II SA/Wr 61/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi M. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 81/24, w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 listopada 2023 r., nr 1129/2023, w przedmiocie nakazu rozbiórki pomieszczenia magazynowego dobudowanego do budynku sklepu postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 250 (słownie: dwieście pięćdziesiąt) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania. Prawomocnym wyrokiem z dnia 23 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 81/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M. S. (dalej jako strona skarżąca) na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako organ) z dnia 20 listopada 2023 r., nr 1129/2023, w przedmiocie nakazu rozbiórki pomieszczenia magazynowego dobudowanego do budynku sklepu. Pismem z dnia 28 stycznia 2025 r. strona skarżąca wywiodła skargę o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem powyższego wyroku z dnia 23 lipca 2024 r. zarzucając, iż został on wydany z rażącym naruszeniem art. 271 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.), ponieważ w składzie organu orzekającego występowała asesor WSA Malwina Jaworska- Wołyniak, która została powołana na mocy uchwały NEO- KRS nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r., przez co sąd został obsadzony niezgodnie z przepisami prawa, tj. art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP w zw. z art. 60 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 81/24, i ponowne przeprowadzenie postępowania wywołanego pierwotnie złożoną skargą w sposób należycie obsadzony, tj. przez sędziów powołanych zanim doszło do ukształtowania składu Krajowej Rady Sądownictwa na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, a także o wstrzymanie wykonania wyroku do czasu rozpoznania skargi. Organ w piśmie procesowym z dnia 5 marca 2025 r. uznał rozstrzygnięcie sprawy za prawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 270 u.p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale VII można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia postępowania nakazuje interpretować przyczyny wznowienia postępowania w sposób ścisły. Po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania obowiązkiem Sądu jest dokonanie jej kontroli z punktu widzenia zachowania warunków formalnych określonych w art. 279 u.p.p.s.a. Chodzi zatem o oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazanie jednej z podstaw wznowienia wymienionych w art. 271 – 273 u.p.p.s.a., uzasadnienie podstawy wznowienia, a także okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Obowiązkiem Sądu jest też zbadanie, czy skarga jest wzniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Podkreślenia przy tym wymaga, że badanie o jakim mowa w ww. przepisie nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem tego badania jest bowiem stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki formalne, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. W tym kontekście istotne jest czy okoliczności mające uzasadniać powołane podstawy w ogóle mogą stanowić podstawy wznowienia, a tym samym czy wniesiona skarga "opiera się na ustawowej podstawie wznowienia" w rozumieniu ww. przepisu. Jako podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego strona skarżąca wskazała art. 271 pkt 1 u.p.p.s.a. powołując się na okoliczność, że w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona. Strona skarżąca wyjaśniła, że z informacji dostępnych publicznie wyraźnie wynika, że istnieje wada ustrojowa związana z powołaniem Malwiny Jaworskiej- Wołyniak na stanowisko asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Zdaniem strony skarżącej całokształt tych okoliczności prowadzi jednoznacznie do wniosku, że wymieniona asesor sądowa, która nominację na stanowisko w tut. Sądzie uzyskała w wyniku procedury obarczonej wadą ustrojową, nie dawała gwarancji rozpoznania sprawy w sposób bezstronny. Jednocześnie wskazano, że strona skarżąca przed wydaniem prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 lipca 2024 r. nie miała wiedzy, że w jego składzie występuje tzw. neosędzia. W myśl art. 271 pkt 1 u.p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. W tym kontekście należy wskazać, iż strona skarżąca mogła w toku postępowania sądowego wystąpić na podstawie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm., dalej jako u.p.u.s.a.) z wnioskiem o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Przepis ten został dodany do ustawy w wyniku nowelizacji u.p.u.s.a. dokonanej na mocy ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1259). Zgodnie z tym przepisem dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 3, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Przepis art. 5a u.p.u.s.a. wprowadza szczególną podstawę wyłączenia sędziego - związaną ściśle z okolicznościami jego powołania na stanowisko - oraz reguluje postępowanie w tym przedmiocie. Postępowanie to jest postępowaniem odrębnym od postępowania o wyłączenie sędziego z art. 18- 24 u.p.p.s.a. Wniosek o stwierdzenie przesłanek z art. 5a § 1 u.p.u.s.a. musi odpowiadać wymogom określonym w § 5 tego przepisu, tj. powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 5a § 1 oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 5a § 4 u.p.u.s.a. wniosek taki składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Sąd przy doręczeniu pierwszego pisma w sprawie zawiadamia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę, a przy każdym kolejnym - jeżeli skład rozpoznający sprawę uległ zmianie. Tymczasem, co jest bezsporne, strona skarżąca została z wyprzedzeniem zawiadomiona o składzie sądu wyznaczonego do rozpoznania jej skargi w postępowaniu sądowym o sygn. akt sprawy II SA/Wr 81/24. Z akt sprawy, której wznowienia domaga się strona skarżąca i potwierdzonej postępowaniem reklamacyjnym usługi pocztowej w niniejszej sprawie, wynika bowiem, że dorosłemu domownikowi strony skarżącej doręczono zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 23 lipca 2024 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu oraz informację o składzie orzekającym w sprawie w dniu 27 czerwca 2024 r. Zawiadomienie to spełniło funkcję zawiadomienia, o którym stanowi art. 5a § 4 u.p.u.s.a. Uzyskując przeto stosowną informację odnośnie składu orzekającego sądu strona skarżąca nie była pozbawiona możliwości zainicjowania, poczynając od tej właśnie daty, równoległego postępowania, którego przedmiot miałoby stanowić zbadanie spełniania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów wyznaczonych do składu sądu rozpoznającego skargę, a więc innymi słowy, nie była pozbawiona możliwości złożenia wniosku, o którym stanowi art. 5a § 1 u.p.u.s.a. W tym miejscu Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2023 r., sygn. akt I FSK 842/23, a następnie powtórzone w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt III FSK 641/24, i z dnia 30 stycznia 2025 r., sygn. akt I GSK 9/25 (dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym stwierdzono, że jeżeli w zawiadomieniu o rozprawie poinformowano stronę, że w składzie rozpoznającym sprawę będzie uczestniczył określony sędzia, to strona miała możliwość wnieść wniosek o wyłączenie sędziego przed wydaniem wyroku, a tym samym nie zachodzi zatem podstawa do stwierdzenia nieważności. Podsumowując rozważania stwierdzić należało, iż skoro strona skarżąca nie wystąpiła na podstawie art. 5a u.p.u.s.a. z wnioskiem o zbadanie niezawisłości i bezstronności asesor WSA Malwiny Jaworskiej- Wołyniak w kontekście okoliczności towarzyszących jej powołaniu i postępowania po powołaniu to nie może domagać się następnie wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 271 pkt 1 u.p.p.s.a. W konsekwencji, skoro skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na ustawowej przesłance wznowienia, to uzasadnione było odrzucenie przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych też względów, na podstawie art. 280 § 1 u.p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono w pkt II sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.