II SA/Wr 613/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Andrzej Cisek Sędzia WSA Anna Siedlecka /sprawozdawca/ Protokolant Izabela Krajewska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji p.n. "Modernizacja rozdzielni w J." I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 10 zł ( słownie: dziesięć) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Sygn. akt IISA/Wr 613/03 1 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Starosta Powiatu Ś. zatwierdził projekt budowlany i wydał dla Zakładu Energetycznego W. S.A. pozwolenie na budowę pn. "Modernizacja rozdzielni 110 kV w stacji 110/20/10 kV w J.", zlokalizowanej na działach nr [...],[...] obręb F. w Ś. i nr [...]obręb J.. Od decyzji organu I instancji odwołanie złożył A. S., w którym wniósł o jej uchylenie. Odwołujący podniósł, że organ I instancji zawiadomił go o wszczęciu postępowania administracyjnego w powyższej sprawie, jednakże w trakcie pobytu w Urzędzie w dniu [...]r. nie uzyskał żadnych konkretnych wyjaśnień w zakresie czy planowana inwestycja wpłynie ujemnie na ochronę środowiska, szczególnie w części działek nr [...]i nr [...], które stanowiącego własność. Odwołujący podnosi, że w piśmie z dnia [...]r. skierowanym od Starostwa Powiatowego w Ś. zgłosił swoje obawy na temat inwestycji, a mianowicie braku zapoznania go zakresem objętym opracowaniem i zakresem planowanych robót, nieścisłości w oznakowaniu działki gruntowej nr [...] i [...]. Starostwo przed wydaniem zaskarżonej decyzji, postanowieniem z dnia [...]r. zawiadomiło odwołującego o zawieszeniu postępowania administracyjnego, a następnie postanowieniem z dnia [...]zawiadomiło o podjęciu zawieszonego postępowania, ale nie ustosunkowało się ani do pisma strony z dnia [...]r. ani też do kolejnego pisma z dnia [...]r. Milczenie organu w tej sprawie w trakcie trwającego postępowania jest dowodem pozbawienia strony możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji, co narusza art. 10 kpa. Wojewoda D. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w związku z zarzutem nieścisłości w mapowych podkładach geodezyjnych, , dokumentacja została przekazana geodecie, który na podstawie mapy ewidencyjnej skartował granice działki nr [...]i oznaczył je w projekcie zagospodarowania terenu. Z racji, iż przedłożona dokumentacja nie spełniała wymagań art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, tj. nie posiadała decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej i decyzji Starosty Ś. uzgadniającego w zakresie ochrony środowiska projekt budowlany wraz z raportem oddziaływania na to środowisko, organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia wniosku o powyższe orzeczenia. Z uwagi na powyższe postępowanie w sprawie zostało Sygn. akt IISA/Wr 613/03 2 zawieszone a następnie podjęte, bowiem obowiązki nałożone w postanowieniu zostały wykonane przez inwestora. Organ odwoławczy, po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, że inwestor legitymuje się prawem do terenu, bowiem udokumentował prawo użytkowania wieczystego do działek nr [...] obr. F. i nr [...] obr. J.. Akta sprawy nie potwierdzają również zarzutu, iż jako strona postępowania odwołujący pozbawiony był możliwości brania udziału w postępowaniu, gdyż organ I instancji "zapewnił wszystkim stronom możliwość uczestniczenia w postępowaniu poprzez zapoznanie się z aktami sprawy, informacje o czynnościach podjętych w trakcie postępowania oraz o wydanych decyzjach, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, oraz zgłoszonych żądań. Świadczą o tym potwierdzenia doręczonej korespondencji( zawiadomienie o wszczęciu postępowania, postanowienia, decyzja)". W skardze na powyższą decyzję A. S. zgłosił zarzut naruszenia art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niedopełnienie obowiązku przez organ I instancji zapewnienia skarżącemu możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu w każdym jego stadium, a przed wydaniem decyzji nie umożliwiło mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Ponadto zamierzona modernizacja stacji pogorszy warunki rolniczego wykorzystania działek skarżącego, poza tym utrwali dotychczasowe bezprawie." Na tych działkach Zakłady Energetyczne zlokalizowały około 30 słupów energetycznych różnej wielkości. Ich zagęszczenie nie pozwala na wykorzystanie działek skarżącego o nr [...]i [...]zgodnie z przeznaczeniem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że merytoryczne uzasadnienie zawarł w zaskarżonej decyzji i po zapoznaniu się ze skargą nie znalazł podstaw do jej zmiany. Organ II instancji zauważył, iż lokalizacja istniejących słupów energetycznych na sąsiednich działkach nr [...]i [...]leży poza obszarem objętym wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę, wobec tego roszczenia w tym zakresie nie mają zwiadu z prowadzonym postępowaniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej. Sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na badaniu ich zgodności z prawem, a więc zgodności Sygn. akt IISA/Wr 613/03 3 z normami prawa materialnego, jak i normami prawa procesowego. Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Legalność decyzji administracyjnej wymaga zatem jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązane są, zgodnie z przepisem art. 6 kpa, do działania na podstawie przepisów prawa (zasada praworządności). Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym, oznacza zdolność prawną organu do prowadzenia postępowania w danej sprawie, oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozstrzyganiu sprawy. Zasady ogólne postępowania administracyjnego, wyrażone w art. 6-16 kpa są integralną częścią przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów administracyjnych wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury. Naruszenie zasad ogólnych jest naruszeniem przepisów prawa. Wśród tych zasad w art. 10 kpa została określona zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Przepis ten w § 1 stanowi, że "organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań." Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 200Ir. sygn. USA 1095/00 wskazał, że "załatwienie spraw administracyjnych w oparciu o określone w prawie materialnym kryteria przedmiotowe, z pominięciem gwarantowanych ustawowo praw podmiotowych strony, do której kierowane są jednostronne rozstrzygnięcia (decyzje administracyjne), koliduje z podstawowymi zasadami prawa i postępowania administracyjnego, wyrażonymi wart. 7 i art. 10 § 1 kpa." Gwarantowana w art. 10 §1 kpa zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, obliguje organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów. Aby uchronić się od zarzutu nie zapewnienia stronie udziału w każdym stadium postępowania organ powinien zawiadomić ją nie tylko o wszczęciu postępowania na wniosek innej strony, ale także zawiadamiać o wszystkich kolejnych czynnościach prowadzonego postępowania wyjaśniającego. W sytuacji gdy w postępowaniu występują dwie strony o spornych interesach przyjęcie, iż tylko ta strona, której wniosek jest załatwiany, ma prawo do uczestniczenia we wszystkich czynnościach procesowych z Sygn. akt IISA/Wr 613/03 4 pominięciem w niektórych czynnościach drugiej strony postępowania, narusza zasadę równości procesowej stron. Wobec powyższego stwierdzić należy, że przez udział w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć udział stron w całym ciągu czynności przygotowawczych tego postępowania. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania z wniosku Zakładu Energetycznego S.A. w W., przesłał również postanowienie o zawieszeniu prowadzonego postępowania oraz postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, a następnie doręczył skarżoną decyzję. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania organ poinformował strony o możliwości składania w terminie 14 dni wniosków i wyjaśnień, co też skarżący uczynił składając stosowne pismo z dnia [...]r. Jednakże zawiadomienie skarżącego przez organ prowadzący postępowanie o wymienionych wyżej czynnościach procesowych dotyczyło tylko niektórych i wybranych czynności z całego ciągu wszystkich czynności procesowych prowadzonego postępowania administracyjnego. Organ I instancji nie przesłał mianowicie skarżącemu A. S. postanowienia z dnia [...]r Nr [...]o nałożeniu na inwestora obowiązku uzupełnienia wniosku o decyzję o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej i decyzję uzgadniającą "Raport zamierzonego przedsięwzięcia", a także nie zawiadomił skarżącego jako strony postępowania o złożeniu do akt sprawy przez inwestora wymaganych postanowieniem dokumentów. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia w zakreślonym terminie, a także obowiązek wstrzymania się od wydania decyzji do czasu złożenia tego oświadczenia w wyznaczonym terminie. Brak w aktach sprawy dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie, uzasadnia wniosek że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 kpa. Z przedłożonych akt administracyjnych w niniejszej sprawie, nie wynika aby organy prowadzące postępowanie pouczyły skarżącego o przysługującym mu prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania a także o możliwości przeglądania akt sprawy i wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W tych okolicznościach, bez uwzględnienia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, w rzeczywistości skarżący pozbawiony został, bez swej winy, możliwości uczestniczenia w całości toczącego się postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji. Pomimo, iż skarżący podnosił w odwołaniu powyższe okoliczności, to jednak organ odwoławczy Sygn. akt IISA/Wr 613/03 5 rozpatrując sprawę uznał, zdaniem Sądu niesłusznie, że nie została w tym zakresie naruszona procedura administracyjna przez organ I instancji. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, bez swojej winy, stanowi bowiem kwalifikowaną wadę procesową skutkującą sankcją wzruszalności decyzji administracyjnej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.