II SA/Wr 617/06
WyrokWSA we Wrocławiu2007-02-01
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Julia Szczygielska, Olga Białek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji wydał dwa postanowienia w tej samej sprawie, a skarżący jako następca prawny nie brał udziału w postępowaniu zakończonym pierwszym postanowieniem?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, ponieważ organ pierwszej instancji wydał dwa postanowienia w tej samej sprawie, co stanowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 kpa (wada nieważności z powodu rozstrzygania w sprawie ostatecznie już zakończonej). Zbycie nieruchomości przez poprzedniego właściciela w trakcie postępowania nie powoduje zmiany stron, a następca prawny kontynuuje postępowanie z udziałem poprzednika. Organ odwoławczy nie miał swobody w wyborze zakończenia postępowania, gdyż ograniczony był kryterium umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa, gdy sprawa została już rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem.Stan faktyczny
Skarżący M. R. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., które uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji (Dyrektora Zarządu Dróg i Komunikacji w W.) i umorzyło postępowanie w sprawie uzgodnienia budowy domu jednorodzinnego. SKO uznało, że organ pierwszej instancji wydał dwa postanowienia w tej samej sprawie, co stanowi naruszenie przepisów kpa. Skarżący zarzucił SKO błędne ustalenia i naruszenie jego interesu, ponieważ nie uczestniczył w postępowaniu zakończonym pierwszym postanowieniem. SKO wniosło o oddalenie skargi, argumentując, że skarżący jako następca prawny poprzedniego właściciela nieruchomości przystąpił do postępowania, ale organ pierwszej instancji nie miał obowiązku zawiadamiania go o zapadłym uzgodnieniu z udziałem poprzednika.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Anna Siedlecka /sprawozdawca/ Sędzia NSA Julia Szczygielska Asesor WSA Olga Białek Protokolant Iwona Borecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] NR [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w sprawie uzgodnienia budowy domu jednorodzinnego wraz z przyłączami przy ul. Os. G. w W. oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta W. Dyrektor Zarządu Dróg i Komunikacji w W., uzgodnił projekt decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia polegającego na Budowie domu jednorodzinnego wraz z przyłączami przy ul. O. G. w W. (działka nr [...], obręb nr [...] R.).
Na powyższe postanowienie M. R. wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., w którym podniósł, że ZDK nie ustosunkował się do jego prośby o przeprowadzenie wizji lokalnej i zgłoszonych zastrzeżeń dotyczących drogi wjazdowej na działkę.
Postanowieniem z dnia [...] Nr SKO [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło zaskarżone postanowienie organu I instancji i umorzyło postępowanie tego organu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż Dyrektor Zarządu Dróg i Komunikacji w W. wydał już uprzednio w tej samej sprawie w dniu [...] postanowienie Nr [...], zachodzi więc tym samym tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa postępowania, w nie zmienionym stanie prawnym i faktycznym. Takie ustalenia organu odwoławczego doprowadziły do stwierdzenia, że wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło z naruszeniem art. 16 kpa i art. 156 § 1 pkt 3 kpa, albowiem organ I instancji rozstrzygał w sprawie ostatecznie już zakończonej postanowieniem z dnia [...] Nr [...].
Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł M. R. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca błędne ustalenia mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i naruszenie istotnego interesu skarżącego, polegające na tym iż skarżący nie uczestniczył w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia z dnia [...] Nr [...].
W związku z powyższym zarzutem, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w zakresie wniesionego zażalenia.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podnosząc iż zgłoszone zarzuty są chybione. Organ podniósł, iż wydane w dniu [...] postanowienie Nr [...] doręczone zostało m.in. J. K. – ówczesnemu właścicielowi nieruchomości położonej w W. przy Oś. G. [...] (działka nr [...] i [...]). Po zakończeniu opisanego postępowania uzgodnieniowego J. K. zbył swą nieruchomość na rzecz J. S. i M. R., którzy na mocy art. 30 § 4 kpa, jako następcy prawni przystąpili do toczącego się postępowania administracyjnego w charakterze strony. Organ stwierdził, że po zakończeniu postępowania uzgodnieniowego Zarząd Dróg i Komunikacji nie miał obowiązku zawiadamiania skarżącego, jako następcy prawnego, o zapadłym uzgodnieniu z udziałem jego poprzednika prawnego. Taki obowiązek ciąży na Prezydencie Wałbrzycha jako organie właściwym do wydania warunków zabudowy, a nie Dyrektorze ZDK prowadzącym postępowanie wpadkowe.
Z analizy przekazanych akt sprawy wynika, że M. R. wiedział, o prowadzonym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, którego częścią było postępowanie uzgodnieniowe, co najmniej od miesiąca kwietnia 2006 r., co wynika z protokołu z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 28 04. 2006 r. z udziałem skarżącego. Przy zachowaniu ze strony skarżącego minimum staranności z łatwością mógł zapoznać się ze także z postanowieniem [...] Dyrektora ZDK i bronić swoich interesów z zastosowaniem przewidzianych przez kodeks postępowania administracyjnego instrumentów prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, oz. 1270), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Legalność decyzji (postanowień) administracyjnych wymaga zatem ich zgodności nie tylko z przepisami prawa materialnego, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Sąd nie jest władny zatem dokonywać kontroli zaskarżonych aktów administracyjnych stosując inne kryteria np. zasady słuszności, czy też zasady współżycia społecznego.
Z treści przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że sąd rozstrzyga w dranicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszelkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie, choćby dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny badając niniejszą sprawę, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. słusznie ustaliło, iż w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z uprzednim ostatecznym rozstrzygnięciem organu (Dyrektora ZDK w W.) uzgadniającego warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego wraz z przyłączami przy ul. Os. G. w W. ( działka nr [...]).
Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych sprawy jednoznacznie wynika, że w rozpoznawanej sprawie na wniosek Prezydenta Miasta W. z dnia [...] Dyrektor Zarządu Dróg i Komunikacji w W. wydał, w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 53 ust. 5 ( winno być art. 53 ust. 4 pkt 9) ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w dniu [...] postanowienie Nr [...] pozytywnie uzgadniające opisane wyżej zamierzenie inwestycyjne. W tym samym postępowaniu administracyjnym, na kolejny wniosek tegoż Prezydenta z dnia 1 czerwca 2006 r., Dyrektor Zarządu Dróg i Komunikacji w Wałbrzychu wydał drugie pozytywnie opiniujące postanowienie z dnia [...] Nr [...] na podstawie tych samych przepisów materialnoprawnych.
Z powyższego wynika, że w opisanym tym samym stanie faktycznym i obowiązującym tym samym stanie prawnym zapadły dwa rozstrzygnięcia o podobnej treści w stosunku do tych samych stron postępowania. Zauważyć przy tym należy, że zbycie nieruchomości przez jedną ze stron postępowania administracyjnego (w tym wypadku J. K. na rzecz m.im. skarżącego) w trakcie trwania tego postępowania nie stanowi przyczyny do uznania, iż nastąpiła zmiana stron postępowania (zmiana podmiotowa). Trafnie wskazało Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż w miejsce dotychczasowego właściciela zbytej nieruchomości wchodzi aktualny następca prawny. W tym wypadku postępowanie jest kontynuowane z udziałem aktualnego właściciela nieruchomości. Dodać tylko wypada, że dokonane do daty zbycia nieruchomości czynności procesowe z udziałem dotychczasowego właściciela zbytej nieruchomości zachowują moc.
W tej sytuacji organ II instancji nie mógł wydać innego orzeczenia niż to, które zostało zaskarżone do Sądu. Stwierdzając bowiem, iż w sprawie ma miejsce res iudicata (powaga rzeczy osądzonej, orzeczonej), słusznie organ odwoławczy zauważył, iż postanowienie Dyrektora Zarządu Dróg i Komunikacji w W. z dnia [...] Nr [...] dotknięte jest kwalifikowaną wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Organ odwoławczy w takim przypadku nie ma swobody w wyborze zakończenia postępowania drugoinstancjynego, ponieważ ograniczony jest kryterium umorzenia postępowania określonym w art. 105 § 1 kpa, dotyczącym tylko przypadków, gdy postępowanie było bezprzedmiotowe. Przesłanka bezprzedmiotowości postępowania przed organem pierwszej instancji występuje zaś, gdy ta sama sprawa została już rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem (decyzją administracyjną).
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło