II SA/Wr 62/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-03-24
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Olga Białek, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o "uporządkowanie odbioru wód opadowych przynależnych dla każdej indywidualnej posesji", w sytuacji gdy skarżący podnoszą zarzuty dotyczące stanu technicznego budynku i nieprawidłowości w odprowadzaniu wód opadowych, a organy administracji dwukrotnie zwróciły podanie jako wniesione do niewłaściwego organu?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego nie mogą przedwcześnie zwracać podania jako wniesionego do niewłaściwego organu, jeśli nie wyjaśnią dokładnie jego przedmiotu i nie udzielą stronom niezbędnych wskazówek zgodnie z art. 7 i 9 k.p.a. W sytuacji, gdy skarżący powołują się na przepisy Prawa budowlanego dotyczące stanu technicznego budynków i bezpieczeństwa, organy te powinny zbadać, czy sprawa nie mieści się w ich kompetencjach, zamiast ograniczać się do oceny, że jest to sprawa cywilna lub że podanie dotyczy jedynie przebudowy systemu odwodnienia dachu.Stan faktyczny
Skarżący wystąpili z wnioskiem o "uporządkowanie odbioru wód opadowych" z uwagi na zalewanie ich budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dwukrotnie zwrócił podanie jako wniesione do niewłaściwego organu, uznając sprawę za cywilną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucili organom nieuwzględnienie przepisów Prawa budowlanego dotyczących stanu technicznego budynków i bezpieczeństwa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 31 grudnia 2009 r. i orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek /sprawozdawca/ Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Kinga Kręc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 marca 2010r. sprawy ze skargi Z. M. i J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 31 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania dotyczącego uporządkowania odbioru wód opadowych z budynku I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.
Skarżący pismem z dnia 26 sierpnia 2009 r. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z wnioskiem o "uporządkowanie odbioru wód opadowych przynależnych do każdej indywidualnej posesji". Wskazali, że są mieszkańcami krańcowych budynków w zabudowie szeregowej w M. przy ul. W., których najniższe kondygnacje na skutek intensywnych opadów atmosferycznych podlegają częstemu zalewaniu.
Postanowieniem z dnia 1 września 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. zwrócił ww. podanie jako wniesione do organu niewłaściwego.
W wyniku zażalenia D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. postanowieniem z dnia 14 października 2009 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawą do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji stwierdzając, że zwrot podania, w sytuacji gdy nie wyjaśniono czego podanie faktycznie dotyczy, był przedwczesny, gdyż nie można bezsprzecznie stwierdzić właściwości lub braku właściwości organu. Aby nie było wątpliwości, jaki charakter mają zgłoszone przez wnioskodawców nieprawidłowości i jakie jest ich źródło, organ winien zatem w pierwszej kolejności wezwać strony do sprecyzowania treści żądania, w tym w szczególności uściślenia przyczyn stwierdzonych nieprawidłowości, ewentualnie podmiotów za nie odpowiedzialnych.
W ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji, powołując się na art. 64 § 2 k.p.a. wezwał wnioskodawców do "usunięcia stwierdzonych nieścisłości i braków". W odpowiedzi skarżący podtrzymali wcześniejsze wystąpienie wyjaśniając, że chodzi im o "wyegzekwowanie przepisów prawa budowlanego, by każdy z mieszkańców odprowadzał wody opadowe na własny grunt".
Postanowieniem z dnia 16 listopada 2009 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. postanowił "o zwrocie podania Panów Z. M. i J. K. z dnia 26 sierpnia 2009 r. jako wniesionego do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić lub gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny".
W uzasadnieniu organ podał, że po analizie obu pism (wyżej opisanych – przyp. Sądu) przeprowadził oględziny budynku. Według organu obiekt przy ul. W. [...] jest budynkiem mieszkalnym w zabudowie szeregowej. Odprowadzanie wód opadowych ze wspólnej połaci dachowej odbywa się do kanalizacji deszczowej za pomocą rynny umocowanej wzdłuż budynku oraz rur spustowych umieszczonych na segmentach skrajnych i segmencie środkowym. Z wyjaśnień odebranych podczas oględzin wynika, że żądanie wnioskodawców dotyczy wydania decyzji nakazującej przebudowę systemu odwodnienia dachu, co wiąże się z montażem rur spustowych na każdym z segmentów budynku i wykonaniem indywidualnych przyłączy do kanalizacji deszczowej. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że podanie z dnia 26 sierpnia 2009 r. nie mieści się w zakresie jego kompetencji. Przyjęte rozwiązania odwodnienia dachu i odprowadzania wód opadowych do kanalizacji deszczowej są zgodne z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Nie stwierdzono również, by prowadzono roboty budowane zmierzające do zmiany tego stanu rzeczy oraz nie stwierdzono bezpośredniego kierowania wód opadowych na teren sąsiedniej nieruchomości a także nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Reasumując organ stwierdził, że sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej a podanie dotyczy sprawy cywilnej, zatem brak właściwości jakiegokolwiek innego organu administracji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie J. K. i Z. M. zarzucili, że nie stwierdzenie przez organ bezpośredniego kierowania wód opadowych na teren sąsiedniej nieruchomości nie uwzględnia faktu, że na dziesięć budynków w zwartej zabudowie szeregowej stanowiących odrębne nieruchomości (każdy ma własną działkę, własny numer ewidencyjny i księgę wieczystą) są tylko trzy rynny o średnicy 100 mm, które odbierają wodę opadową. Żalący się wskazali, że organ nie "uwzględnił merytorycznego zinterpretowania ustawy Prawo budowlane w art. 66 pkt 2 i 3 oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r.".
Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2009 r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ podał, że stanowiący podstawę zaskarżonego postanowienia art. 66 § 3 k.p.a. reguluje sytuację, gdy organ administracji publicznej do którego wpłynęło podanie jest niewłaściwy w sprawie oraz dodatkowo nie można ustalić organu właściwego albo gdy właściwy w sprawie jest sąd. Zebrany w sprawie materiał dowody wskazuje, że taka sytuacja w niniejszej sprawie zaistniała. Organ drugiej instancji podzielił stanowisko organu pierwszej instancji odnośnie braku właściwości rzeczowej organów nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie, gdyż nie można żądania stron zakwalifikować jako zagadnienia w jakimkolwiek zakresie wyczerpującego dyspozycję art. 83 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, regulującego kompetencje organów nadzoru budowlanego. Również w wyniku oględzin nie stwierdzono w obrębie budynku przy ul. W. [...] jakichkolwiek robót budowlanych a stan techniczny odnotowany w protokole nie wymaga interwencji organów nadzoru budowlanego. Dokonane przez skarżących sprecyzowanie żądania wskazuje, że ich "prośba" nie ma charakteru administracyjnego lecz cywilny i wynika z braku porozumienia pomiędzy "współwłaścicielami budynku" w kwestii montażu dodatkowych rur spustowych. W związku z brakiem tego porozumienia wnioskujący domagają się od organów nadzoru budowlanego wydania decyzji administracyjnej nakazującej "współwłaścicielom ww. budynku" dokonania przebudowy systemu odwodnienia dachu. Takie żądanie nie mieści się w kognicji organów nadzoru budowlanego, których kompetencje sprowadzają się w zasadzie do działań inspekcyjno-kontrolnych tak w zakresie prawidłowości przebiegu procesu budowlanego, jak i utrzymania obiektów budowlanych. Przeprowadzając dowód z oględzin organ pierwszej instancji jednoznacznie ustalił, że w niniejszym przypadku żadna z zaistniałych sytuacji nie miała miejsca. W obiekcie nie są wykonywane roboty budowlane a jego stan techniczny nie stanowi zagrożenia dla otoczenia.
Odnosząc się do argumentów zażalenia organ wyjaśnił, że przedmiotowy budynek został zaprojektowany wykonany i oddany do użytku jako jedna całość. Projektant przewidział dla obiektu zgodne z przepisami rozwiązania techniczno-budowlane. Podział budynku i działki na dziesięć odrębnych nieruchomości nie uprawnia organów nadzoru budowlanego do arbitralnego nakazywania ich właścicielom przeprowadzania zmian w zakresie rozwiązań projektowych ani ich nie uzasadnia.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Z. M. i J. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji kwestionując je w całości.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej ( § 1) przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 przywołanego przepisu). Sądy administracyjne kierując się kryterium legalności dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Godzi się również zauważyć, że rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W celu usunięcia naruszenia prawa stosuje więc przewidziane ustawą środki w stosunku do wszystkich aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, Nr 1270 z późn. zm – zwanej dalej u.p.p.s.a.).
Dokonana zgodnie z przedstawionymi kryteriami sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli przywołanego przepisu zaskarżony akt podlega uchyleniu gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ona istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaznaczyć wypada, że kontroli Sądu poddana została przede wszystkim prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów prawa procesowego. Zaskarżone postanowienie jak również poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji podjęte bowiem zostały na podstawie art. 66 § 3 k.p.a.
Przywołana norma stanowi, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania albo, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu. Przepis ten dotyczy zatem dwóch sytuacji: po pierwsze gdy podanie wniesiono do organu niewłaściwego a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania; po drugie, gdy organ do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy a z podania wynika, że właściwy jest sąd powszechny.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ pierwszej instancji - po wezwaniu do uzupełnienia braków i nieścisłości podania - zwrócił skarżącym wniosek z dnia 26 sierpnia 2009 r. o "uporządkowanie odbioru wód opadowych przynależnych dla każdej indywidualnej posesji" uznając, że zostało ono wniesione do organu niewłaściwego i wskazując, że dotyczy ono sprawy cywilnej.
Bezsprzecznie wniosek z dnia 26 sierpnia 2009 r. sformułowany został w sposób nie pozwalający na jednoznaczne określenie jaki jest w rzeczywistości przedmiot żądania wnioskujących. Trafnie zatem organ drugiej instancji uchylił wcześniejsze postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 1 września 2009 r., którym zwrócono przedmiotowe podanie i stwierdził, że dla jednoznacznego ustalenia czy właściwym w sprawie (czy też nie) jest organ nadzoru budowlanego, należało w pierwszej kolejności wezwać wnioskodawców do sprecyzowania treści żądania. Słusznie również organ nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego zwrócił uwagę na konieczność przestrzegania już na etapie dokonywania czynności zmierzających do sprecyzowania żądania przepisu art. 9 k.p.a. W postanowieniu kasacyjnym zauważono również, że nie można wykluczyć, iż podanie dotyczy zagadnień, które mieszczą się w kręgu działań organów nadzoru budowlanego poprzez powiązanie stwierdzonych przez skarżących nieprawidłowości ze stanem technicznym znajdujących się przy ul. W. [...] obiektów budowlanych a nawet rodzić mogą uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości robót budowlanych realizowanych na posesji i ich zgodności z przepisami budowlanymi.
W przedstawionych okolicznościach organ pierwszej instancji zobowiązany był zatem podjąć czynności zmierzające do ustalenia w sposób jasny i nie budzący wątpliwości, czy jest organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Powinien zatem wezwać skarżących do sprecyzowania treści żądania, przez oświadczenie, czego domagają się od organu nadzoru budowlanego i w związku z jakim rodzajem stwierdzonej nieprawidłowości. Organ winien mieć przy tym na względzie zasadę ogólną wynikającą z art. 9 k.p.a. i oraz z art. 7 k.p.a. Przepis art. 9 k.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenia ich praw i obowiązków oraz czuwania nad tym aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielenia im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Pod terminem udzielania wskazówek mieszczą się miedzy innymi wytyczne o sposobie składania wniosków i podań (por. wyrok z dnia 9 lipca 2008 I SA/Wa136/08 LEX nr 516076). Z art. 7 k.p.a. wynika natomiast dla organów obowiązek przestrzegania, między innymi, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Szczególną uwagę zwrócić należy na te ostatnia zasadę. Obowiązuje ona od już od podjęcia pierwszych czynności wyjaśniających do wydania decyzji. Jednym z przejawów tej zasady jest obowiązek organów wyjaśnienia przy udziale strony jaki charakter ma wniesione przez nią pismo. W razie wątpliwości organ powinien zapytać o to stronę. Z przywołanych przepisów wynika więc, że organ, mając na uwadze art. 7 i art. 9 k.p.a. winien, między innymi, tak sformułować pismo wzywające do sprecyzowania przedmiotu podania z dnia 26 sierpnia 2009 r. aby było jasne dlaczego ich podanie budzi wątpliwości organu i jakich konkretnie wyjaśnień organ od nich oczekuje ze względu na przysługujące mu kompetencje. Jest to rola i zadanie organu do którego podanie zostało złożone. Tymczasem organ pierwszej instancji ograniczył się do wezwania stron do sprecyzowania czego faktycznie dotyczy pismo z dnia 26 sierpnia 2008 oraz do "usunięcia stwierdzonych nieścisłości i braków", nie precyzując bliżej o jakie stwierdzone przez ten organ nieścisłości i braki podania chodzi. W ocenie Sądu taki sposób sformułowania wezwania nie spełnia wymogów wynikających z art. 7 oraz art. 9 k.p.a., co mogło mieć znaczenie na sposób wyjaśnienia przez strony swojego żądania i mogło wpłynąć na ostateczne ustalenie zakresu tego żądania. W odpowiedzi strony wyjaśniły jedynie, że chodzi im o "wyegzekwowanie prawa budowlanego, by każdy z mieszkańców odprowadzał wody opadowe na własny grunt nie czyniąc szkody innym". Natomiast podczas oględzin obiektu Z. M. oświadczył, że podczas intensywnych deszczy wody opadowe nie mieszczą się w rynnach i wylewają się na elewację budynków a żądanie dotyczy przebudowy odwodnienia dachu.
Mając na względzie przedstawione wyjaśnienia organ pierwszej instancji uznał, że przedmiotem wniosku jest żądanie zmiany odwodnienia dachu co wiąże się z montażem rur spustowych na każdym segmencie i wykonaniem indywidualnych przyłączy do kanalizacji deszczowej i nie ma charakteru sprawy administracyjnej tylko cywilnej. Zauważyć jednak trzeba, że uznając brak swojej właściwości w sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. dokonał w uzasadnieniu postanowienia oceny legalności wykonanych robót budowlanych stwierdzając, że przyjęte rozwiązanie odwodnienia dachu i odprowadzenia wód opadowych jest zgodne z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, jak też ocenił, że brak jest nieprawidłowości stanu technicznego budynku. Powyższą ocenę i wywody podzielił w całości organ drugiej instancji.
Zdaniem Sądu D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w swoich rozważaniach pominął jednak, że w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji wnioskodawcy kwestionowali ocenę tego organu związaną z prawidłowością odprowadzania wód opadowych wskazując konkretnie na art. 66 pkt 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane oraz na przepisy "rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r." Ponadto podczas oględzin jeden ze skarżących wskazywał, że wody opadowe nie mieszczą się w rynnach i powodują zalewanie budynku. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że odwołanie się w zażaleniu do przepisu art. 66 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane wymagało od organu drugiej instancji ponownej oceny i zbadania czy określony przez organ pierwszej instancji przedmiot żądania istotnie odpowiada temu czego skarżący oczekują od nadzoru budowlanego a więc ich rzeczywistym intencjom. Treść zażalenia może bowiem rodzić uzasadnione wątpliwości, co do tego, czy organ pierwszej instancji prawidłowo wyjaśnił i następnie ustalił czego w istocie autorzy wniosku oczekują od organów. Organ drugiej instancji mając na uwadze całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zawierającego oświadczenia stron, w tym również treść zażalenia, winien zatem rozważyć (i ewentualnie wyjaśnić przy udziale wnioskodawców), czy faktycznie ich żądanie ograniczone jest tylko do wydania nakazu przebudowy sytemu odwodnieniowego dachu (tak jak odnotowano to w protokole z oględzin i do czego ograniczył się organ pierwszej instancji), czy też obejmuje materię uregulowaną w art. 66 pkt 2 lub 3 ustawy – Prawo budowlane – a więc, czy oczekują zbadania przez organy, czy obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo czy jest w niewłaściwym stanie technicznym.
Zdaniem Sądu na podstawie dotychczas złożonych oświadczeń oraz zarzutów zażalenia nie można na obecnym etapie, z całą pewnością stwierdzić, że wnioskodawcy nie domagają się załatwienia sprawy dotyczącej uprawnienia (obowiązku) istniejącego w systemie prawa i podlegającej orzecznictwu organów nadzoru budowlanego. Podniesiony w zażaleniu zarzut nie uwzględnienia przez organy art. 66 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (o ten bowiem akt niewątpliwie chodzi skarżącym) może bowiem wskazywać, że w ocenie skarżących budynek (lub budynki) jest w nieodpowiednim stanie technicznym w związku z niewłaściwym - w ich ocenie - systemem odprowadzania wody, który nie w przypadku silnych opadów nie spełnia swojej roli powodując zalewanie ścian budynku lub budynków. Nie ulega natomiast wątpliwości, że w obowiązujących przepisach prawa uregulowane są zagadnienia techniczne związane z odprowadzaniem wód opadowych z terenów nieruchomości a ich naruszenie może skutkować nałożeniem przez organ nadzoru budowlanego obowiązków określonych art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego (por. § 29 i § 126 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Bezsprzecznie również do właściwości organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego należą zadania i kompetencje o których mowa w art. 66 ww. ustawy. Powyższa uzasadniona wątpliwość nie została jednak przez organ rozpoznający zażalenie wyjaśniona. Organ ten powinien tymczasem mieć na uwadze, że strona ma prawo do precyzowania przedmiotu złożonego wniosku również na etapie postępowania zażaleniowego – tym bardziej w sytuacji, gdy istota niniejszego postępowania sprowadza się przede wszystkim do wyjaśnienia właściwości (lub braku właściwości) organu do zajęcia się zgłoszoną sprawą, co uzależnione jest od dokładnego ustalenia jej przedmiotu. Jest to tym bardziej zasadne, jeżeli organ pierwszej instancji wzywając skarżących do sprecyzowania wniosku naruszył przepis art. 9 i art. 7 k.p.a. formułując wezwanie w sposób niejasny lakoniczny i nie udzielając im niezbędnych w tym zakresie wskazówek i wyjaśnień. Wskazówek takich nie udzielono również podczas oględzin budynku. Stwierdzone ww. naruszeń prawa winno być przez organ drugiej instancji uwzględnione przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, gdyż mogło mieć istotny wpływ na wynik ustaleń.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że zaskarżone postanowienie podjęte zostało z naruszeniem przepisów prawa procesowego. D. Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego działając jako organ wyższego stopnia zobowiązany był nie tylko do skontrolowania postanowienia organu pierwszej instancji ale również do rozstrzygnięcia co do istoty kwestii procesowej będącej przedmiotem rozstrzygnięcia w zaskarżonym postanowieniu (art. 144 w związku z art. 140 k.p.a.). Powyższe wymagało od tego organu wnikliwej analizy i oceny wniesionego przez skarżących podania – szczególnie w kontekście argumentów zażalenia odwołujących się do art. 66 Prawa budowlanego i przepisu wykonawczego do tego aktu. Organ nie uwzględnił również, że organ pierwszej instancji na etapie wzywania strony do wyjaśnienia przedmiotu żądania naruszył art. 9 k.p.a., co mogło wpłynąć na treść składanych przez skarżących na dalszym etapie oświadczeń. W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie podjęte zostało z naruszeniem art. 7, art. 9, art.77 § 1 w związku z art. 140 i art. 144 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ponownym postępowaniu organ wyeliminuje wskazane przez Sąd uchybienia. Odrębną natomiast kwestią jest – w sytuacji, gdyby stwierdzone zostało, że podanie obejmuje sprawę administracyjną mieszczącą się w kompetencjach organów nadzoru budowlanego - odpowiedź na pytanie, czy podanie pochodzące od danej osoby o ile mogło doprowadzić do wszczęcia postępowania administracyjnego przed organem (z urzędu lub na wniosek) może również doprowadzić do zakończenia tego postępowania przez wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy, czy też postępowanie to należy zakończyć w inny sposób. Sąd zwraca również uwagę, że postanowienie podejmowane na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. oznacza w istocie odmowę przyjęcia podania przez organ. W takiej sytuacji przedmiot żądania nie zostaje w jakikolwiek sposób przez organ rozpoznany ani też załatwiony, gdyż organ nie przystępuje do badania sprawy. Akt podejmowany na podstawie ww. przepisu nie jest więc miejscem na ocenę czy np. zachodzą nieprawidłowości w stanie technicznym budynku lub czy system odprowadzania wód opadowych jest zgodny z projektem budowlanym. Tego typu ustalenia wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, często zgromadzenia materiału dowodowego, co powinno nastąpić w postępowaniu administracyjnym.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Sąd uznał za konieczne zastosowanie w sprawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a, co prowadzić musiało do uchylenia zaskarżonego postanowienia i uwzględnienia skargi. Z przedstawionych względów orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. Klauzula zawarta w pkt II spowodowana jest koniecznością zastosowania przez Sąd art. 152 ww. ustawy w przypadku orzeczenia uwzględniającego skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło