II SA/Wr 608/09
WyrokWSA we Wrocławiu2010-01-28
Skład orzekający: Halina Kremis, Anna Siedlecka, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana sposobu użytkowania lokali mieszkalnych na handlowe (apteka) i związane z tym zwiększenie ruchu na klatce schodowej, montaż drzwi otwieranych na klatkę oraz potencjalne zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno-sanitarnego i obciążeń, stanowią zmianę sposobu użytkowania klatki schodowej w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, uzasadniającą umorzenie postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania klatki schodowej jako bezprzedmiotowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania klatki schodowej, ponieważ nie doszło do takiej zmiany w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Klatka schodowa, będąca częścią wspólną budynku, była i jest użytkowana jako element ciągu komunikacyjnego dla celów handlowo-usługowych, a budynek ten od dawna miał dominującą funkcję handlowo-usługową, a nie mieszkalną. Nie stwierdzono wykonania żadnych robót budowlanych w klatce ani zmiany jej funkcji. Kwestie dotyczące legalności urządzenia apteki i jej zgodności z przepisami, w tym dostępności dla osób niepełnosprawnych, należą do odrębnego postępowania i nie wpływają na ocenę sposobu użytkowania samej klatki schodowej.Stan faktyczny
Skarżący M. G. zaskarżył decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania klatki schodowej nr [...] w budynku przy ul. P. we W. Skarżący podnosił, że samowolna zmiana sposobu użytkowania lokali nr [...] i [...] z mieszkalnego na handlowy (apteka) spowodowała zmianę obciążeń, warunków bezpieczeństwa pożarowego (montaż drzwi otwieranych na klatkę) oraz dostępności dla osób niepełnosprawnych. Organy uznały, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania klatki schodowej, gdyż nadal pełni ona funkcję komunikacyjną, a budynek ma charakter handlowo-usługowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Protokolant Asystent sędziego Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 28 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia z urzędu jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania części wspólnych budynku oddala skargę
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia 16 lipca 2009 r. (Nr [...]) umorzono (na podstawie art. 105 § 1 kpa) z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania części wspólnych budynku przy ul. P. [...] we W., tj. klatki schodowej nr [...].
Decyzja ta została zaskarżona przez M. G., który podnosi, że w związku z samowolną zmianą sposobu użytkowania lokali nr [...] i [...] z mieszkalnej na handlową (apteka) nastąpiła zmiana wielkości obciążeń, która dotyczy również dojścia do lokalu handlowego. Zdaniem skarżącego zmienione zostały warunki bezpieczeństwa pożarowego w związku z montażem drzwi do lokalu [...] otwieranych na klatkę schodową, co powoduje zawężenie drogi ewakuacyjnej. Zdaniem odwołującego się nie zapewniono wymaganej dostępności dla osób niepełnosprawnych do lokalu apteki.
Decyzją z dnia 28 września 2009 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania M.G. od opisanej decyzji D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymała ją w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem weryfikacji jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia umarzająca z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania części wspólnych budynku przy ul. P. [...] we W., tj. klatki schodowej nr [...].
Zdaniem organu odwoławczego odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zebrany przez organ powiatowy materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania klatki schodowej nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. P. we W.. Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Pojęcie "zmiany sposobu użytkowania" jest więc pojęciem nieostrym, a prawodawca jedynie przykładowo wskazuje, jakiego rodzaju działania można zakwalifikować jako taką zmianę. Nie każda zmiana sposobu korzystania z obiektu stanowić będzie "zmianę sposobu użytkowania".
Przeprowadzone w dniu 5 czerwca 2009 r. przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oględziny wykazały, że na klatce schodowej nr [...] w budynku przy ul. P. we W. nie podjęto żadnej działalności. Nie wykonano w niej żadnych robót budowlanych, nie zmieniono jej funkcji. Jest ona nadal użytkowania zgodnie ze swoim przeznaczeniem jako klatka schodowa.
Odnosząc się do sprawy montażu drzwi do lokalu [...] należy wyjaśnić, że sprawa ta nie jest przedmiotem omawianego postępowania, którym jest zmiana sposobu użytkowania klatki schodowej. Dotyczy to również dostępności osób niepełnosprawnych do lokalu apteki. W sprawie zmiany sposobu użytkowania lokali użytkowych nr [...] i [...] w budynku przy ul. P. [...] we W. toczy się odrębne postępowanie.
Mając na uwadze powyższe organ drugiej instancji podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż nie doszło do zmiany sposobu użytkowania spornej klatki schodowej, a w konsekwencji postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Ustalenie istnienia tej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w sprawie poprzez jego umorzenie. Stosownie bowiem do treści art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej .wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania w myśl powołanego przepisu jest obligatoryjne i dalsze jego prowadzenie stanowiłyby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy.
Na ostateczną decyzję w sprawie skargę do sądu administracyjnego złożył współwłaściciel nieruchomości – M.G.. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący podkreśla, iż przedmiotowa klatka schodowa pełniła przez wiele lat przed kupnem przez M.D. lokali, które użytkuje obecnie jako aptekę, funkcję jedynie przejścia technicznego prowadzącego z przychodni zdrowia do piwnicy, głównie w celu obsługi pieca gazowego. Drzwi wejściowe do tej klatki schodowej były zamknięte dla pacjentów.
Lokale [...] i [...] - obecnie użytkowane jako apteka oraz nr [...] - obecnie mieszkanie skarżącego, zostały kupione podczas tego samego przetargu w grudniu roku 2004.
Lokal nr [...] zajmowany jest przez rodzinę strony, tj. domowników-mieszkańców lokalu nr [...], po zakończeniu procedury tzw. zmiany sposobu użytkowania przeprowadzonej zgodnie z prawem i decyzją ostateczną Urzędu Architektury i Budownictwa dla Miasta W.. Przebudowa i rozpoczęcie użytkowania lokali [...] i [...] - obecnie apteka - odbyło się bez decyzji Administracji Architektonicznej o zgodzie na prace budowlane, Decyzji o zgodzie na zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu artykułu 71 ust. 1 pkt. 2 Prawa Budowlanego oraz zgody na rozpoczęcie użytkowania. Tym samym nie można wiązać obecnego użytkowania przedmiotowej klatki schodowej z użytkowaniem lokali [...] i [...] - apteki, ponieważ na obecną chwilę jest ono nielegalne. Rozpoczęcie użytkowania lokali [...] i [...]
apteki, a tym samym przedmiotowej klatki schodowej, miało miejsce po około 1,5 roku po zasiedleniu mieszkania. W ten sposób widać, jaka funkcja była przez Inwestora funkcją zastaną.
Tak więc użytkowanie klatki schodowej, w rozumieniu artykułu 71 ust. 1 Prawa Budowlanego "podjecie działalności w części obiektu budowlanego" jako dojście do placówek ochrony zdrowia - apteki i przychodni, nastąpiło przy zastanej funkcji: dojście do jedynego na klatce schodowej mieszkania oraz dojście techniczne do pieca gazowego.
Oczywiście podjęte użytkowanie klatki schodowej, a więc zmiana sposobu użytkowania nastąpiła bez dokonania odpowiedniej procedury zgłoszenia i otrzymania decyzji o zgodzie na zmianę sposobu użytkowania. Interpretacja Prawa Budowlanego tj. rozumienie terminu "zmiana sposobu użytkowania" została zaczerpnięta z tomu "Prawo Budowlane. Komentarz" redaktor - prof. zw. dr hab. Zygmunt Niewiadomski, Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2007.
W rozumieniu artykułu 71 ust. 1 Prawa Budowlanego nastąpiło "podjęcie działalności w części obiektu budowlanego" co spowodowało z racji nowej funkcji zmianę warunków bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno - sanitarnych, zdrowotnych oraz wielkości obciążeń.
Odmiennie od argumentów w zaskarżanej decyzji zmiana sposobu użytkowania może, ale nie musi łączyć się z pracami budowlanymi, co wynika wprost ze wskazanego artykułu Prawa Budowlanego i interpretacji komentatora.
Dodatkowo skarga podnosi, iż w swojej pracy prof. zw. dr hab. Zygmunt Niewiadomski wyjaśnia: "na potrzebę uwzględniania wymagań określonych w art. 5 PrBud zwrócił również uwagę NSA, który w jednej z rozpatrywanych spraw stwierdził, że wykonana przez rzeczoznawcę budowlanego ekspertyza techniczna w sprawie dopuszczalności zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - powinna, w zależności od potrzeb, dotyczyć także wymagań określonych w art.5 PrBud, zob. wyr. NSA z 22.6.2001 r. IISA/Kr 1430/98, Palestra"
Na tej podstawie skarżący stwierdza, że obecne użytkowanie tej klatki schodowej nie spełnia wymogów artykułu 5 ust. 1 pkt 1b), pkt 1 d) , pkt 4, pkt 7 - obiekt usytuowany jest na terenie objętym ochroną konserwatorską i zmiana sposobu użytkowania wymaga zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, pkt 9 - "poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich"- jego rodzina ma prawo do normalnych warunków zdrowotnych.
Skarżący podnosi, że nie zgadza się z argumentacją w zaskarżanej decyzji. W związku z montażem drzwi do lokalu [...], odmiennie od zastanego stanu, otwieranych na klatkę schodową, nastąpiło zawężenie przeciwpożarowej drogi ewakuacyjnej. W godzinach pracy apteki drzwi te są często otwarte. Uważa iż nastąpiła "zmiana warunków bezpieczeństwa pożarowego" .
Zgodnie z artykułem 71 ust. l pkt.2 ustawy Prawo Budowlane takie działanie oznacza zmianę sposobu użytkowania. Montaż drzwi otwieranych na korytarz – (części wspólne), zawsze uzależniony jest od zgody Urzędu Architektury, który żąda zgody współwłaścicieli właśnie z powodu ograniczenia komunikacji - drogi ewakuacyjnej.
Skarżący uważa, że zgodnie z artykułem 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo Budowlane, rozpoczęcie działalności polegającej na sprzedaży leków (apteka), a tym samym rozpoczęcie użytkowania klatki schodowej jako drogi ewakuacyjnej - dojście do placówki opieki zdrowotnej, spowodowało zmianę warunków bezpieczeństwa pożarowego, a tym samym zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu Prawa Budowlanego.
Droga ewakuacyjna - przedmiotowa klatka schodowa - winna spełniać z racji swojej nowej funkcji postanowienia Rozdziału VI Bezpieczeństwo pożarowe rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności w paragrafów 236 ust.4 i ust.6, 238, 239 ust.4, również w powiązaniu z paragrafami 68 ust. 1 i 2, a także w paragrafów 240, 242, 250, 336.
Budynek od strony jego konstrukcji jest budynkiem mieszkalnym, ewentualnie dla drobnych usług. Nielegalnie zostały połączone i są użytkowane do dzisiaj trzy lokale: nr [...], [...] i [...]. Powstała w ten sposób powierzchnia handlowo-usługowa spełniająca rolę lokalu opieki zdrowotnej liczącego aż 350 metrów kwadratowych i według przelicznika w przedmiotowym rozporządzeniu służy do obsługi aż 87 osób. Apteka posiada jedno wejście przez przychodnię - lokal nr [...], drugie wejście przez sporną klatkę schodową numer [...]. Wejścia te są niemal przyległe do siebie. Wejście do apteki (lokal [...]) z piętra nie może być traktowane jako droga ewakuacyjna, ponieważ schody są przedzielone dwa razy spocznikiem, a stopnie na piętro mają wysokość 20 cm. Schody na piętro mają wcięcia, co jest niedozwolone dla placówek służby zdrowia. Szerokość biegu schodów to 1,10 m, a nie przepisowe 1,40. Wejście do budynku oraz wejście do apteki ma szerokość 0,90 m, a nie przepisowe 1,40 m. Wejście do budynku jest otwierane do wnętrza budynku. Brak jest przepisowej bariery zagradzającej dojście do piwnic - są poniżej poziomu gruntu, wejście do apteki z przychodni jest zamykane drzwiami podnoszonymi - roleta, co też jest niedozwolone. Omawiana w zaskarżanej decyzji DWINB sprawa dostępności dla osób niepełnosprawnych w moim rozumieniu to również zmiana określenia warunków bezpieczeństwa pożarowego dla klatki .schodowej, która obecnie z pierwotnej funkcji, dla której została wybudowana - dojścia do mieszkań, zamieniła się w dojście do placówki służby zdrowia - przychodnia i apteka.
Konieczność stałych pochylni dla niepełnosprawnych określona jest w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury a dnia 12 Kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w dziale VI. Zgodnie więc z artykułem 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo Budowlane skarżący uważa, że rozpoczęcie działalności polegającej na sprzedaży leków - apteka, a tym samym rozpoczęcie użytkowania klatki schodowej jako drogi ewakuacyjnej - dojście do placówki opieki zdrowotnej - spowodowało zmianę warunków bezpieczeństwa pożarowego, a tym samym zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu Prawa Budowlanego.
Omawiane w treści zaskarżanej decyzji toczące się inne postępowanie dotyczy przebudowy i zmiany sposobu użytkowania lokali [...] i [...] i ewentualnie dostępności dla osób niepełnosprawnych, a nie klatki schodowej. Urząd Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. nie ustosunkował się w zaskarżanej decyzji do bezspornych argumentów, iż: w związku z samowolną zmianą lokali [...] i [...] z funkcji pierwotnej (mieszkalna) na handlową (czy też z wieloletnich pustostanów na lokal handlowy) nastąpiła zmiana wielkości obciążeń, która tyczy się również dojścia do lokalu handlowego.
Zgodnie z Polską Normą PN-82/B-02003 dopuszczalne obciążenie stropów dla sklepów (placówek handlowych) to 5,0 kN/m. Dla budynku mieszkalno - usługowego ta norma wynosi 2,0 kN/m. Zgodnie więc z artykułem 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo Budowlane (zdaniem skarżącego) podjęcie działalności handlowej w części obiektu budowlanego spowodowało zmianę wielkości obciążeń, tym samym zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu Prawa Budowlanego.
Nadto w zaskarżanej decyzji (zdaniem strony) organ nie ustosunkował się do bezspornych argumentów, iż zmiana sposobu użytkowania polega na zmianie warunków zdrowotnych i higieniczno-sanitarnych na częściach wspólnych budynku, klatce schodowej nr [...], względem zmuszonych do korzystania sąsiadującej z apteką przychodni zdrowia. Przechodzą oni przez klatkę schodową wchodząc do apteki albo przechodzą przez aptekę i następnie przez wyburzoną ścianę przez inwestora M.D. wprost do przychodni. Powoduje to koncentrację chorych z pobliskiego terenu na przedmiotowej klatce schodowej. Niektórzy wychodzący pacjenci są po zabiegach pobierania krwi i nierzadko porzucają opatrunki z krwią na klatce schodowej. Klatka schodowa nie podlega rygorom stosowanym w przychodniach typu odkażanie przez mycie czy naświetlania. Tym samym, zdaniem strony, użytkowanie lokali a jednocześnie tej klatki schodowej stworzyło sytuację o jakiej mowa w artykule 71 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo Budowlane tj. podjęta została działalność w części obiektu budowlanego zmieniająca warunki zdrowotne i higieniczno-sanitarne.
Co do użytkowania klatki schodowej należy dodać, iż po rozpoznaniu zgromadzonych dokumentów związanych z Księgą Wieczystą numer [...] dotyczącą budynku przy ul. P. [...] we W. Sąd Rejonowy dla W. K. we W., IV Wydział Ksiąg Wieczystych określił dnia 30 października 2007, że budynek ten jest budynkiem mieszkalnym.
Zmiana sposobu użytkowania powstała wyniku zorganizowania apteki w lokalach [...] i [...] jako bez zgody nadzoru budowlanego na rozpoczęcie użytkowania lokali i bez zgody na budowę urzędu architektury, po samowoli budowlanej.
Zmiana sposobu użytkowania części wspólnych klatki schodowej powstała zdaniem strony także przez nie zastosowanie się do Prawa Farmaceutycznego. Artykuł 97 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo Farmaceutyczne, stanowi, że"apteka ogólnodostępna może stanowić odrębny budynek lub może być usytuowana w obiekcie o innym przeznaczeniu, pod warunkiem wydzielenia od innych lokali obiektu i innej działalności" oraz paragrafu 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2002 r. w sprawie szczegółowych wymogów jakim powinien odpowiadać lokal apteki (Dz. U. z dnia 14 października 2002 r. poz. 1393): § 5. 1 do apteki ogólnodostępnej muszą prowadzić co najmniej dwa odrębne wejścia 1) dla osób korzystających z usług apteki; 2) dla personelu i dostaw towaru 2. do apteki szpitalnej muszą prowadzić co najmniej dwa odrębne wejścia: 1) dla personelu; 2) dla dostaw towaru 3. wejście dla osób korzystających z usług apteki ogólnodostępnej musi zapewniać: 1) nieograniczony dostęp do izby ekspedycyjnej w czasie godzin pracy apteki, w tym również dla osób niepełnosprawnych; 2) możliwość wydawania produktów leczniczych i wyrobów medycznych w porze nocnej. "
Jak przyznał Nadzór Budowlany w postanowieniu numer 1432 z roku 2007 apteka nie spełnia wymogów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2002 r. w sprawie szczegółowych wymogów jakim powinien odpowiadać lokal apteki. Apteka nie spełnia wymogów rozdzielności wejść - ruch klientów przebiega przez oba wejścia. Uważam, że prowadzenie obu wejść nie z zewnątrz budynku, w tym jednego z części wspólnych, nie jest spełnieniem "wydzielenia od innych lokali i innej działalności" oraz "odrębności" wejść.
Źródłem sporu miedzy stronami jest ruch chorych przez klatkę schodową, mimo iż skarżący i jego żona wyrażali zgodę na projekt funkcjonowania apteki z odrębnym wejściem zewnętrznym. Niestety M. D. nie wykazał zrozumienia dla rodziny strony i nie podjął realizacji tego projektu. Obecnie inwestor apteki prowadzi ruch chorych przez oba wejścia tj. przez nielegalnie wykonane przejście z przychodni i przedmiotową klatkę schodową. Skarżący odbierają taką postawę jako brak skłonności do rozwiązań kompromisowych. Na koniec skarżący wskazuje, że on i jego żona są nadal otwarci na legalne funkcjonowanie apteki przy prowadzeniu ruchu chorych wyłącznie przez odrębne wejście zewnętrzne.
W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Prokurator przyłączył się do skargi podnosząc, iż umorzenie kontrolowanego postępowania było co najmniej przedwczesne, bo nie poprzedzone (między innymi) analizą zmiany obciążeń klatki schodowej wobec zwiększenia się na niej ruchu populacji ludzkiej.
Uczestnik postępowania M. D. wniósł także o oddalenie skargi
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; powoływanej dalej jako ,,p.p.s.a.") odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja prawa nie narusza, zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Działania organów administracji w niniejszej sprawie odbywały się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 105 § 1 kpa, wedle którego jeśli postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych organy nadzoru budowlanego prowadziły niniejsze postępowanie, zgodnie z zawiadomieniem z dnia 12 maja 2009 r., w sprawie zmiany sposobu użytkowania części wspólnych budynku przy ul. P. [...] we W. w zakresie klatki schodowej nr [...].
Przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t j.: Dz. U. z 2006, Nr 156, poz. 118 ze zm.) określają kiedy mamy do czynienia ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu tejże ustawy. Stosownie do art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części mamy do czynienia w szczególności, gdy nastąpi podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Zastosowany przez ustawodawcę w przywołanym przepisie zwrot "w szczególności" wskazuje, że wyliczenie zmiany sposobu użytkowania nie jest pełne i ma charakter jedynie przykładowy.
Postępowanie administracyjne prowadzone w zakresie wyjaśnienia, czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku lub jego części, ma na celu przede wszystkim ustalenie, czy i w jakim stopniu podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części jakiejś działalności wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, związanych głównie z bezpieczeństwem jego zmienionego sposobu użytkowania. Wymagania te zostały określone w art. 5 ustawy Prawo budowlane i uwzględniają wymienione w ust. 1 art. 71 ustawy Prawo budowlane warunki w zakresie bezpieczeństwa: pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymagającą zgłoszenia właściwemu organowi należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli wywołuje to skutki określone w art. 71 Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Jak wynika z akt sprawy (i co jest także niesporne) budynek, którego dotyczy postępowanie w przeszłości był użytkowany jako budynek handlowo-usługowy, a później długi czas stanowił także tzw. pustostan. Dalej wedle przedłożonego do akt sądowych przez skarżącego dokumentu nazwanego "Opis i ocena stanu technicznego, funkcjonalnego i formalno-prawnego budynku mieszkalnego, wielorodzinnego we W., przy ul. P. [...]..... (k. 30 akt sądowych) "pod urządzenie apteki przeznaczono dwa lokale położone nad sobą na parterze ( lokal nr [...] ) i na piętrze (lokal nr [...]), zajmujące w podziale pionowym - połowę segmentu w zabudowie szeregowej przy ul. P. [...]. Drugą połowę tego segmentu zajmuje na parterze - przychodnia lekarska połączona z lokalami sąsiedniego segmentu pod adresem P. [...] oraz na piętrze - lokal mieszkalny którego właścicielami są A. i M.G..
Lokale nr [...] i [...] zostały zakupione przez M.D. od Gminy W. w drodze przetargu - jako "lokale użytkowe przeznaczone na cele usługowe" (określenia tego użyto w treści aktu notarialnego umowy sprzedaży) znajdujące się w "budynku handlowo - usługowym"(określenie to zawierał wpis w księdze wieczystej w rubryce — "przeznaczenie budynku"). Oznaczenie przeznaczenia tych lokali w treści aktu notarialnego oraz oznaczenie przeznaczenia budynku w księdze wieczystej wynikało z funkcji jakiej służyły te lokale wraz z połączonymi z nimi funkcjonalnie lokalami położonymi w sąsiedniej klatce schodowej pod adresem P. [...], przed ich sprzedażą. W ciągu kilku lat przed sprzedażą przez Gminę W. - lokale te nie były użytkowane stanowiąc "pustostany". W chwili sprzedaży przez Gminę tych lokali w zapisach -obowiązującego ostatnio dla obszaru na którym są one położone - Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) przeznaczenie nieruchomości określono jako " nieruchomość w obszarze zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami - nieruchomość zagospodarowana jako mieszkalno-usługowa ".Taką informację zawierało również ogłoszenie Gminy W. o przetargu na sprzedaż przedmiotowych lokali".
Również zgłoszenie uczestnika do Wydziału Architektury i Budownictwa U.M. we W. dotyczyło lokalu po byłym Z.O.Z. ie z funkcjonującą przychodnią, rehabilitacją i punktem apteczno-zielarskim.
Nadto, jak wynika z kopii pisma Dyrektora Departamentu Nieruchomości i eksploatacji UM W. "przedmiotem przetargu nieograniczonego ogłoszonego na dzień 3 grudnia 2004 r. była sprzedaż lokali użytkowych, a wiec lokali przeznaczonych na cele inne niż mieszkalne. (vide k. 97 akt sądowych). W latach wcześniejszych pod adresem ul. P. [...] mieściła się Przychodnia Rejonowa W.- Ś. nr 1.
Również bezsporne w sprawie pozostaje, że to dzięki staraniom skarżącego nabyty przez niego lokal został przekształcony z lokalu użytkowego na lokal mieszkalny (ostateczna decyzja Prezydenta W. z dnia 11 marca 2005 r. nr [...]).
Suma dotychczasowych rozważań wskazuje, że trafnie organy nadzoru budowlanego uznały, ze w zakresie klatki schodowej, stanowiącej części wspólne budynku położonego we W., przy ul. P. [...] nie zaistniała zmiana sposobu jej użytkowania. Zarówno wcześniej, jak i po urządzeniu apteki klatka ta była i jest użytkowana jak klatka schodowa, a sam budynek nie pełnił funkcji mieszkalnej, a co za tym idzie i sporna klatka schodowa nie była klatką schodową wiodącą do lokali mieszkalnych. Budynek ten zarówno przed urządzeniem apteki, a nawet nabyciem go przez uczestników postępowania, jak i w stanie obecnym użytkowania miał dominującą (albo nawet wyłączną funkcję handlowo-usługową. W konsekwencji sposób użytkowania klatki schodowej, jako ważnego elementu ciągu komunikacyjnego nie uległ żadnym zmianom.
Bez znaczenia dla wyniku postępowania pozostaje okoliczność do jakich celów klatki tej używano faktycznie, co podnosi w skardze M. H.. W toku kontrolowanego postępowania rzeczą kompetentnych organów pozostaje ustalenie czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania kontrolowanych pomieszczeń. Ważne jest, że z akt sprawy wynika, iż wspólne części budynku nie zmieniły charakteru ciągów komunikacyjnych, służących wykorzystywaniu dla celów handlowo-usługowych.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, że stanowią one przemieszanie zarzutów w zakresie wadliwego prawnie (zdaniem strony) urządzenia w lokalach apteki, z problemem użytkowania klatki schodowej. Jak wynika z akt sprawy postępowanie w sprawie apteki toczy się jeszcze przed organami nadzoru budowlanego i na dzień wydawania orzeczenia w sprawie nie zostało ono zakończone, a co za tym idzie wynik tamtego postępowania nie jest przesądzony. W konsekwencji ustosunkowywanie się co do większości zarzutów dotyczących wymogów pomieszczeń i dostępu do pomieszczeń aptecznych należy uznać za przedwczesne i nie dotyczące kontrolowanych w sprawie decyzji.
Okoliczności wymogów dostępności lokalu aptecznego dla osób niepełnosprawnych, dla dostaw towarów, etc. będą przedmiotem badania w tamtym postępowaniu. Marginalnie już tylko można wskazać, że akt prawny, na który powołuje się skarżący to rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2002 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal apteki. (Dz. U. 2002 r. Nr 171 poz. 1395) i w skardze błędnie został podany numer tego aktu. Akt ten nie omawia kwestii jakim powinny podlegać klatki schodowe w przychodniach zdrowia. Te okoliczności nie podlegają kognicji organów nadzoru budowlanego i nie mogą być rozstrzygane w kontrolowanym postępowaniu.
Skarżący podkreśla, że źródłem sporu miedzy stronami jest ruch chorych przez klatkę schodową. Podnosi, że obecnie inwestor apteki prowadzi ruch chorych przez oba wejścia tj. przez nielegalnie wykonane przejście z przychodni i przedmiotową klatkę schodową.
Ocena tych zarzutów nie podlega organom nadzoru budowlanego, bowiem kwestia "ruchu chorych" nie jet problematyką, którą mogłyby zająć się organy nadzoru budowlanego.
Reasumując, skoro zarówno w poprzednim okresie sporna klatka schodowa była częścią ciągu komunikacyjnego dla budy6nku wykorzystywanego do celów w szerokim tego słowa usługowych, jak i obecnie w tym charakterze jest użytkowana, nadto nie były w niej wykonywane żadne roboty budowlane, na zasadzie art. 151 ppsa skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło