II SA/Wr 626/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie Sędzia WSA Anna Siedlecka ( spr.) Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Kółka Rolniczego w S. na decyzję Wojewody z dnia 30 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego związaną ze zniesieniem współwłasności oddala skargę. Decyzją z dnia 28 lipca 2009 r. Nr [...] Starosta Z. po ponownym rozpatrzeniu sprawy na podstawie art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art.82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118, tekst jednolity) zatwierdził projekt budowlany i udzielił na rzecz J. i J. O. pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego związaną ze zniesieniem współwłasności budynku w granicach działki nr ew. [...] w miejscowości S. [...]. Inwestor wystąpił z wnioskiem o pozwolenie na wykonanie prac budowlanych mających na celu dokonanie fizycznego podziału budynku mieszkalnego w S. [...] zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. ŚI. z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. I Ns [...]. Do wniosku dołączył projekt budowlany sporządzony przez projektantów posiadających uprawnienia stosowne do przedmiotu opracowania. W projekcie projektanci zamieścili oświadczenie, z którego wynika, że zapoznali się ze stanem technicznym obiektu oraz opinią biegłego sądowego i na tej podstawie przyjęli rozwiązania projektowe uwzględniające orzeczenie sądu. Udzielając pozwolenia na przebudowę, organ administracji architektoniczno – budowlanej powołał się na stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zwarte w piśmie znak [...]z dnia 15 czerwca 2009 r. oraz piśmie znak [...] z dnia 14 lipca 2009 r. stwierdzającego, że J. i J. O. wykonali obowiązki wynikające z decyzji [...] z dnia 15 maja 2006 r. nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych ze względu na zły stan techniczny przedmiotowego obiektu i należy uznać że decyzja ta już ich nie dotyczy. Ponadto organ I instancji wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po dokonaniu kontroli obiektu w dniu 9 czerwca 2009 r. nie wniósł zastrzeżeń do możliwości wykonania robót budowlanych objętych projektem. Uzasadniając decyzję organ I instancji zwrócił również uwagę, że udzielenie pozwolenia na przebudowę jest zgodne z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. ŚI. z dnia 5 lipca 2007 r., w którym wskazuje się, że inwestor sukcesywnie przez ostatnie lata poprawiał stan techniczny swojej części obiektu i przeprowadzenie podziału w linii pionowej oraz wykonanie prac adaptacyjnych nie zagraża stanowi technicznemu budynku. Od decyzji Starosty Z. odwołanie do Wojewody D. złożyło Kółko Rolnicze w S.. Kwestionując prawidłowość zaskarżonej decyzji, strona odwołująca zarzuciła organowi I instancji niezasadne przyjęcie, że J. i J. O. wykonali obowiązki wynikające z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 maja 2006 r. i że nie dotyczy ich sytuacja, gdy ta decyzja jest nieprawomocna z uwagi na zaskarżenie decyzji organu nadzoru budowlanego z dnia 22 lipca 2009 r. nr 262/2009. Strona odwołująca wskazała na identycznie lakoniczny charakter uzasadnienia jak to miało miejsce w przypadku wcześniej uchylonej decyzji z dnia 12 marca 2009 r. Zdaniem skarżących istnieje również niezgodność zatwierdzonego projektu budowlanego z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. Śl. wydanego na podstawie opinii biegłego inż. J.B., a także z orzeczeniem o stanie zachowania obiektu wydanego przez rzeczoznawcę budowlanego inż. B.J.. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 30 września 2009 r. nr II - 417/09 Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Z. z dnia 28 lipca 2009 r. Nr [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zwrócił uwagę, że J. i J. O. zostali zobowiązani do wykonania przedmiotowych robót budowlanych na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Z. Ś. z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt I [...] wydanego w sprawie o zniesienie współwłasności. Powołując się na treść punktu I powyższego postanowienia, w którym uregulowano sposób podziału gruntu oraz poszczególnych pomieszczeń pomiędzy uczestników postępowania organ odwoławczy stwierdził, że stosunek współwłasności został zachowany w odniesieniu do części wspólnych budynku. Natomiast zwracając uwagę na punkt II postanowienia sądu, w którym nakazano J. i J. O. wykonanie w budynku mieszkalno - użytkowym oznaczonym literą MU ścianek oddzielających pomiędzy pomieszczeniami numer [...], [...], ścianek oddzielających przez całą szerokość pomieszczenia numer [...] wraz z załamaniem, wykucie przejścia z pomieszczenia numer [...] lub [...] do pomieszczenia numer [...] , wykonanie niezależnego przyłącza wodociągowego do prawej części budynku - w terminie jednego roku od uprawomocnienia się postanowienia, organ odwoławczy uznał, że to postanowienie nie zwalnia inwestora z obowiązku uzyskania, w drodze decyzji administracyjnej, pozwolenia na wykonywanie objętych pozwoleniem na budowę robót budowlanych. Organ II instancji zwrócił uwagę na brzmienie art. 33 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, zgodnie z którym inwestor zobowiązany był dołączyć do wniosku: - cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi (nie dotyczy to uzgodnienia i opiniowania przeprowadzanego w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000) oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 potwierdzającym wpis autora projektu na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego ważnym w dniu opracowania projektu, - oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W tym miejscu podkreślić należy, iż zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93) do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Organ II instancji przyjął, że zgodę Kółka Rolniczego w S. zastępuje powołane wyżej postanowienie, którym nakazano J. i J. O. wykonanie określonych robót budowlanych. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów organ II instancji stwierdził, że uzupełniony w ponownie prowadzonym postępowaniu materiał dowodowy wystarcza do stwierdzenia, iż stan techniczny budynku pozwala na wykonanie wnioskowanych robót budowla nych. Stanowisko to jest zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w Z. Ś. z dnia 5 lipca 2007 r., z którego wynika, iż "wykonanie prac adaptacyjnych celem zniesienia współwłasności na nieruchomości nie zagraża stanowi technicznemu budynku". Ponadto organ II instancji zwrócił uwagę na treść powołanej przez sąd opinii biegłego J.B., z której wynika, że ,,stan techniczny ścian parteru i I piętra jest stabilny, nie wykazuje spękań oraz odkształceń i pozwala na tych ścianach na kontynuowanie podziału nieruchomości poprzez jej nadmurowanie do potrzebnej wysokości nad kalenicę dachu. Wprawdzie w związku z decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. Nr [...] z dnia 15 maja 2006 r., zajdzie konieczność prowadzenia prac w obrębie budynku objętego nakazem z tej decyzji, jednakże zdaniem biegłego nie wyklucza to możliwości wykonania prac adaptacyjnych, pod warunkiem ich zgłoszenia do Starostwa Powiatowego i uzyskania szczegółowego projektu technicznego wraz z uzyskaniem pozwolenia na budowę." Na tej podstawie organ II instancji uznał, że projekt budowlany przedstawiony przez inwestora jest zgodny z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. Ś. z dnia 5 lipca 2007 r. oraz opinią biegłego sądowego inż. J.B.. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że do projektu dołączone zostało oświadczenie projektantów mgr inż. A. S., inż. K. K. oraz mgr inż. R. S., którzy po dokonaniu kilkakrotnych wizji w budynku oraz sporządzeniu inwentaryzacji potwierdzili, iż stan techniczny ściany pozwala na nadmurowanie jej do kalenicy po uprzednim zdjęciu dwóch warstw z cegły i wykonaniu wyrównania z zaprawy cementowej. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji, pismem z dnia 29 czerwca 2009 r., znak: [...] wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. o udzielenie informacji na temat wpływu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. Nr [...] z dnia 15 maja 2006 r. na toczące się przed Starostą Z. postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Pismem z dnia 14 lipca 2009 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. poinformował, że w dniu 24 lutego 2009 r. J. i J. O. powiadomili tamtejszy organ o wykonaniu obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. Nr [...] z dnia 15 maja 2006 r. Z treści przywołanego przez organ odwoławczy pisma organu nadzoru budowlanego wynika, że przeprowadzone oględziny potwierdziły, że J. i J. O. wykonali nałożone obowiązki w stosunku do tej części budynku, która na skutek postanowienia Sądu Rejonowego w Z. Ś. z dnia 5 lipca 2007r., sygn. akt I Ns [...] została im przyznana na wyłączną własność. Na tej podstawie Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. uznał, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. Nr [...] z dnia 15 maja 2006 r. nie dotyczy J. i J. O.. Organ odwoławczy podkreślił bez znaczenia dla wyniku prowadzonego postępowania jest fakt, iż przed właściwym organem nadzoru budowlanego toczy się postępowanie zmierzające do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. Nr [...] z dnia 15 maja 2006 r. W aktach sprawy znajdują się bowiem dokumenty, których treść potwierdza, że stan techniczny budynku pozwala na wykonanie planowanych przez inwestora robót budowlanych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona skarżąca - Kółko Rolnicze w S. wniosło o uchylenie decyzji Wojewody D. W powtórzonych za odwołaniem zarzutach skargi strona skarżąca zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie prawa administracyjnego, ponieważ budynek mieszkalno-użytkowy jako całość, w którym mają być prowadzone roboty budowlane zagraża życiu i zdrowiu ludzkiemu. Autor skargi powołał się w tym zakresie na treść opinii: ,,Orzeczenie o stanie zachowania obiektu" z grudnia 2005 r. Skarżący zwrócił uwagę, że Wojewoda D. w decyzji [...]błędnie podał datę pisma PINB w Z. Śl. wskazując, że jest ono z dnia 14 lipca 2009 r. Ponadto, przedstawione w tym piśmie informacje, jak zarzucił skarżący, nie są prawdziwe, ponieważ decyzja 15 maja 2006 r. na dzień wnoszenia skargi jest obowiązująca, a wydane nowe decyzje w sprawie są nieprawomocne i nie mogą być podstawą prawną do wydana pozwolenia na budowę. W ocenie strony skarżącej J. i J. O. wprowadzili organy orzekające w sprawie w błąd, ponieważ nie poinformowali ich, że byli do czasu zniesienia współwłasności użytkownikami pomieszczenia nr 9 o pow. 33,60m2 w drugiej części budynku, co potwierdza biegły sądowy inż. J. B. w swojej opinii. J. i J. O. byli użytkownikami tego pomieszczenia do 10 stycznia 2008 r. Skarżące Kółko Rolnicze w S. wskazało, że J. i J. O. pomieszczenie to zdewastowali, do tego stopnia, że strop w tym pomieszczeniu podparty jest żerdkami. Okoliczność ta została całkowicie pominięta. Autor skargi zwrócił uwagę, że Zarząd Kółka Rolniczego w S. dla bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzkiego wypowiedział umowę najmu mieszkania swojemu lokatorowi. W ocenie strony skarżącej w świetle tych okoliczności nie można zaakceptować sytuacji, w której skarżący zobowiązani są do prowadzenia robót budowlanych budynku gdzie stropy są podparte żerdkami, do czego przyczynili się J. i J. O.. Skarżący zwrócili także uwagę na to, że pomieszczenie gdzie strop podparty jest żerdkami nie było przedmiotem oględzin dokonanych przez PINB, jak również projektantów robiących projekt przebudowy oraz organów administracji architektoniczno – budowlanej orzekających w sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy przytoczył ponownie argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu). Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność decyzji Wojewody D. z dnia 30 września 2009 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty Z. z dnia 28 lipca 2009 r. wydaną w przedmiocie zatwierdzenia projekt budowlanego i udzielającą inwestorom pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego związaną ze zniesieniem współwłasności budynku w granicach działki nr [...] w miejscowości S.. W myśl art. 32 ust. 1 pkt 2 z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (tj. Dz. U z 2006 Nr 156 poz. 1118 ze zm.) pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. Stosownie zaś do ust. 4 ww. artykułu pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pkt 1) oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (pkt 2). Z kolei art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi, iż do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć m.in.: - 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu (...), - oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie Sądu wymagania formalne, określone w cytowanych wyżej przepisach i niezbędne do wydania pozwolenia na budowę, zostały spełnione. Sąd nie dopatrzył się także uchybień w załączonym do wniosku o pozwolenie na budowę projekcie budowlanym. Projekt zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 34 ust. 3 ww. ustawy. Ponadto, ze znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia projektantów mgr inż. R. S., inż. K. K. oraz mgr inż. A. S. wydanego w przedmiocie stanu technicznego przegrody - ściany do trwałego podziału wynika, że ściana projektowanej przegrody jest stabilna nie ma spękań odkształceń oraz że na tych ścianach można postawić - nadmurować ścianę do kalenicy po uprzednim zdjęciu dwóch warstw z cegły i wykonaniu wyrównania z zaprawy cementowej. Ocena ta jest spójna ze stanowiskiem biegłego sądowego inż. J. B., w oparciu o którą zostało wydane postanowienie Sądu z dnia 5 lipca 2007 r. W opinii tej biegły analizując stan techniczny ścian w miejscu projektowanego podziału wskazał, że stan techniczny tych ścian parteru oraz I piętra jest stabilny, nie wykazuje spękań oraz odkształceń. Biegły ocenił, że na tych ścianach można kontynuować podział nieruchomości poprzez ich nadmurowanie do potrzebnej wysokości pod kalenicę dachu. Tak więc, zdaniem Sądu, złożony przez inwestora wniosek o wydanie pozwolenia na przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego uprawniał organy do wydania pozytywnej decyzji. W tym zakresie wskazać nadto należy, iż w myśl art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w razie spełnienia wymagań określonych w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1. Użyty zwrot "organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę" oznacza, że organ administracji architektoniczno-budowlanej, w razie spełnienia tych przesłanek, jest związany powyższymi przepisami i ma obowiązek podjąć rozstrzygnięcie zgodne z żądaniem wnioskodawcy. Dopiero brak którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 32 Prawa budowlanego uniemożliwia podjęcie decyzji o pozwoleniu na budowę. Braków takich Sąd w składzie niniejszym nie dostrzegł. Inwestor spełnił bowiem wymagania przewidziane przez przepisy, w tym techniczno-budowlane określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Podnoszone z kolei w toku całego postępowania argumenty strony skarżącej sprowadzają się w gruncie rzeczy do nieakceptowania planowanej inwestycji z powodu prowadzonego przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego postępowaniem mającym na celu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. z dnia 15 maja 2006 r. nr 85/2006, na podstawie której nakazano ówczesnym współwłaścicielom budynku mieszkalno – gospodarczego w S. [...] tj. J. i J. O. oraz Kółku Rolniczemu w S. usunąć nieprawidłowości w stanie technicznym przedmiotowego budynku. W ocenie Sądu uznać należy, że bez znaczenia dla wydania pozwolenia na przebudowę w niniejszej sprawie pozostaje fakt toczącego się przed organem nadzoru budowlanego postępowania dotyczącego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia 15 maja 2006 r. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na zmiany stanu faktycznego, które nastąpiły po wydaniu decyzji z dnia 15 maja 2006 r., a które dotyczyły zniesienia współwłasności wskazanego wyżej budynku mieszkalno – gospodarczego. Z tego powodu organ nadzoru budowlanego, po ponownym przeprowadzeniu postępowania, wydał na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 kpa decyzję z dnia 29 września 2009 r. stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z dnia 15 maja 2006 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 listopada 2009 r. nr [...]. Zauważyć zatem należy, że z powodu zmiany stanu prawnego nieruchomości przestał istnieć stosunek prawny, jaki legł u podstawy decyzji z dnia 15 maja 2006 r. W rezultacie po zniesieniu współwłasności prawidłowym było wydanie na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 kpa decyzji. W ocenie Sądu, fakt prowadzenia tego postępowania kontrolnego, a przede wszystkim brak ostatecznego w dniu udzielenia pozwolenia na budowę rozstrzygnięcia w przedmiocie decyzji z dnia 15 maja 2006 r. nie może stanowić skutecznego zarzutu w sprawie. Ponadto, w kontekście tak stawianych zarzutów wskazać należy, że z materiału aktowego zgromadzonego w sprawie wynika, że stan techniczny budynku pozwala na wykonanie planowanych przez inwestora robót budowlanych. Podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności dotyczące stanu zachowania obiektu w tym w szczególności pomieszczenia nr 9, na potwierdzenie czego przedłożono opinię z grudnia 2005 r. po zniesieniu sądowym współwłasności nie mają z punktu widzenia postępowania dotyczącego wydania pozwolenia na przebudowę znaczenia prawnego. Jak wynika z przestawionego stanu prawnego organ udzielając pozwolenia na budowę obowiązany jest do oceny spełnienia przez inwestora wymagań określonych w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Natomiast podnoszone przez stronę okoliczności mogły mieć znaczenie w postępowaniu przed sądem cywilnym. Reasumując, zdaniem Sądu, organ wydający pozwolenie na budowę nie naruszył przepisów Prawa Budowlanego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) skargę oddalił.