II SA/Wr 620/08

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, iż nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiąga dochodów, nie ma oszczędności, a wpłaty dokonywane przez współwłaścicieli nieruchomości służą pokrywaniu opłat za dostarczane Wspólnocie media. W piśmie z dnia 2 marca 2009 r. strona skarżąca oświadczyła, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych, a zgromadzone na rachunku bankowym środki służą pokrywaniu kosztów z tytułu podpisanych umów dotyczących utrzymania nieruchomości wspólnej, przy czym wysokość wnoszonych przez właścicieli lokali zaliczek na ten cel odpowiada wysokości comiesięcznych kosztów i nie ma z czego dokonać oszczędności. Dodano, że wydatkowanie środków niezaplanowanych w planie gospodarczym na danym rok lub zaciągnięcie kredytu wymaga podjęcia uchwały przez W. (gdyż przekracza to czynności zwykłego zarządu), a to wymaga czasochłonnej procedury. Z załączonych do wniosku wyciągów z rachunku bankowego wynika, że na dzień 1.01.2009 r. Wspólnota posiadała na koncie środki w wysokości 24.403, 71 zł, w dniu 1.02.2009 r.- 20.382, 85 zł, a w dniu 14.02.2009 r.- 14.838,16 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienia pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Zdaniem Sądu strona skarżąca nie wykazała, że w stosunku do niej zachodzi ww. przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, znajdującą zastosowanie tylko w stosunku do podmiotów pozbawionych w ogóle możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania. Celem tej instytucji jest zapewnie prawa dostępu do sądu, a nie ochrona posiadanych przez wnioskodawcę środków finansowych czy "zaoszczędzenie" zarządowi Wspólnoty "kłopotów" związanych z koniecznością zgromadzenia odpowiednich środków na koszty sądowe. W. to ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. To na właścicielach lokali ciąży obowiązek realizowania zobowiązań, jakie Wspólnota na siebie przyjmie lub które staną się jej udziałem i de facto to możliwości finansowe tych właścicieli decydują o tym czy to zobowiązanie zostanie zrealizowane. Podejmując decyzję o złożeniu skargi do Sądu strona skarżąca winna była mieć świadomość, że zostanie zobowiązania do pokrywania m.in. wpisu sądowego od skargi i na ten cel zagospodarować środki. Z treści wniosku nie wynika, że Wspólnotę (właścicieli lokali) nie stać na pokrycie wymaganego wpisu. Wnioskodawca jedynie absurdalnie argumentuje, że środków na wpis sądowy aktualnie nie posiada, bowiem nie przewiduje tego plan gospodarczy Wspólnoty. Zauważyć jednak należy, że strona skarżąca na bieżąco realizuje swoje inne zobowiązania finansowe i posiada znaczące środki na rachunku bankowy. Podkreślić warto, że strona wnioskująca skargę złożyła w październiku 2008 r., a zatem miała kilka miesięcy na uzyskanie środków na ten cel, jednak zarząd Wspólnoty nie zrobił nic w tej kwestii (w tym nie zainicjował nawet procedury uchwałodawczej, którą szczegółowo przedstawił w piśmie z dnia 2.03.2009 r.). Co ciekawe- jak wynika z ww. pisma - zarząd Wspólnoty nie przewidział również środków na wymagany wpis sądowy w nowym planie gospodarczym. W ocenie Sądu niewiarygodne jest, że w planie gospodarczym Wspólnoty nie przewidziano środków na nadzwyczajne wydatki jakie mogą dotknąć Wspólnotę w dany roku, a z których to środków można byłoby pokryć np. koszty postępowania sądowego zainicjowanego i prowadzonego w interesie Wspólnoty (a jeśli nawet tego nie zrobiono, to jest to nieudolność zarządcy, a zatem nie może to być okoliczność uzasadniająca wniosek). Pomijając powyższe Sąd nie widzi przeszkód aby wymagany wpis sądowy od skargi strona pokryła ze środków zgromadzonych na rachunku bankowym Wspólnoty, tym bardziej, że z przestawionych wyciągów wynika, że gromadzone na rachunku środki z zaliczek właścicieli nie są na bieżąco w całości wydatkowane (jak sugeruje wnioskodawca), bowiem znacząca ich część przechodzi na kolejne miesiące. Nawet jeśli docelowo środki te zgodnie z planem gospodarczym mają już swoje przeznaczenie, to nic nie stoi na przeszkodzie aby aktualnie z tych środków uiścić wpis sądowy, a powstały ewentualny brak uzupełnić stosując procedurę opisaną w piśmie z dnia 2.03.2009 r. Niczym bowiem nieuzasadnione jest przekonanie strony skarżącej, że preferencyjnie może traktować wydatki związane ze swoim bieżącym funkcjonowaniem, a koszty procesu powinien pokryć jej budżet Państwa, W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.