych - nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku Jednakże organ odwoławczy zauważył, że zarzut ten nie jest skierowany pod adresem Kolegium Odwoławczego. W tej sprawie wystąpiły dwojakiego rodzaju wnioski: wniosek J. K. z dnia [...]roku skierowany do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności dziecka W. K. i wniosek skarżącej z dnia [...]roku skierowany do Ośrodka Pomocy Społecznej w J. Ś. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego. Ten ostatni wniosek wszczął postępowanie administracyjne w sprawie przyznania zasiłku stałego. Ponieważ przepis art. 27 ust. 1 ustawy nie określa od kiedy ma być wypłacone świadczenie. W związku z tym w tego rodzaju sprawach ma zastosowanie art. 43 ust. 6 cytowanej ustawy, zgodnie z którym świadczenie pieniężne z pomocy społecznej wypłaca się w okresach miesięcznych poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym złożono wniosek wraz z wymaganą dokumentacją do przyznania określonego świadczenia. Ponieważ skarżąca wniosek o przyznanie zasiłku stałego złożyła [...] roku, ten wniosek wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia prawa do zasiłku stałego. Prawidłowo w związku z tym przyjęto miesiąc styczeń [...] rok jako początek terminu wypłacania skarżącej zasiłku stałego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Uchylenie aktu administracyjnego następuje w przypadku stwierdzenia wystąpienia istotnych wad postępowania lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Skargę w niniejszej sprawie należy uznać za zasadną. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w J. Ś. przyznającą świadczenie w formie zasiłku stałego na okres od [...]roku do [...]roku. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r. nr 64, poz.414 z późn. zm. ). Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 i Nr 160, poz. 1082, z 1998 r. Nr 99, poz. 628, Nr 106, poz. 668, Nr 137, poz. 887, Nr 156, poz. 1019 i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 49, poz. 486, Nr 90, poz. 1001, Nr 95, poz. 1101 i Nr 111, poz. 1280, z 2000 r. Nr 48, poz. 550 i Nr 119, poz. 1249 oraz z 2001 r. Nr 39, poz. 459, Nr 100, poz. 1080, Nr 125, poz. 1368 i Nr 129, poz. 1444) lub ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Warunkiem przyznania osobie sprawującej opiekę nad dzieckiem zasiłku stałego jest posiadanie przez dziecko orzeczenia o niepełnosprawności wraz z określonymi wskazaniami. Stosownie do art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej świadczenia pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego bądź innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. W celu otrzymania świadczenia niezbędne jest więc złożenie wniosku do organu pomocy społecznej. Przepis art. 27 ust. 1 nie reguluje kwestii związanej z początkowym momentem wypłaty zasiłku stałego. Zastosowanie znajduje ogólna reguła wynikająca z art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym świadczenia pieniężne pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, w którym złożono wniosek, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia i składki na ubezpieczenie społeczne ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Należy zauważyć, że organy nie wzięły jednak pod uwagę szczególnych okoliczności związanych z niniejszą sprawą. Taką okolicznością jest fakt złożenia przez skarżącą wniosku już w dniu [...] r. do Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku stałego, chociaż bez wymaganego aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności dziecka. Wniosek ten nie został prawidłowo załatwiony przez organ pomocy społecznej zgodnie z art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ), stosownie do którego jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W aktach sprawy brak jest materiału potwierdzającego, że organ zachował się zgodnie z art. 64 § 2 Kpa, co wskazuje że wniosek ten pozostał nie załatwiony. W niniejszej sprawie należy jednak przede wszystkim mieć na uwadze, że Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzekł w dniu [...]r., że niepełnosprawność dziecka datuje się od urodzenia. Orzeczenie to zostało wydane do dnia [...]r., a więc do dnia ukończenia przez dziecko szesnastego roku życia. Orzeczenie to potwierdza stan ciągłości niepełnosprawności dziecka skarżącej od urodzenia. Mając na uwadze fakt złożenia wniosku do Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu [...]r. oraz treść orzeczenia o niepełnosprawności dziecka, zdaniem Sądu zasadne jest przyznanie prawa do zasiłku stałego z zachowaniem ciągłości jego wypłaty, a więc z uwzględnieniem końcowego terminu wynikającego z decyzji organu I instancji z dnia [...]r. Wobec powyższego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpiły przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znajduje umocowanie w art. 152 powyższej ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.