II SA/Wr 617/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 27 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. T., T. M., R. B., H. C., M. K. i M. K. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi R. T., T. M., R. B., H. C., M. K. i M. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanego zbiornika na nieczystości płynne postanawia: I. odmówić skarżącym przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi; II. zwrócić skarżącym cały uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł (słownie: pięćset złotych). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 25 października 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 617/17 odrzucił skargę w niniejszej sprawie z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie. Odpis tego postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżących, tj. radcy prawnemu B. S., w dniu 7 listopada 2017 r. Pismem nadanym przez pocztę w dniu 14 listopada 2017 r. pełnomocnik skarżących wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W dniu 14 listopada 2017 r. dokonano także przelewu kwoty 500 zł tytułem wpisu sądowego od skargi. Na uzasadnienie wniosku pełnomocnik skarżących podała, że po otrzymaniu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, kopię tego dokumentu pełnomocnik przekazała zarządcy nieruchomości w K. nr [...], to jest T. M., celem opłacenia. Wyjaśniono, że T. M. na podstawie umowy z dnia 20 maja 2016 r. (kopię dołączono do pisma), jest ustanowiony zarządcą ww. nieruchomości, a w zakres tego zarządu wchodzi między innymi obsługa finansowo-księgowa i obsługa rachunku bankowego. Dalej podano, że T. M. nie był w stanie uiścić wpisu sądowego w terminie, bowiem z powodu choroby nie był w stanie wypełniać swoich obowiązków zawodowych. Z zaświadczeń lekarskich wynika, że w okresie od 30 września 2017 r. do 29 października 2017 i od 30 października 2017 r. do 15 listopada 2017 r. był on niezdolny do pracy. Niezdolność owa spowodowana była przebytym w lipcu 2017 r. zabiegiem operacyjnym (dołączono kopie zaświadczeń lekarskich). Wobec tego, zdaniem pełnomocnika skarżących, nie sposób przypisać skarżącym winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. O uchybieniu terminu skarżący dowiedzieli się dopiero w dniu 7 listopada 2017 r. po doręczeniu im odpisu postanowienia odrzucającego skargę. Dopiero wiedza o nieuiszczeniu wpisu sądowego przez zarządcę nieruchomości umożliwiła podjęcie samodzielnych czynności przez skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl zaś art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Odnosząc się do wniosku złożonego w niniejszej sprawie Sąd przyjął, że warunkami skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są: 1) brak winy strony w uchybieniu terminu; 2) powodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego; 3) złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu; 4) równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Dokonując oceny spełnienia powyższych przesłanek Sąd uznał, że niewątpliwie spełniona jest przesłanka nr 2, bowiem uchybienie terminu już wywołało negatywny dla strony skutek w postaci odrzucenia skargi. Spełniona jest również przesłanka nr 4, bowiem wraz ze złożeniem wniosku skarżący uiścili wpis sądowy od skargi. Natomiast ocenę spełnienia przesłanek nr 1 i 3 należy połączyć, bowiem ocena wniosku pod kątem uprawdopodobnionych okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu łączy się z możliwością oceny czy złożenie wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Dalej Sąd przyjął, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd przy ocenie winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, bierze pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W tym kontekście wypada przypomnieć, że strona skarżąca była wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w terminie od dnia 26 września 2017 r. do dnia 3 października 2017 r. Wpis sądowy został zaś uiszczony w dniu 14 listopada 2017 r. Strona skarżąca przyczyny uchybienia ww. terminu upatruje w tym, że zarządca nieruchomości skarżących przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie od 30 września 2017 r. do 15 listopada 2017 r., co uniemożliwiało mu uiszczenie wpisu sądowego. Zdaniem Sądu jednak wskazana okoliczność nie może usprawiedliwiać strony skarżącej w kwestii braku winy w uchybieniu terminu. Jak wynika z treści wniosku, zarządca nieruchomości T. M. nie jest jedynym dysponentem rachunku bankowego, z którego dokonano przelewu na rachunek bankowy Sądu. Przelewu w dniu 14 listopada 2017 r. mieli dokonać sami skarżący, jak podał pełnomocnik, a zatem możliwe było dokonanie przelewu na rachunek Sądu, pomimo że T. M. w dniu 14 listopada 2017 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim (do dnia 15 listopada 2017 r.). Zatem choroba T. M. w okresie od 30 września 2017 r. do 15 listopada 2017 r. nie uniemożliwiała stronie skarżącej dokonania przelewu wpisu sądowego na rachunek bankowy Sądu. Po drugie i nie mniej istotne jest to, że we wniosku wskazano, że pełnomocnik skarżących przekazała kopię zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi T. M. po otrzymaniu odpisu tego zarządzenia. We wniosku nie podano daty tej czynności, ale można przypuszczać, że miało to miejsce zanim T. M. udał się na zwolnienie lekarskie w dniu 30 września 2017 r. Termin do uiszczenia wpisu sądowego upływał z dniem 3 października 2017 r., jednak pełnomocnik strony skarżącej (ani sami skarżący) aż do dnia 7 listopada 2017 r. nie podjęli żadnych czynności sprawdzających, czy czynności zlecone T. M. zostały przez niego wykonane. Za stronę skarżącą działa w niniejszej sprawie zawodowy pełnomocnik i to jego Sąd wezwał do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zatem powinnością pełnomocnika strony skarżącej było – w razie zlecenia przelewu komu innemu – dopilnowanie wykonania tej czynności w terminie. We wniosku o przywrócenie terminu nie podniesiono, że istniała jakakolwiek przeszkoda tamująca pełnomocnikowi skarżących skontrolowanie, czy wpis sądowy od skargi został uiszczony w terminie. W świetle powyższego Sąd doszedł do przekonania, że wnioskodawcy nie wykazali, że do uchybienia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi doszło w niniejszej sprawie bez ich winy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik – por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2007 r., II CSK 167/07, niepubl.) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (por. postanowienie NSA z dnia 27 października 2011 r., II OZ 1064/11, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy Sąd ocenił, że wnioskodawcy nie wykazali, iż w terminie od dnia 26 września 2017 r. do dnia 3 października 2017 r. istniały takie przeszkody niezależne od nich, które powodowały, że nie mogli uiścić wpisu od skargi. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, brak winy w uchybieniu terminu można stwierdzić tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia terminu wyznaczonego przepisami prawa (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 100/12, Orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie podkreśla się, że sam fakt ciężkiej choroby dotyczącej skarżącego czy osób mu najbliższych nie daje podstawy do twierdzenia, że w danym okresie strona z przyczyn od niej niezależnych nie mogła dokonać określonych czynności procesowych (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II FZ 63/13 i sygn. akt I GZ 49/13, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym bardziej więc choroba osoby, której pełnomocnik zlecił opłacenie skargi, i to osoby trudniącej się zarządzaniem nieruchomościami, nie może być uznana za okoliczność uniemożliwiającą terminowe opłacenie skargi przez skarżących, skoro wpis opłacili oni jeszcze w trakcie trwania choroby ww. osoby. Reasumując, w ocenie Sądu przedstawione we wniosku i dołączonych dokumentach okoliczności nie uprawdopodobniają, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony skarżącej, która zastępowana przez zawodowego pełnomocnika dopuściła się niedbalstwa w nadzorze nad osobą, której pełnomocnik zlecił uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Wobec tego nie zostały we wniosku uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, a co za tym idzie nie uprawdopodobniono, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wobec tego należało na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowić jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wynika z konieczności zwrotu wpisu sądowego od odrzuconej skargi (art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a.).