II SA/Wr 612/07

Sygnatura akt II SA/Wr 612/07 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 maja 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek, Sędziowie: Sędzia NSA Julia Szczygielska, Asesor WSA Olga Białek (sprawozdawca), Protokolant Szymon Krzyszczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2008r. sprawy ze skargi W. Ł. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., na podstawie art. 48 ust.1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118) nakazał W.Ł. rozbiórkę obiektów tymczasowych zlokalizowanych na części działek oznaczonych geodezyjnie nr [...]i nr[...], obręb O. - dzierżawionych od właścicieli tych terenów. Od przedstawionej decyzji odwołanie wniósł W. Ł., poprzedzając je podaniem, które zostało zakwalifikowanej jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z [...]r., Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. - po rozpatrzeniu powyższego wniosku – odmówił W. Ł. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od przedstawionej wyżej decyzji. Następnie postanowieniem nr [...] ( z tej samej daty) podjętym na podstawie art. 134 k.p.a. - po rozpatrzeniu odwołania W. Ł. - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że kwestionowaną odwołaniem decyzję doręczono stronie w dniu [...] r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru. Stosownie do dyspozycji art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie. W niniejszej sprawie termin ten upłynął zatem z dniem [...] r. natomiast odwołanie W. Ł. (z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania) zostało wniesione w dniu [...] r., a więc 27 dni po terminie. W tych okolicznościach oraz wobec faktu, że postanowieniem nr [...] odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania konieczne było wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia tego terminu. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem W. Ł. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o jego uchylenie zarzucając naruszenie art. 58 § 2, art. 77 oraz art. 84 § 2 k.p.a. Główne motywy skargi ograniczono jedynie do argumentacji wskazującej na bezpodstawną odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz wywody prawne zawarte w kwestionowanym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając zatem w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Działając w granicach tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego, co spowodowane jest koniecznością zastosowania przy orzekaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c przywołanej wyżej ustawy . W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostało postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 134 k.p.a. właściwy organ zobowiązany jest wydać postanowienie o powyższej treści jeżeli w wyniku czynności wstępnych podejmowanych w postępowaniu odwoławczym stwierdzi, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu. Według art. 129 § 2 k.p.a. środek zaskarżenia w postaci odwołania dla swojej skuteczności winien być bowiem wniesiony się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia. Termin ten jest terminem ustawowym i z tego względu nie może być przez organ administracji publicznej ani przedłużany, ani skracany. Jest to również termin o charakterze zawitym, a co za tym idzie jego upływ uwzględniany jest przez organ odwoławczy z urzędu. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania może nieść ze sobą dwojakiego rodzaju skutki procesowe, uzależnione od aktywności procesowej strony. W przypadku kiedy wnoszący nie zwrócił się równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ odwoławczy obowiązany jest do wydania postanowienia o uchybieniu terminu. Natomiast w przypadku, gdy strona wraz z odwołaniem od decyzji składa wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia wówczas organ drugiej instancji winien najpierw rozstrzygnąć w przedmiocie tego wniosku. Dopiero ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu daje podstawę do wydania przez organ postanowienia o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu. W niniejszej sprawie kwestią bezsporną jest fakt uchybienia przez stronę ustawowego terminu 14 dni do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Zważyć jednak należy, że skarżący broniąc się przed skutkami zaistniałego uchybienia terminu, skorzystał z dobrodziejstwa przepisu art. 58 k.p.a. i wystąpił do organu II instancji z wnioskiem o jego przywrócenie. Wniosek ten nie został przez organ uwzględniony, czego konsekwencją było postanowienie o odmowie przywrócenia uchybionego terminu. Istotne jednak jest, że powyższe postanowienie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2008 r. sygn.akt II SA/Wr 610/07, zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Przywołane orzeczenie Sądu, aczkolwiek późniejsze czasowo niż kwestionowany akt, wywołuje skutki ex tunc pozbawiając wcześniejszą czynność prawną mocy obowiązującej od momentu jej podjęcia (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005, s. 473). W takiej sytuacji uznać należy, że w obrocie prawnym nadal funkcjonuje wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który wymaga rozpoznania przez organ II instancji. W tych okolicznościach postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jako przedwczesne, należało wyeliminować z obrotu prawnego. Ponowne rozpatrzenie sprawy wymagać będzie uprzednie rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Od sposobu jego załatwienia, będą uzależnione też dalsze czynności postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II wynikało zaś z konieczności zastosowania przy podejmowaniu wyroku uwzględniającego skargę art. 152 p.p.s.a.