II SA/Wr 611/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cisek, Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska, Asesor WSA Olga Białek (sprawozdawca), Protokolant Szymon Krzyszczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2008r. sprawy ze skargi W. Ł. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [....] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., na podstawie art. 57 ust. 7 oraz art. 59 f ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2003, Nr 207, poz. 2016 z późn.zm.) wymierzył W. Ł. karę w wysokości [...] zł z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu: "zespołu tymczasowych pawilonów handlowych w technologii szkieletu drewnianego wraz z niezbędną infrastrukturą" zlokalizowanego w O. przy ul. S. na działce oznaczonej geodezyjnie nr [...] , obręb O. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł W. Ł. poprzedzając je wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...], Dolnośląski W. Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia a następnie postanowieniem Nr [...] (z tej samej daty), na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że postanowienie kwestionowane zażaleniem doręczono stronie w dniu 30 listopada 2006 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru. Stosownie do dyspozycji art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia stronie. W niniejszej sprawie termin ten upłynął zatem z dniem 7 grudnia 2006 r. natomiast zażalenie W. Ł. (z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia) zostało złożone w dniu 5 stycznia 2007 r., a więc 28 dni po terminie. W tych okolicznościach oraz wobec faktu, że postanowieniem nr [...] odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, konieczne było – zdaniem organu - wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia omawianego środka zaskarżenia. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem W. Ł. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o jego uchylenie zarzucając mu naruszenie art. 58 § 2, art. 77 oraz art. 84 § 2 k.p.a. Główne motywy skargi ograniczono jedynie do argumentacji wskazującej na bezpodstawną odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz wywody prawne zawarte w kwestionowanym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając zatem w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Działając w granicach tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego, co spowodowane jest koniecznością zastosowania przy orzekaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c przywołanej wyżej ustawy. W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostało postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 134 k.p.a., który na mocy art. 144 k.p.a. znajduje odpowiednie zastosowanie do zażaleń, właściwy organ zobowiązany jest wydać postanowienie o powyższej treści jeżeli w wyniku czynności wstępnych podejmowanych w postępowaniu zażaleniowym stwierdzi, że ten środek zaskarżenia wniesiony został z uchybieniem terminu. Według art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie od dnia jego ogłoszenia. Termin ten jest terminem ustawowym i z tego względu nie może być przez organ administracji publicznej ani przedłużany, ani skracany. Jest to również termin o charakterze zawitym, a co za tym idzie jego upływ uwzględniany jest przez organ II instancji z urzędu. Uchybienie terminu do wniesienia zażalenia może nieść ze sobą dwojakiego rodzaju skutki procesowe, uzależnione od aktywności procesowej strony. W przypadku kiedy wnoszący nie zwrócił się równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, właściwy organ obowiązany jest do wydania postanowienia o uchybieniu terminu. Natomiast w przypadku, gdy strona wraz z zażaleniem na postanowienie składa wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, wówczas organ drugiej instancji winien najpierw rozstrzygnąć w przedmiocie tego wniosku. Dopiero ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu daje podstawę do wydania przez organ postanowienia o uznaniu zażalenia za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu. W niniejszej sprawie bezsporny jest fakt uchybienia przez stronę ustawowego terminu 7 dni do złożenia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji. Zważyć jednak należy, że skarżący broniąc się przed skutkami zaistniałego uchybienia terminu, skorzystał z dobrodziejstwa przepisu art. 58 k.p.a. i wystąpił do organu II instancji z wnioskiem o jego przywrócenie. Wniosek ten nie został przez organ uwzględniony, czego konsekwencją było postanowienie o odmowie przywrócenia uchybionego terminu. Istotne jednak jest, że powyższe postanowienie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2008 r. sygn.akt II SA/Wr 609/07, zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Przywołane orzeczenie Sądu, aczkolwiek późniejsze czasowo niż kwestionowany akt, wywołuje skutki ex tunc pozbawiając wcześniejszą czynność prawną mocy obowiązującej od momentu jej podjęcia (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005, s. 473). W takiej sytuacji uznać należy, że w obrocie prawnym nadal funkcjonuje wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, który wymaga rozpoznania przez organ II instancji. W tych okolicznościach postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, jako przedwczesne, należało wyeliminować z obrotu prawnego. Ponowne rozpatrzenie sprawy wymagać zaś będzie uprzedniego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Od sposobu jego załatwienia, będą uzależnione też dalsze czynności postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II wynikało zaś z konieczności zastosowania przy podejmowaniu wyroku uwzględniającego skargę art. 152 p.p.s.a.