II SA/Wr 62/20

WyrokWSA we Wrocławiu2020-03-17

Skład orzekający: Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia NSA Halina Filipowicz – spr., Asesor WSA Wojciech Śnieżyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, nałożeniu obowiązku zabezpieczenia i przedłożeniu dokumentów w celu legalizacji samowoli budowlanej, wydane na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, jest zgodne z prawem, gdy inwestor twierdzi, że roboty powinny być prowadzone w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy art. 48 Prawa budowlanego, wstrzymując roboty budowlane prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę i nakładając obowiązek przedstawienia dokumentów do legalizacji. Stwierdzono, że zrealizowany obiekt stanowił inny budynek niż ten objęty zatwierdzonym projektem, co wyklucza zastosowanie trybu art. 50-51 Prawa budowlanego. Legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora, a nieprzedłożenie dokumentów skutkuje nakazem rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi inwestorów na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych w zakresie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz nałożeniu obowiązku zabezpieczenia i przedłożenia dokumentów. Organy uznały, że budowa została wykonana w warunkach samowoli budowlanej, ponieważ zrealizowany obiekt znacząco odbiegał od zatwierdzonego projektu budowlanego. Inwestorzy zarzucali organom błędne zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego zamiast art. 50-51.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis – spr. Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2020 r. sprawy ze skargi A. O. i P. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych w zakresie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz nałożenia obowiązku zabezpieczenia i przełożenia dokumentów oddala skargę w całości. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...] po rozpatrzeniu zażalenia P. G. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] września 2019 r., wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych w zakresie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...][...] w [...], którego inwestorem jest A. O. i P. G. oraz nakazujące zabezpieczenia i nakładające na inwestora, tj. A. O. i P. G. obowiązek przedłożenia w PINB w [...] wskazanych w nim dokumentów, w terminie do 31grudnia 2019 r., uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu i w tym zakresie wyznaczył nowy termin: 31 stycznia 2020 r., a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. W dniu [...] września 2019 r. PINB w [...] wydał postanowienie nr [...], wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych w zakresie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...][...] w [...], którego inwestorem jest A. O. i P. G. oraz nakazujące zabezpieczyć zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami BHP: 1) strefę wejścia do budynku - podest posiada podbudowę z kruszywa granitowego - roboty niezakończone z niezabezpieczoną przed upadkiem skarpą; 2) dwa otwory w ścianach zewnętrznych na kondygnacji piętra w postaci portfenetru (zamontowana stolarka otworowa) poprzez zamontowanie balustrad spełniających wymogi przepisów wykonawczych do ustawy Prawo budowlane i nakładające na inwestora, obowiązek przedłożenia, w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], w terminie do 31 grudnia 2019 r.: 1) zaświadczenia wydanego przez Burmistrza Gminy [...] o zgodności budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...][...] w [...] z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202) (do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2): cztery egzemplarze projektu budowlanego budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...][...] w [...] wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością działką [...][...] w [...] na cele budowlane. Organ stwierdził, że inwestor wykonał w warunkach samowoli budowlanej roboty budowlane, które w myśl art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego należy traktować jako budowę obiektu budowlanego, zgodnie bowiem z tym przepisem przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Po weryfikacji stanu istniejącego na działce jak i weryfikacji zgromadzonej dokumentacji w niniejszej sprawie w szczególności w zakresie projektów budowlanych organ I instancji wskazał, że budynek mieszkalny zrealizowany na dz.nr [...][...] w [...] nie stanowi budynku mieszkalnego jednorodzinnego zobrazowanego jako projektowanego w zatwierdzonym decyzją PINB w [...] nr [...] z dnia [...].07.2006 r. projekcie budowlanym zamiennym, jest to inny budynek mieszkalny jednorodzinny. Zatwierdzony projekt budowlany decyzją PINB w [...] nr [...] przewidywał budynek mieszkalny o powierzchni zabudowy [...] m2 o kubaturze [...] m, o wysokości 7,93 m, o długości (od osi 2do osi 6) 10,28m i szerokości (od osi A do osi E) 11,85 m z wbudowanym garażem jako budynek o konstrukcji murowanej z dachem wielospadowym. Obecny zrealizowany budynek wykonano na bazie istniejących fundamentów z ich znaczną rozbudową. Posiada on powierzchnię zabudowy [...] m2, o kubaturze [...] m o wysokości 8,08 m, o długości 13,94 m i szerokości 11,78 m bez garażu jako budynek o konstrukcji drewnianej szkieletowej z dachem kopertowym. Organ zauważył, że zostało to zobrazowane w niezatwierdzonym projekcie budowlanym sporządzonym w sierpniu 2018 r. przez biuro projektowe [...] z siedzibą we [...]. PINB w [...] wyjaśnił, że jeśli inwestor prowadzi roboty budowlane na podstawie niezatwierdzonego projektu budowlanego i całkowicie odmiennie niż wynika to z zatwierdzonego projektu budowlanego zamiennego dokonując tym samym samowoli budowlanej, to organ nadzoru budowlanego w takim przypadku jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnegonapodstawie art. 48-49 Prawa budowlanego. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego nie można uznać niniejszego przypadku jako realizacji robót budowlanych z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, bowiem obecnie zrealizowany obiekt stanowi w całości inny obiekt niż ten na, który inwestor uzyskał decyzję PINB w [...] nr [...]. Przekroczenie wskazanych w tym przepisie wartości wyklucza dopuszczalność jego zastosowania. Tak więc realizacja przedmiotowego budynku mieszkalnego powinna odbywać się na podstawie nowego pozwolenia na budowę. Realizacja takich robót w ocenie organu narusza art. 28 Prawa budowanego i inwestor musi liczyć się z konsekwencjami z art. 48 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, iż brak jest podstaw faktycznych i prawnych do wydania - bez możliwości podjęcia próby legalizacji przedmiotowej inwestycji - decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Stwierdził również, że wynik procedury legalizacyjnej będzie w dużej mierze zależał od inwestora. Wyjaśnił bowiem, że wszystkie obowiązki wynikające z przepisów prawa muszą być spełnione przez inwestora w sposób kumulatywny (łączny). Niespełnienie w wyznaczonym terminie chociażby jednego spowoduje po stronie organu prowadzącego postępowanie obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki. Jako, że istnieje prawna możliwość legalizacji (pod ustawowymi warunkami) samowoli budowlanej, poprzez przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. Organ prowadzący postępowanie zobligowany był w pierwszej kolejności do podjęcia działań na rzecz legalizacji przedsięwzięcia inwestycyjnego. Dopiero w wyniku niespełnienia, w wyznaczonym terminie, obowiązków wynikających z postanowienia wydanego na podstawie zapisu art. 48 ust 2 w związku z art. 48 ust 3 względnie art. 49 ust 1 pkt 3 bądź art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego zobligowany będzie do wydania decyzji na podstawie art. 48 ust 1 Prawa budowlanego. Pismem z dnia [...] września 2019 r., inwestor P. G. złożył zażalenie na postanowienie PINB w [...] z dnia [...] września 2019 r., nr [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie zasad wynikających z art. 48 Prawa budowlanego poprzez zastosowanie tego przepisu do przypadku gdy zasadnym jest rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego oraz zasad wynikających z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, mając na uwadze słuszny interes strony zobowiązanej. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że parametry budynku nie zostały przekroczone w sposób na tyle znaczący, że powstał inny obiekt budowlany o innej funkcji. W dalszym ciągu jest to budynek mieszkalny jednorodzinny dwukondygnacyjny na tych samych fundamentach, które zostały wybudowane na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego w części dodanych w celu zmiany kształtu bryły budynku i podziału wewnętrznego. Budynek stoi w tym samym miejscu co był zaprojektowany, jedynie na dzień dzisiejszy posiada inne parametry powierzchniowe (zmiana o około 15%). Zdaniem P. G. organ powinien wydać postanowienie na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa Budowlanego, a następnie decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Podniósł, że wydane postanowienie w trybie art. 48 Prawa budowlanego jest krzywdzące. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] września 2019 r., uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu i w tym zakresie wyznaczył nowy termin: 31 stycznia 2020 r., a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż budowę budynku obecni inwestorzy rozpoczęli w dniu [...] października 2018 r. na podstawie niezatwierdzonego projektu budowlanego sporządzonego w sierpniu 2018 r. przez biuro projektowe [...]. Nie dokonali zatem prawnie skutecznego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Budynek został wybudowany bez wymaganego prawem zgłoszenia zamiaru jego wykonania. Organ zauważył, że decyzja PINB w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. zatwierdzająca projekt budowlany zamienny i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" dla inwestycji budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego typu "E" z sanitarnymi instalacjami wewnętrznymi, usytuowanego na działce nr [...][...] przy ul. [...] w [...] została przeniesiona na rzecz A. O. i P. G., którzy przyjęli wszystkie warunki wynikające z decyzji PINB w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., dopiero decyzją organu nadzoru budowlanego I instancji nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. Inwestorzy przystąpili zatem do realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego przed przeniesieniem decyzji, a ponadto wykonali inny obiekt niż ten, który został zatwierdzony decyzją organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. Oznacza to zatem, iż rzeczony budynek powstał w warunkach tzw. samowoli budowlanej. W ocenie organu II instancji PINB w [...] prawidłowo zastosował tryb przewidziany w art. 48 Prawa budowlanego. Przez wzgląd natomiast na zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym właściwie umożliwił inwestorom zalegalizowanie rzeczonego obiektu. DWINB podkreślił, że procedura legalizacyjna nie ma charakteru obligatoryjnego, jest zaś alternatywą wobec bezwzględnego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Legalizacja nie jest obowiązkiem inwestora, stanowi jedynie jego uprawnienie. Nieskorzystanie natomiast z takiego uprawnienia skutkować będzie zastosowaniem art. 48 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego. Organ, odnosząc się do treści zażalenia wyjaśnił, że art. 50-51 Prawa budowlanego nie może znaleźć zastosowania w sprawie, bowiem ma on zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Ponadto wskazał, że w sprawie nie można mówić o istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego bowiem inwestorzy realizowali budowę budynku przed przeniesieniem na ich rzecz decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, w związku z czym nie można uznać, że wykonywali go na jego podstawie, co więcej de facto wybudowali budynek na podstawie innego projektu, który nie został zatwierdzony. Prawidłowość postanowienia wydanego w postępowaniu odwoławczym zakwestionowali A. O. i P. G. wnosząc pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wskazali, że inwestycję rozpoczęli przed przeniesieniem decyzji z uwagi na informację jaką otrzymali od organu budowlanego, że pozwolenie jest na dany obszar inwestycji. Ponadto posiadali zgodę od poprzedniego właściciela na inwestowanie. Zaznaczyli, że ich wolą było wykonanie inwestycji zgodnie z prawem. W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę z dnia [...] stycznia 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...] wniósł o oddalenie skargi. Organ podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej "p.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w trybie egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest zasadność wydania przez organ nadzoru budowlanego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych z uwagi na ich prowadzenie bez wymaganego pozwolenia na budowę, zabezpieczeniu oraz przedłożeniu stosownych dokumentów celem legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane - do jakich w myśl art. 3 pkt 7 należy: budowa (czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu), a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego), przebudowa, montaż, remont i rozbiórka obiektu budowlanego, można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31 Prawa budowlanego. W przepisach art. 29-31 Prawa budowlanego wymienione są enumeratywnie budowy oraz rodzaje robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, a ewentualnie zgłoszenia właściwemu organowi. Wykonanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia bądź zgłoszenia oznacza, że zostały wykonane w ramach samowoli budowlanej. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego (który wszedł w życie z dniem 28 czerwca 2015 r. na podstawie art. 1 pkt7 lit. a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw) stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. Taka budowa wymaga natomiast zgłoszenia, co z kolei wynika z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W pierwszej kolejności należy wskazać, że na działce nr [...][...] w [...] przy ul. [...] wykonana jest budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, której inwestorem jest A. O. i P. G. Budowa w 99% jest zakończona. Pozostały do wykończenia elementy, tj. barierki oraz zagospodarowanie terenu w postaci terenów utwardzonych i terenu biologicznie czynnego. Do budynku doprowadzone jest przyłącze energetyczne, wody, kanalizacji deszczowej, sanitarnej (sieć miejska). Wykonane jest przyłącze gazowe do działki zaś zewnętrzna instalacja gazowa nie została zrealizowana - zrezygnowano z jej budowy. W zakresie przyłącza kanalizacji deszczowej zrezygnowano z odcinków w części frontowej działki. Woda opadowa z dachu jest odprowadzana do sieci kanalizacji deszczowej, a częściowo z tarasu na teren nieutwardzony działki, z planowanym w etapie późniejszym wykonaniu zbiornika na wodę w celu jej przechwytywania. Budowa budynku zrealizowana na podstawie niezatwierdzonego projektu budowlanego sporządzonego w sierpniu 2018 r. przez biuro projektowe [...]. Wprowadzono w trakcie realizacji inwestycji następujące zmiany w stosunku do powołanego projektu: 1) zmiana grubości warstwy ocieplenia ścian zewnętrznych z projektowanej 12 cm na 20 cm (styropian); 2) zmiana w pomieszczeniu nr 4 poprzez zabudowę przewodu kominowego oraz przeniesienie otworu drzwiowego do kotłowni do pomieszczenia numer 1; 3) zmiana podciągu balkonu w elewacji tylnej ze stalowego na drewniany; 4) zrezygnowano ze ścianki w osi 8 w strefie wejścia do budynku; 5) nie wykonano jeszcze stopni wejściowych na podest wejścia głównego; 6) zmieniono rodzaj dachówki z ceramicznej na betonowy w kolorze czarnym (zakładkową). Ustalono, że wysokość parteru wynosi 270 cm, wymiary zewnętrzne zwiększone po 8 cm z każdej strony, ze względu na zmianę grubości ocieplenia, grubość stropu 33 cm, wysokość poddasza 268 cm, dach o kształcie kopertowym, brak możliwości ustalenia wysokości budynku do kalenicy (szczytu) wraz z ustaleniem kąta nachylenia dachu (czynności te możliwe do wykonania przez uprawnionego geodetę). Według oświadczenia inwestora dach o kącie nachylenia 30°. Jak wynika z oświadczenia inwestora po zakupie nieruchomości czyli w sierpniu 2018 r. na nieruchomości istniały żelbetowe fundamenty wraz z istniejącym przyłączem kanalizacji, wody i prądu. Dokonano również zmiany w zakresie pomieszczenia garażowego nr 7, które zostało podzielone na pomieszczenia tj.: pokój, pralnię i korytarz oraz pomieszczenie gospodarcze dostępne od zewnątrz, co spowodowało rezygnację z pomieszczenia garażowego. Skarżący złożyli do protokołu oględzin z dnia [...] września 2019 r. oświadczenie, że budowę budynku rozpoczęli w dniu [...] października 2018 r. bez zatwierdzonego projektu budowlanego. Nie wnieśli uwag do protokołu kontroli. Mając na uwadze to, co dotychczas powiedziano i biorąc pod uwagę fakt, że skarżący nie przedstawili żadnych dokumentów na budowę budynku, prowadzenie przez PINB w [...] postępowania w sprawie samowoli budowlanej było jak najbardziej zasadne. Budowa jest bowiem zgodna z aktami prawa miejscowego zatem organ I instancji umożliwił inwestorom zalegalizowanie obiektu. Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Zasadnie, zdaniem sądu, organy uznały, że podstawę materialnoprawną w sprawie stanowiły przepisy art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego. Stosownie do art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Z kolei, zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Z przytoczonych przepisów wynika, że w przypadku wybudowania przez inwestora obiektu budowlanego bez uprzedniego dopełnienia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub jego zgłoszenia, obiekt taki winien zostać rozebrany. Natomiast w przypadku spełnienia przesłanek z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, możliwym jest zalegalizowanie obiektu. Przepis jednoznacznie wskazuje, że organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany wstrzymać roboty budowlane niezależnie od stopnia ich zaawansowania. Jedynie procedura legalizacyjna wskazana w art. 49b Prawa budowlanego (dotycząca budowy obiektu bez wymaganego prawem zgłoszenia zamiaru budowy właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej I instancji), daje możliwość nałożenia odpowiedniej dokumentacji bez konieczności wstrzymania robót, jeśli te zostały zakończone. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, legalizacja samowoli budowlanej nie jest jednak obowiązkiem, a jedynie uprawnieniem inwestora. W konsekwencji powyższego, nieprzedłożenie przez inwestora dokumentów niezbędnych do legalizacji spornego obiektu skutkować będzie wydaniem decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki. Konkludując sąd stwierdza, że organu obu instancji zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego dokonując ich prawidłowej interpretacji. Sąd nie popatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy zgodnie z art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego podjęły wystarczające kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzyły w prawidłowy sposób zebrany materiał dowodowy. W związku z powyższym, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło