II SA/Wr 610/06
WyrokWSA we Wrocławiu2007-11-21
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Andrzej Cisek, Mieczysław Górkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (budowa stacji bazowej telefonii komórkowej) została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego, w szczególności poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i brak odniesienia się do zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji publicznej nie dopełniły obowiązku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co naruszyło zasady prawdy obiektywnej i prawidłowego postępowania dowodowego (art. 7, 77 § 1, 80 KPA). Ponadto, organy pominęły istotny aspekt zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co jest kluczowym wymogiem przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska). Te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie wieżowej stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący podnosili obawy dotyczące wpływu stacji na zdrowie. Organy administracji wydały decyzje, uznając, że przedsięwzięcie nie będzie stanowić zagrożenia dla środowiska i ludzi, mimo zgłaszanych przez mieszkańców sprzeciwów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że postępowanie było wadliwe.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie, że decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Cisek - sprawozdawca, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Protokolant Magdalena Domańska-Byskosz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2007r. sprawy ze skargi M. P. i Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - budowę wieży stacji bazowej telefonii komórkowej sieci E. nr [...] M.; I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że decyzja nie może być wykonana
W dniu [...] Wójt Gminy Ś. na podstawie art. 46 a ust. 7 pkt 4, w związku z art. 46 ust. 1 i art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z póżn. zm.) oraz art.104 KPA, po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez P. G. z E. Sp. z o.o., Biuro Regionalne P., ul. [...] - pełnomocnika działającego w imieniu inwestora Polskiej T. C. Sp. z o.o., [...] , oraz po otrzymaniu:
- postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. (pismo znak: [...] z dnia[...] .),
- postanowienia Wojewody D. (pismo znak: [...] z dnia[...] ), wydał decyzję nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia określonego jako "Budowa wieżowej stacji bazowej telefonii komórkowej sieci E. nr [...] M. dz.[...] , obręb M., gmina Ś.", którą ustalił następujące środowiskowe warunki realizacji powyższego przedsięwzięcia :
1) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia:
zadanie pn. budowa wieżowej stacji bazowej telefonii komórkowej sieci E. nr [...] M. zlokalizowane będzie na działce nr[...] , obręb M., gmina Ś., powiat ś., woj. D.. Stacja bazowa po budowie wyposażona będzie w:
- trzy anteny sektorowe nadawczo- odbiorcze typu AS1 skierowane na azymuty: 60°, 130° i 340° (wysokość zawieszenia 40,8 m n.p.t.) pracujące w paśmie 900/1800 Mhz o równoważnej mocy promieniowania izotropowo każdej anteny BIRP=2239/2188 W;
- trzy anteny sektorowe nadawczo- odbiorcze typu AS2 skierowane na azymuty: 60°, 130° i 340° (wysokość zawieszenia 34,18 m n.p.t.) pracujące w paśmie 2100 MHz o równoważnej mocy promieniowania izotropowo EFRP=661 W;
-paraboliczną antenę linii radiowej typu AM 1 o średnicy 1,2 m skierowaną na azymut 91°±10° (wysokość zawieszenia 35,8 m n.p.t.) pracującą w paśmie 23 GHz o równoważnej zastępczej mocy promieniowania izotropowo E1RP=5888,4 W;
- trzy paraboliczne anteny linii radiowych typu AM2 o średnicy 1,2 m skierowane na azymuty: 4°± 10°, 325°± 10°(wysokość zawieszenia 37,5 m n.p.t.) i 60°± 10°(wysokość zawieszenia 35,8 m n.p.t.) pracujące w paśmie 7GHz o równoważnej zastępczej mocy promieniowania izotropowo każdej anteny EIRP-5623,4 W;
- paraboliczną antenę linii radiowej typu AM3 o średnicy 1,2 m skierowaną na azymut 40°±10" (wysokość zawieszenia 37,5 m n.p.t.) pracującą w paśmie 18GHz o równoważnej zastępczej mocy promieniowania izotropowo każdej anteny EIRP=4168,7 W;
- cztery paraboliczne anteny linii radiowych typu AM 4 o średnicy 0,6 m skierowane na azymuty :: 80°±10°, 92°±10\ 355°±30°(wysokość zawieszenia 38,55 m n.p.t.) i 11 J°±10°(wysokość zawieszenia 37,50 m n.p.t.) pracującą w paśmie 18GHz o równoważnej zastępczej mocy promieniowania każdej anteny E1RP=1349,O W;
Lub
-w miejsce anteny typu AM4 skierowanej na azymut 80°± 10°, antena paraboliczna typu AM5 o średnicy 0,6 m skierowana na azymut 80°±10n (wysokość zawieszenia 38,55 m n.p.t.) pracująca w paśmie 23 MHz o równoważnej zastępczej mocy promieniowania izotropowo E1RP=18I9,7 W;
- dwie paraboliczne anteny linii radiowych typu AM 5 o średnicy 0,6 m skierowane na azymuty : 228°±10° i 248°±10° (wysokość zawieszenia 42,9 m n.p.t.) pracujące w paśmie lSGHz o równoważnej zastępczej mocy promieniowania izotropowo każdej anteny EIRP=1819,7 W;
- paraboliczną antenę linii radiowej typu AM6 o średnicy 0,3 m skierowaną na azymut 315°± 10° (wysokość zawieszenia 43,3 ni n.p.t.) pracującą w paśmie 23 GHz o równoważnej zastępczej mocy promieniowania izotropowo EIRP=562,3 W;
-paraboliczną antenę linii radiowej typu AM6 o średnicy 0,3 m skierowaną na azymut 250°±10° (wysokość zawieszenia 42,1 ni n.p.t.) pracującą w paśmie 23 GHz o równoważnej zastępczej mocy promieniowania izotropowo EIRP=562,3 W;
Pola elektromagnetyczne o wartościach wyższych niż dopuszczalne dla stacji będą występować w wolnej p przestrzeni niedostępnej dla ludzi w maksymalnym zasięgu do 68,0 m od anten na wysokości powyżej 25,6 m n..t.
Sumaryczna równoważna moc promieniowania izotropowo stacji bazowej wyniesie 52 259,7W.
2) warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich:
Odpady powstałe podczas budowy, remontów oraz ewentualnej likwidacji stacji bazowej telefonii komórkowej wykorzystać na miejscu lub przekazać uprawnionemu odbiorcy do unieszkodliwienia lub wykorzystania. Inwestor założy ewidencję ilościowo-jakościową wytwarzanych odpadów.
3) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym:
Przy budowie przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej stosowane będą urządzenia i technologie bezpieczne ekologicznie. Inwestycja nie może powodować zanieczyszczenia powietrza, wody, gleby. Przedsięwzięcie realizowane będzie zgodnie z wymogami zawartymi w obowiązujących przepisach prawnych w tym w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 roku. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001 roku Nr 62 poz. 627 , ze zm.).
4) wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii:
Nie dotyczy.
5) wymogi w zakresie ograniczenia transgenicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie dotyczące transgenicznego oddziaływania na środowisko:
Nie dotyczy.
6) stwierdzenie konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania
Nie stwierdzono.
7) po zakończeniu budowy stacji telefonii komórkowej należy dokonać kontrolnego pomiaru pól elektromagnetycznych przed oddaniem jej do użytkowania.
Każdorazowo w razie zmiany warunków pracy obiektu mogących mieć wpływ na zmianę poziomów elektromagnetycznego promieniowania niejonizujacego powinny zostać przeprowadzone pomiary kontrolne rzeczywistego rozkładu pól elektromagnetycznych obejmujących wartość 0,1 W/m2
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu [...] P. G. z E. Sp. z o.o., - pełnomocnik działający w imieniu inwestora [...] Sp. z o.o., wystąpił do Urzędu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "budowa wieżowej stacji bazowej telefonii komórkowej sieci E. nr [...] M., gmina Ś.".
Do wniosku załączono raport o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko opracowany przez mgr A. W. Planowane przedsięwzięcie wymienione jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późniejszymi zmianami), wśród przedsięwzięć dla których sporządzenie raportu jest obowiązkowe.
Zgodnie z procedurą wskazaną w ustawie - Prawo ochrony środowiska, organ I instancji podał do publicznej wiadomości informację o planowanej inwestycji na tablicy ogłoszeń w swej siedzibie, na stronie internetowej, u sołtysa wsi M. oraz poinformował o niej właścicieli działek sąsiadujących z działką [...] Następnie wystąpił do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. i Wojewody D. o uzgodnienie.
Ponadto organ I instancji wskazał, że na etapie postępowania administracyjnego do Urzędu Gminy wpłynął wniosek od Wspólnoty Mieszkaniowej M., w którym członkowie tej wspólnoty nie wyrazili zgody na podjęcie działań w przedmiotowej sprawie, ze względu na możliwość znacznego oddziaływania na środowisko i mieszkańców najbliżej położonych budynków. W związku z wyżej wymienionym wnioskiem od mieszkańców Wójt Gminy Ś., obwieszczeniem zarządził rozprawę administracyjną w dniu [...] Podczas rozprawy P. B. - właściciel części nieruchomości[...] , wniósł do protokołu, że nie wyraża zgody na budowę przedmiotowej stacji z powodu obaw o zdrowie własne i dzieci. Na to twierdzenie nie przedstawił jednakże żadnych dowodów.
Podczas tej rozprawy zostały przedstawione: pozytywne uzgodnienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. (postanowienie znak [...] z dnia [...] i Wojewody D. (postanowienie znak [...] z dnia[...]) oraz raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Z przeprowadzonego postępowania, to jest analizy całości zgromadzonego materiału dowodowego, w tym informacji o planowanym przedsięwzięciu oraz uzyskanych opinii i uzgodnień, w ocenie organu pierwszoinstancyjnego, wynika iż budowa stacji bazowej telefonii komórkowej sieci E. w M. spełni wymagania wynikające z przepisów ochrony środowiska i nie będzie stanowić zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi.
W decyzji organu I instancji zostały określone środowiskowe uwarunkowania, zgodnie z art. 56 ustawy - Prawo ochrony środowiska, uwzględniające w całości warunki przedstawione przez organy uzgadniające.
W decyzji nie ustalono warunków ochrony cennych wartości przyrodniczych ( w tym obszarów Natura 2000) i zasobów naturalnych, z uwagi na fakt, iż planowane przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane na obszarze podlegającym ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. nr 92, poz.880, z późn. zm.).
Organ administracyjny uznał zatem, że spełnione zostały warunki niezbędne do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla rozpatrywanego przedsięwzięcia.
Od decyzji tej odwołanie wnieśli M. i S. P., A. i P. B., Z. G., M. i L. K. oraz D. G.
M. i S. P. podnieśli, że nie wyrażają zgody na budowę stacji bazowej z obawy szkodliwego wpływu na ich zdrowie.
A. i P. B.podnieśli, że także nie wyrażają zgody na realizację stacji bazowej telefonii komórkowej ze względu na realne zagrożenie dla zdrowia i życia. Podobne stanowisko w swym odwołaniu zajęła Z. G., M. i L.K. i D. G.
W dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydało, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1KPA, w związku z art. 46a, art. 48, art. 53 i art. 56 ustawy - Prawo ochrony środowiska po rozpatrzeniu odwołania M. i S. P., A. i P. B., Z. G., M. i L. K. i D. G., od decyzji nr [...] Wójta Gminy Ś. z dnia [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, decyzję Nr[...] , którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji podał, że w myśl art. 56 ust. 1 ustawy o ochronie środowiska właściwy organ, którym stosownie do art. 46a ust. 7 pkt 4 jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ określa:
1) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia,
2) warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich,
3) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym.
4) wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii,
5) wymogi w zakresie ograniczania trans granicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko,
6) w przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 1 - stwierdzenie konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, (art. 56 ust. 2).
Charakterystyka całego przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 56 ust. 3).
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. Uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać informację o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa oraz informacje dotyczące konieczności wykonania analizy porealizacyjnej, o której mowa w ust. 4 pkt 2 (art. 56 ust. 7 i ust. 8).
Zgodnie z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego obowiązkiem organu pierwszej instancji było dokonanie wszechstronnej i wnikliwej oceny materiału dowodowego z uwzględnieniem wszystkich okoliczności mogących mieć zastosowanie w sprawie, kierując się przy tym interesem społecznym i słusznym interesem obywatela.
Organ odwoławczy podał, że z analizy akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji zebrał i wnikliwie rozpatrzył materiał dowodowy. Organ uzyskał wymagane prawem uzgodnienia, uwzględnił wnioski wynikające z tych uzgodnień i raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W przedmiotowej sprawie, sporządzony dla wnioskowanego zamierzenia raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wykazał, że stacja bazowa telefonii komórkowej będzie wypromieniowywać do otoczenia energię w postaci pól elektromagnetycznych o wartościach gęstości mocy większych od 0,1 W/m2, jednakże promieniowanie to występować będzie w otoczeniu stacji na wysokości zawieszenia anten. Dokonane obliczenia oraz symulacje wskazują, że pola elektromagnetyczne o poziomach przekraczających dopuszczalne wartości znajdować się będą przed antenami w odległości do 68 m, i na wysokości powyżej 25,6 m nad poziomem terenu. Oznacza to, że są to obszary niedostępne dla ludzi. Obszar oddziaływania promieniowania elektromagnetycznego znajduje się w strefie niezabudowanej i jest oddalony od najbliższych zabudowań mieszkalnych (najbliższy budynek o wysokości około 10 m oddalony jest od stacji o około 45 m).
W ocenie organu drugoinstancyjnego, zaskarżona decyzja odpowiada także treści przepisu art. 56 ustawy - Prawo ochrony środowiska i zawiera warunki jakie będzie musiał spełnić inwestor w projekcie budowlanym i po realizacji inwestycji.
W szczególności określono wymagania dotyczące ochrony środowiska.
Ponadto organ administracyjny dodał, że w postępowaniu administracyjnym zapewniono udział społeczeństwa. Zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania i wyznaczono termin do składania uwag i wniosków. Zorganizowano rozprawę administracyjna w celu wyjaśnienia zgłaszanych protestów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że wymogi w zakresie ochrony ludzi i środowiska przed polarni elektromagnetycznymi reguluje rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. Nr 192. poz.1883). W badanym przypadku dopuszczalne wartości promieniowania niejonizujacego wynoszą 0,1 W/m2 .
Zdaniem organu II instancji analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że budowa stacji bazowej nie będzie szkodliwa dla środowiska i ludzi. Będzie ona spełniać wymagania powołanego rozporządzenia. Zauważono także, że po uruchomieniu stacji jak i po każdej zmianie warunków pracy obiektu będą wykonywane pomiary kontrolne, które ustalą rzeczywisty rozkład pól elektromagnetyczny w otoczeniu stacji.
Powyższe ustalenia oznaczają, ze zarzuty odwołań są niezasadne.
Na etapie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć, wydanie decyzji środowiskowych uwarunkowaniach nie jest uzależniona od zgody lub braku zgody innej strony postępowania administracyjnego. W tym jak i w każdym innym postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że organ administracji publicznej nie może wydać decyzji odmownej, jeżeli nie byłaby ona sprzeczna z prawem i nie naruszałaby chronionego prawem interesu publicznego oraz interesu osób trzecich.
Odnosząc się do zarzutu wpływu emisji pól elektromagnetycznych na zdrowie ludzi, SKO podało, że jak wynika z analizowanego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, mają one negatywny wpływ na organizmy żywe, które znajdują się w polu oddziaływania urządzenia. Stacje bazowe telefonii komórkowej winny być separowane od miejsc pobytu ludzi. Dlatego też stacje nadawcze umiejscawiane są w ten sposób, aby nie było konieczne tworzenie obszarów ograniczonego użytkowania (miejsca oddalone o siedzib ludzi, na podwyższeniu -maszty , wieże- aby emisja promieniowania nie była skierowana do miejsc przebywania ludzi).
Także dołączone do jednego z odwołań wyniki badań lekarskich nie potwierdzają, aby opisane dolegliwości były następstwem przebywania w obszarze oddziaływania pół elektromagnetycznych.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego posiada tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. W tym przypadku, jak podało SKO, brak jest podstaw do przyjęcia, że interes osób trzecich, ich zdrowie, jest zagrożone realizacją planowanego przedsięwzięcia.
M. P. oraz Z. G. wniosły skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wskazując, iż do momentu jednoznacznych badań, wyników, dowodów prowadzonych na całym świecie nie powinny organy, wbrew woli mieszkańców sąsiedniej działki, pozwolić na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło do Sądu odpowiedź na skargę wraz z wnioskiem o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd , następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzję administracyjną uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Z kolei art. 147 § 1 przywołanej powyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie mogła się ostać w obrocie prawnym.
Należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie naruszenie prawa polega na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy spowodowanym niedopełnieniem obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co skutkuje naruszeniem przepisów art. 7 KPA, art. 77 § 1 i art. 80 KPA
Zgodnie z treścią art. 7 KPA, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Przepis ten konstytuuje podstawowe zasady postępowania i obowiązki organu administracji publicznej na jakich powinien się opierać organ w toku postępowania.
Podstawowe zasady wynikające z wyżej wymienionego przepisu, to zasada kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa, zasada prawdy obiektywnej, zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela.
Zgodnie z przyjętą w art. 7 KPA zasadą prawdy obiektywnej, organy administracji publicznej, prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1 KPA organy orzekające zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2000 r. V SA 1816/00 LEX 77645)
Dodać należy, iż obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2001 r. I SA 301/00 LEX nr 53964).
W przedmiotowej sprawie organ II instancji nie dopełnił tego obowiązku
Sąd pragnie zaznaczyć, że zasada prawdy obiektywnej nakłada na organy administracji państwowej obowiązek dążenia do tej prawdy. Nie mają takiego obowiązku strony postępowania (P. Witkowski w Zasady ogólne postępowania administracyjnego w postępowaniu podatkowym, cz. I. Prz.Podat. 1997/7/25 - t.3).
Tak więc to na organie ciąży obowiązek gromadzenia materiału dowodowego, który następnie posłuży za podstawę do wydania decyzji merytorycznej.
Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje kwestii ciężaru dowodu w postępowaniu. Ogólna reguła dowodowa z art. 6 k.c., która znajduje w takim przypadku zastosowanie, stanowi, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na organie lub stronie, zależnie od tego, który z tych podmiotów wywodzi z danego faktu skutki prawne. Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a., art. 122 o.p.) nie jest regulatorem ciężaru dowodu (por. wyrok NSA OZ w Poznaniu z dnia 11.07.2002 ISA/Po 788/00 Biul. Skarb.2002/6/25)
Przepisy KPA regulując postępowanie dowodowe, stanowią wyznacznik, jaki zbiór narzędzi dla organu, który w sytuacjach wymagających dookreślenia winien z nich korzystać w celu realizacji zasady wyrażonej w art. 7 KPA.
W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę wręcz przeciwnie, rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, 75 KPA) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy ( por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2000 r. V SA 948/00 LEX nr 50114)
Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają między innymi gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe.
Przepis art. 77 § 1 KPA nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
W niniejszej sprawie organ administracji publicznej nie wypełnił nałożonego na niego przepisami prawa obowiązku i mimo braków w ustaleniach faktycznych wydały merytoryczne rozstrzygnięcie (decyzja), przy czym zrobił to niezgodnie z treścią przepisu art. 80 KPA, stanowiącym, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Sąd pragnie wskazać, iż organ I instancji decyzją z dnia [...] nr [...] określił środowiskowe uwarunkowania zgody dla A. spółka z o.o. w W. na realizację przedsięwzięcia – Budowa wieżowej stacji bazowej telefonii komórkowej sieci E. Nr [...] M., działka nr [...] obręb M. gmina Ś.
W powyższej decyzji, organ pierwszoinctancyjny powołując się na treść przepisu art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) odniósł się do wymienionych w przepisie warunków przedsięwzięcia.
W wyniku złożonego odwołania przez skarżące, organ odwoławczy – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołując się między innymi na art. 56 ust. 1 ustawy o ochronie środowiska wydało w dniu [...] decyzję utrzymującą w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
Ponadto organ odwoławczy podał, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. Uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać informacje o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa oraz informacje dotyczące konieczności wykonania analizy porealizacyjnej, o której mowa w ust. 4 pkt 2 (art. 56 ust. 7 i ust. 8).
Zgodnie z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego obowiązkiem organu pierwszej instancji było dokonanie wszechstronnej i wnikliwej oceny materiału dowodowego z uwzględnieniem wszystkich okoliczności mogących mieć zastosowanie w sprawie, kierując się przy tym interesem społecznym i słusznym interesem obywatela.
Organ odwoławczy podał, że z analizy akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji zebrał i wnikliwie rozpatrzył materiał dowodowy. Organ uzyskał wymagane prawem uzgodnienia, uwzględnił wnioski wynikające z tych uzgodnień i raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko..
W ocenie organu drugoinstancyjnego, zaskarżona decyzja odpowiada także treści przepisu art. 56 ustawy Prawo ochrony środowiska i zawiera warunki jakie będzie musiał spełnić inwestor w projekcie budowlanym i po realizacji inwestycji.
W szczególności określono wymagania dotyczące ochrony środowiska.
Ponadto organ administracyjny dodał, że w postępowaniu administracyjnym zapewniono udział społeczeństwa. Zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania i wyznaczono termin do składania uwag i wniosków. Zorganizowano rozprawę administracyjna w celu wyjaśnienia zgłaszanych protestów.
Zdaniem organu II instancji analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że budowa stacji bazowej nie będzie szkodliwa dla środowiska i ludzi. Będzie spełniać wymagania powołanego rozporządzenia. Zauważono także, że po uruchomieniu stacji jak i po każdej zmianie warunków pracy obiektu będą wykonywane pomiary kontrolne, które ustalą rzeczywisty rozkład pól elektromagnetyczny w otoczeniu stacji.
Sąd pragnie zaznaczyć, iż według art. 56 § ust. 1 ustawy Prawo o ochronie środowiska, podstawowym kryterium przesądzającym o możliwości wydania pozytywnej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych jest zgodność lokalizacji zamierzonego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że podstawowym zagadnieniem podlegającym weryfikacji w postępowaniu o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych jest zgodność przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego, a więc organ administracji w pierwszej kolejności powinien ustalić, czy dla danego obszaru został opracowany i obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego, przyjęty na podstawie przepisów o planowaniu przestrzennym. Jeżeli takie przepisy prawa miejscowego zostały przyjęte, to organ administracji jest związany wynikającymi z nich postanowieniami, które determinują treść decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych.
Wątpliwości mogą pojawić się, gdy dla danego terenu nie ma planu zagospodarowania przestrzennego.
Ustawodawca nie wprowadził bowiem w tym zakresie żadnego zróżnicowania, a zatem w ten sam sposób są traktowane obszary, dla których plan był opracowany, ale przestał już obowiązywać i te, dla których aktualnie jest opracowywany, jak i te, dla których planu nie było i nie ma.
W związku z tym organ administracyjny w każdym z tych przypadków, nie czekając na ewentualne zakończenie prowadzenia prac planistycznych, powinien wydać decyzję o warunkach środowiskowych. W ocenie Sądu należy podkreślić, że w takim przypadku nie mają racji bytu podstawy pozwalające na zawieszenie prowadzonego postępowania w związku z opracowaniem planu zagospodarowania przestrzennego. Takiej możliwości nie stwarza również żaden przepis szczególny i nie można jej ponadto domniemywać. Jeżeli bowiem ustawodawca taką konieczność widzi, to podobnie jak w art. 46b ust. 1 ustawy – Prawo o ochronie środowiska, wyraźnie to określa.
Brak planu nie może być przyczyną faktycznej odmowy wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych.
Wyraźnego zaznaczenia wymaga, że w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego podmiot ubiegający się o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych ponosi pewne ryzyko związane z tym, że jeżeli w przyszłości taki plan wejdzie w życie, a on nie uzyska wszystkich wymaganych pozwoleń, to np. organy budowlane wydające pozwolenie na budowę będą związane na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego.
W sytuacji, w której pojawiają się sprzeczności rozwiązań zawartych w decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego, prymat trzeba będzie przyznać temu ostatniemu, ponieważ jest to powszechnie obowiązujący przepis prawa miejscowego.
W niniejszej sprawie organ II instancji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, albowiem nie ustalił, czy dla terenu, na którym ma być realizowana przedmiotowa inwestycja, został uchwalony miejscowy plan zagospodarowani przestrzennego i jak jest ewentualnie jego treść.
Braki w postępowaniu wyjaśniającym, które skutkowały naruszeniem prawa procesowego w zakresie postępowania dowodowego, w rezultacie przyniosły skutek w postaci naruszenia norm prawa materialnego w zakresie przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska.
Organ administracji, dysponując narzędziami w postaci uprawnień z zakresu postępowania dowodowego, nie ustalił faktów niezbędnych do prawidłowego przeprowadzenia procesu decyzyjnego.
W niniejszej sprawie organ I instancji wydając w dniu [...] decyzję w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia – Budowa wieżowej stacji bazowej telefonii komórkowej E. nr [...] M., działka nr [...] obręb M. gmina Ś., nie wskazał w decyzji, czy dla wymienionego obszaru istnieje plan zagospodarowania przestrzennego i czy planowane przedsięwzięcie jest zgodne z jego ustaleniami. Ponadto nie wskazano także, czy plan taki został uchwalony.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżące wskazały na szkodliwe działanie przedmiotowego przedsięwzięci na zdrowie i życie osób pozostających w obszarze jego oddziaływania, załączając jednocześnie obszerną dokumentację lekarską.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w zaskarżonej decyzji, jak zostało już zaznaczone przez Sąd, powołując się na przepis art. 56 ustawy – Prawo ochrony środowiska , nie odniosło się w żaden sposób do ust. 1 powołanego przepisu, który został pominięty już przez organ I instancji, a do którego organ był zobowiązany odnieść się w przypadku wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ może wydać taką decyzję w następstwie stwierdzenia jej zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego. W sytuacji, gdy plan nie został uchwalony, organ administracji publicznej w wyżej wskazanej decyzji winien także odnieść się do jego braku, albowiem jak zostało już przez Sąd wspomniane ,podmiot ubiegający się o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych ponosi pewne ryzyko związane z tym, że jeżeli w przyszłości taki plan wejdzie w życie, a on nie uzyska wszystkich wymaganych pozwoleń, to np. organy budowlane wydające pozwolenie na budowę będą związane na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego.
Sąd na marginesie pragnie zasygnalizować, że organ odwoławczy w sposób lakoniczny odniósł się do zarzutów skarżących w kwestii wpływu emisji pól elektomagnetycznych na zdrowie ludzi.
Powyższe uchybienia, które zaistniały w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu powinny skutkować eliminacją rozstrzygnięcia organu II instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszoinstancyjny.
Reasumując, organy administracyjne – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., jak i Wójt Gminy Ś. w przedmiotowej sprawie nie dokonały właściwych ustaleń faktycznych, albowiem pominęły materiał dowodowy, na który powołały się skarżące w skardze, które to ustalenia miały znaczący wpływ na wynik sprawy oraz na następstwa przedmiotowego przedsięwzięcia.
Brak powyższych ustaleń skutkował brakiem możliwości dokonania prawidłowej subsumcji przez organ, gdyż podstawą jej prawidłowości jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, aby prawidłowo móc go odnieść do przepisu prawa, w przedmiotowej sprawie do ustawy Prawo ochrony środowiska, które to rozstrzygałoby o właściwej procedurze, mającej zastosowanie w rzeczonej sprawie.
W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, że gdy nie jest dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy, to nie można ocenić, czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego. W takim przypadku brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy, a rozstrzygnięcie dokonane mimo to przez organ administracji jest w konsekwencji wadliwe (por. wyrok z dnia 6 listopada 1984 r. I SA 508/84, OSNA 2/84/100).
W związku z przytoczoną powyżej argumentacją, stwierdzić należy, że materiał dowodowy, który znajduje się w aktach administracyjnych oraz to co zostało podniesione przez skarżące w skardze na decyzję wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., zostało w podstawowym i znaczącym zakresie pominięte w postępowaniu administracyjnym przez organy decyzyjne, przez co materiał dowodowy nie został prawidłowo zgromadzony i rozpatrzony, a stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości, do czego organy były zobowiązane, zwłaszcza w świetle przepisów art. 7 i 77 § 1 KPA
Jak się bowiem stwierdza w literaturze podstawą do uchylenia decyzji jest brak należytej staranności wykazany przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzygnięciu o niej bez pełnej znajomości jej stanu faktycznego, oraz materiału dowodowego występującego w sprawie.
Wyżej wskazane uchybienia występujące w sprawie, zarówno dotyczące procedury jak i prawa materialnego stanowią takie naruszenie tych przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw.
Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjno prawnego materialnego lub procesowego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny opierając się na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I i pkt II sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło