II SA/Wr 620/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Sędzia WSA Władysław Kulon Protokolant Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 października 2012r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 8 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu postanowieniem z dnia 8 września 2010 r., na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 kpa, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia A. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 19 lipca 2010 r., nr [...], nakładające na A. i S. S. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej określającej przyczyny powstania zawilgocenia w pomieszczeniu magazynowym w piwnicy w budynku mieszkalnym jednorodzinnym. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że postanowienie z dnia 19 lipca 2010 r. zostało doręczone A. S. (dalej zwanej stroną lub skarżącą) w dniu 21 lipca 2010 r., co wynika z pisma Poczty Polskiej z dnia 25 sierpnia 2010 r., w związku z czym siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 28 lipca 2010 r., natomiast zażalenie na powyższe postanowienie zostało złożone przez stronę w dniu 3 sierpnia 2010 r. za pośrednictwem Urzędu Pocztowego. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia czego następstwem jest ostateczność postanowienia organu I instancji. Rozpatrzenie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, oznaczałoby bowiem weryfikacje w postępowaniu zażaleniowym postanowienia ostatecznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. II SA/Wr 641/10, po rozpoznaniu skargi strony, uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku podano, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy bowiem w dostarczonych Sądowi aktach brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżącą postanowienia nakładającego obowiązek, co do którego organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Sąd I instancji stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się wprawdzie pismo Dyrektora Centrum Poczty Oddział Rejonowy W. - Województwo wskazujące jako datę doręczenia przesyłki adresatowi dzień 21 lipca 2010 r. brak jest jednak duplikatu potwierdzenia jej odbioru, którym dla celów dowodowych powinien dysponować organ. W przeciwnym razie, zdaniem Sądu I instancji, doręczenie nie może zostać uznane za skuteczne. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu I instancji, przedwczesne było stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego bowiem brak jest jednoznacznego dowodu doręczenia przesyłki zawierającej postanowienie organu I instancji, osobie uprawnionej do jej odbioru. Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek skargi kasacyjnej złożonej przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 853/11, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, jednocześnie odstępując od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Sąd II instancji wskazał, iż podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty sprowadzają się w istocie do błędnego uznania przez Sąd I instancji, iż okoliczność daty doręczenia stronie postanowienia organu I instancji nie została w sposób prawidłowy udowodniona, w związku z czym przedwczesne było stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną wadliwie przy tym Sąd I instancji uznał, że pismo Poczty Polskiej wskazujące datę doręczenia przedmiotowej przesyłki stronie nie jest wystarczające wobec braku w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, ewentualnie duplikatu tego dokumentu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie, gdyż rację miał wnoszący skargę kasacyjną, że orzekając o uchyleniu zaskarżonego postanowienia organu II instancji Sąd I instancji dokonał nieprawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Stanowisko Sądu I instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co do braku jakiejkolwiek wartości dowodowej pisma Poczty Polskiej wskazującej datę doręczenia stronie postanowienia organu sprzeczne jest z ogólnymi zasadami postępowania dowodowego. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera legalnej gradacji dowodów ze względu na ich wartość. Każda okoliczność może być udowodniona za pomocą różnych środków dowodowych. Oczywiście orzekający w danej sprawie Sąd uprawniony jest do odmówienia wiarygodności danemu dokumentowi, takie stanowisko musi być jednak należycie uzasadnione. Z treści uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, na co wskazuje się także w skardze kasacyjnej, można wnosić iż wyłącznie zwrotne poświadczenie odbioru lub jego duplikat jest tym dokumentem, na podstawie którego organ uprawniony był do ustalenia daty doręczenia postanowienia organu I instancji. Uwadze Sądu I instancji uszło natomiast, że pismo Urzędu Pocztowego jest efektem postępowania reklamacyjnego, w związku z czym, uzyskanie zwrotnego poświadczenia odbioru mogłoby okazać się niemożliwe. Ponadto zauważyć należy, że data doręczenia stronie przesyłki zawierającej postanowienie organu I instancji nie była przedmiotem sporu, strona nie kwestionowała bowiem prawdziwości informacji zawartej w piśmie Poczty Polskiej, podnosząc wyłącznie argumenty dotyczące istoty rozstrzygnięcia o nałożeniu na nią określonego obowiązku postanowieniem administracyjnym. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji (odpowiednio i postanowienia) może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji (postanowienia) nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, w skrócie u.p.p.s.a). Przy ponownym rozpoznawaniu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, zastosowanie ma również art. 190 u.p.p.s.a, stanowiący że sąd, któremu sprawę przekazano, związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Pojęcie "wykładni prawa" użyte w art. 190 u.p.p.s.a. należy rozumieć wąsko, jako wyjaśnienie treści przepisów w granicach określonych podstawami kasacyjnymi. Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią dokonaną przez NSA nie obejmuje zatem kwestii będących jej przedmiotem, lecz wykraczających poza przesłanki pozytywnego lub negatywnego ustosunkowania się do podstaw kasacyjnych, poglądów prawnych wypowiedzianych na marginesie orzeczenia, a także ocen dotyczących stanu faktycznego sprawy. "Sąd pierwszej instancji jest związany dokonaną przez NSA wykładnią prawa odnośnie takiego, a nie innego rozumienia określonych przepisów prawa w zakresie sformułowanych w skardze kasacyjnej jej podstaw, co nie odnosi się jednak do oceny prawidłowości ustaleń stanu faktycznego." (wyrok NSA z 4.09.2007 r., sygn. akt I FSK 1130 / 06). W niniejszej sprawie sąd związany jest oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, która w istocie przesądza o kierunku i treści rozstrzygnięcia skargi na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 8 września 2010 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 19 lipca 2010 r. nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej. Tylko gwoli przypomnienia wskazać trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, po pierwsze, iż sprzeczne z ogólnymi zasadami postępowania dowodowego jest stanowisko mówiące, że pismo Poczty Polskiej wskazujące datę doręczenia stronie postanowienia organu nie ma jakiejkolwiek wartości dowodowej, a po drugie, co zdecydowanie przesądza o kierunku rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, iż data doręczenia stronie przesyłki zawierającej postanowienie organu I instancji nie była przedmiotem sporu, gdyż strona nie kwestionowała prawdziwości informacji zawartej w piśmie Poczty Polskiej, a jedynie podnosiła argumenty dotyczące istoty rozstrzygnięcia o nałożeniu na nią obowiązku postanowieniem administracyjnym. Wracając zatem do głównego nurtu rozważań wskazać trzeba, iż zgodnie z regulacją art. 134 k.p.a., odpowiednio poprzez art. 144 k.p.a. zastosowaną do zażaleń, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W myśl art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie- od dnia jego ogłoszenia stronie. W przedmiotowym postępowaniu, jak wynika z wdrożonego postępowania reklamacyjnego, stronie doręczono w dniu 21 lipca 2010 r. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 19 lipca 2010 r., zaś zażalenie na te postanowienie strona złożyła za pośrednictwem Urzędu Pocztowego w W. w dniu 3 sierpnia 2010 r., tj. w trzynastym dniu od daty doręczenia jej postanowienia. Strona w toku postępowania administracyjnego, jak też i postępowania sądowoadministracyjnego, nie kwestionowała tych ustaleń świadczących o sześciodniowym przekroczeniu ustawowego terminu do złożenia zażalenia. Z tych względów uznając skargę za oczywiście nieuzasadnioną, należało na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzec jak w sentencji wyroku.