II SA/Wr 608/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, , , po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie w części z wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w części przekraczającej kwotę 100 (sto) złotych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący M.K. wystąpił o zwolnienie go z tej opłaty ponad kwotę 100 zł. Skarżący podał, iż ma status dłużnika niewypłacalnego, z jego majątku i z jedynego uzyskiwanego dochodu (czynsz z tytułu najmu w wysokości 2.000 zł) prowadzona jest egzekucja komornicza. Dodał, iż w utrzymaniu pomaga mu córka A.K.. We wniosku złożonym w dniu 10 grudnia 2007 r. na urzędowym formularzu skarżący oświadczył, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe i jest zatrudniony jako pracownik administracyjny za wynagrodzeniem 100 zł. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2007 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 27 grudnia 2007 r. skarżący wniósł sprzeciw od wyżej wymienionego postanowienia. Skarżący zaprzeczył, by pozostawał w związku małżeńskim ze swoją byłą żoną i stwierdził, że sam fakt, iż jest zatrudniony u byłej żony na 1/8 etatu nie może w żaden sposób wskazywać na istnienie związku małżeńskiego, skoro taki związek został rozwiązany w 1996 r. Nadto skarżący podkreślił, że łożenie na rzecz córki renty alimentacyjnej nie wyklucza korzystania z pomocy córki w różnych sytuacjach życiowych. Skarżący podał, że jest "wierzycielem alimentacyjnym od 2000 roku właśnie z przyczyny jego bezprawnego aresztowania i upadku byłego przedsiębiorstwa", a dochody z wynajmowania posiadanego przez niego lokalu zostały zajęte w całości przez komornika. Wskazał na znaczną wysokość ciążących na nim zobowiązań (które łącznie przekraczają kwotę 1.000.000 zł) i zaznaczył, że ich zapłata oraz regulowanie wszelkich opłat sądowych, w tym wpisu w niniejszej sprawie, będzie mogła być dokonana dopiero po sprzedaży jego nieruchomości w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym. Nieruchomość ta obecnie podlega zajęciu, a jej wartość oszacowano na kwotę 1.700.000 zł. Podkreślił jednocześnie, że Sąd Rejonowy w W. znając jego sytuację finansową zwalnia go nawet od drobnych wpisów np. w wysokości 50 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – stosownie do § 2 art. 245 powołanej wyżej ustawy – zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – na podstawie § 3 tego samego artykułu – zwolnienie tylko od odpłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać – zgodnie z przepisem art. 245 § 4 ppsa, na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Natomiast z uregulowania sformułowanego w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ppsa wynika, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Z akt sprawy, a w szczególności ze składanych przez skarżącego oświadczeń i przedkładanych dokumentów w trakcie ubiegania się o przyznanie mu prawa pomocy wynika, że obecnie uzyskuje on dochód w postaci 100 zł miesięcznie, jego majątek trwały został w całości zajęty w postępowaniu egzekucyjnym, a uzyskiwany dochód z najmu lokalu został również w całości zajęty przez komornika na poczet alimentów na rzecz córki skarżącego. Mając na uwadze powyższe oraz wysokość wpisu, a nadto biorąc pod uwagę fakt umarzania przez Sąd Rejonowy w W. grzywien i kosztów sądowych z powodów od skarżącego niezależnych, uznać należy, że zapłata kwoty wpisu w pełnej wysokości w obecnej sytuacji skarżącego nie jest możliwa bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie w zakresie zwolnienia go od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w części przekraczającej 100 zł i z tego względu na podstawie powołanych wyżej przepisów orzekł jak w sentencji.