II SA/Wr 626/09

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody D. z dnia ... Nr .... w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielnie pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego związaną ze zniesieniem współwłasności postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w części przekraczającej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W rozpoznawanej sprawie w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, strona skarżąca wystąpiła o zwolnienie jej z tej opłaty wskazując w uzasadnieniu, że utrzymuje się z wynajmu pomieszczeń (1.824 zł), członkowie Zarządu pracują społecznie, a uzyskiwane środki przeznacza na opłacenie działalności statutowej i bieżącej. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu w dniu 11 stycznia 2010 r. strona skarżąca oświadczyła, że na obsługę księgową wydatkuje 330 zł, a znaczną część dochodu wydatkują na opłaty organizacyjne i obowiązkowe, takie jak: podatki od nieruchomości, opłaty za energię elektryczną, wodę, telefon oraz utrzymanie i ogrzewanie biura, a pozostałą część środków finansowych przeznacza na dofinansowanie działalności organizacji społecznych działających na terenie wsi oraz współfinansują imprezy kulturalne. Strona wskazała, że saldo na jej koncie na dzień 31.12.2009 r. wynosi 1.546, 10 zł i jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości 150 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienia pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek tylko częściowo zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał, iż przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi w części przekraczającej kwotę 250 zł jest adekwatne do możliwości finansowych wnioskodawcy, w szczególności, że sama strona skarżąca przyznała, że jest w stanie uiścić wpis w wysokości 150 zł. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, która powinna znaleźć zastosowanie tylko w stosunku do podmiotów pozbawionych w ogóle możliwości uzyskania środków na ich pokrycie, bowiem jest dodatkowym obciążeniem dla obywateli. Celem tej instytucji jest zapewnienie prawa dostępu do sądu, a nie ochrona posiadanych przez stronę wnioskującą środków finansowych. Zauważyć należy, że strona na bieżąco realizuje swoje zobowiązania pieniężne i posiada na koncie bankowym środki w wysokości 1.546, 10 zł. W ocenie Sądu niewiarygodne jest, że strona nie przewidziała środków finansowych na nadzwyczajne wydatki jakie mogą pojawić się w dany roku, a z których to środków można byłoby aktualnie pokryć np. koszty postępowania sądowego zainicjowanego i prowadzonego w interesie wnioskodawcy (a jeśli nawet tego nie zrobiono, to nie może to być okoliczność uzasadniająca wniosek). Pomijając powyższe Sąd nie widzi przeszkód aby strona ustalony wpis sądowy pokryła ze środków np. zgromadzonych na swoim rachunku bankowym. Nawet jeśli docelowo środki te mają już swoje inne przeznaczenie, to nic nie stoi na przeszkodzie aby aktualnie z tych środków uiścić wymagane koszty sądowe, a powstały ewentualny brak uzupełnić dodatkowymi wpłatami (np. dodatkowymi składkami członkowskimi). Niczym bowiem nieuzasadnione jest przekonanie strony skarżącej, że preferencyjnie może traktować wydatki związane ze swoim bieżącym funkcjonowaniem, a koszty procesu powinien pokryć jej budżet Państwa. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzec jak w sentencji.